Έλεγχόμενο ήταν το ιδιωτικό χρέος, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, στη χώρα μας πριν τεθεί υπό καθεστώς Μνημονίου. Οι Έλληνες, παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα, δεν διακρίνονταν για την ασωτία τους, συγκρινόμενοι με τους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι, πριν από την υπαγωγή στο Μνημόνιο, το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα μόλις υπερέβαινε το 90% του ΑΕΠ και ήταν, μαζί με το ιδιωτικό χρέος της Φινλανδίας, το μικρότερο στην Ευρωζώνη. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, το ιδιωτικό χρέος της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ήταν στο 181% και στο 169% αντίστοιχα, ενώ της Ιρλανδίας στο 259%.
Αυτό σημαίνει ότι οι Έλληνες, ως ιδιώτες, είτε ως νοικοκυριά είτε ως επιχειρήσεις, δεν ήταν αμέριμνοι "τζίτζικες", όπως θέλει το στερεότυπο, που χρησιμοποιούν οι θιασώτες του τιμωρητικού προτεσταντισμού. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι το κράτος στην Ελλάδα δημιουργούσε εισοδήματα και κατά συνέπεια ένα μέρος από τα δάνεια που έπαιρνε και θεωρούνται δημόσιο χρέος πρέπει να εκλαμβάνεται ως ιδιωτικό. Τηρουμένων των αναλογιών, αυτό συμβαίνει όμως και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Έπειτα από τέσσερα χρόνια μνημονιακής πολιτικής, τα "προβληματικά" δάνεια στην Ελλάδα αγγίζουν τα 80 δισ. ευρώ και από το 16% του συνόλου ξεπερνούν το 40%! Κάθε συζήτηση για την απομείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους έπρεπε εξαρχής να λάβει υπόψη ότι, αν η χώρα ακολουθούσε τον δρόμο του Μνημονίου, θα βρισκόταν αντιμέτωπη και με οξύτατο πρόβλημα ιδιωτικού χρέους. Η "εσωτερική υποτίμηση" προκάλεσε στη χώρα διπλό πρόβλημα: υψηλό δημόσιο χρέος και διαρκώς αυξανόμενα "κόκκινα" δάνεια, δηλαδή μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος. Κι αν συνυπολογισθούν η μεγάλη μείωση των αξιών της ιδιωτικής περιουσίας και η έκρηξη της ανεργίας, τα πράγματα παίρνουν εφιαλτικές διαστάσεις για τους πολίτες, που αισθάνονται ότι συνθλίβονται από τις μνημονιακές πολιτικές.
Αυτό το περίπλοκο πρόβλημα καλούνται να επιλύσουν τώρα τράπεζες, κυβέρνηση και τρόικα. Η αυξηση των δόσεων, π.χ., για τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία θα αποδειχθεί μια πρόσκαιρη μικρή ανακούφιση αν δεν αλλάξει η ακολουθούμενη πολιτική. Αν δεν κινηθεί η οικονομία και η αγορά με επίκεντρο την απασχόληση και την κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών με υψηλή εσωτερική προστιθέμενη αξία. Εκτός όμως από την αλλαγή της ακολουθούμενης πολιτικής, απαιτείται και μια συνολική ρύθμιση για τα "κόκκινα δάνεια", και αυτή η ρύθμιση δεν μπορεί να βρίσκεται στην κατεύθυνση της απαλλοτρίωσης της περιουσίας των ανίσχυρων και δοκιμαζόμενων πολιτών, ιδιαίτερα για την πρώτη κατοικία. Η πολιτική της κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου θα δοκιμαστεί και σε αυτό το μείζον θέμα, που προκάλεσε και γιγάντωσε η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης.
