Με νέο άλμα απάντησαν σήμερα οι αγορές στη κλιμακούμενη ένταση στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας άνοδο για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα καθώς οι προσδοκίες για άμεση εκτόνωση της κρίσης έχουν μάλλον καταρρεύσει, ενώ εντείνεται η ανησυχία για την εξέλιξη των ροών προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Με την στασιμότητα στις ειρηνευτικές διπαραγματεύσεις και την αόριστη παράταση της εκεχειρίας, ενώ η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επιμένει και οι δύο πλευρές βρίσκονται σε αντιπαράθεση για το στενό του Ορμούζ οδηγώντας σε αδιέξοδο, η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου brent σκαρφάλωσε σήμερα έως και τα 106 δολάρια ανά βαρέλι.
Η σύγκρουση έχει διαταράξει τις ροές από τους παραγωγούς του Κόλπου, περιορίζοντας την παγκόσμια προσφορά. Παρά την αντιπαράθεση, η ζήτηση για αμερικανικές εξαγωγές έχει ενισχυθεί, υποστηριζόμενη από τη μείωση των εγχώριων αποθεμάτων καυσίμων, καθώς οι παγκόσμιες αγορές βασίζονται όλο και περισσότερο στην αμερικανική προσφορά για να αντισταθμίσουν τις διαταραχές στη Μέση Ανατολή.
Πιέσεις όμως δέχεται και η χρηματιστηριακή τιμή του φυσικού αερίου (TTF) στην Ευρώπη, καθώς ανέβηκε πάνω από τα 45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, άνοδος επίσης για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα. Από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, οι εξαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο έχουν ουσιαστικά σταματήσει, διαταράσσοντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς. Η κατάσταση αυτή εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την Ευρώπη καθώς η περιοχή πρέπει να αναπληρώσει τα αποθέματα φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα.
Αργεί η αποκλιμάκωση των τιμών
Οι τιμές ενέργειας δεν θα επιστρέψουν στα προ πολέμου επίπεδα για χρόνια, ακόμη κι αν επιλυθεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δήλωσε νωρίτερα ο αρμόδιος Επίτροπος για την Ενέργεια, Nτ. Γιόργκενσεν. Όπως τόνισε μας περιμένουν μερικοί πολύ δύσκολοι μήνες, ίσως και χρόνια διότι ακόμη κι αν υπάρξει ειρήνη αύριο, για να ξαναχτιστεί π.χ η υποδομή φυσικού αερίου στο Κατάρ θα χρειαστούν πιθανότατα χρόνια. Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι τιμές δεν πρόκειται άμεσα να σταθεροποιηθούν στα επίπεδα προ κρίσης. Επανέλαβε ότι οι δύο αναταραχών στη Μέση Ανατολή έχουν στοιχίσει ήδη στην Ευρώπη επιπλέον 24 δισ σε ενεργειακό κόστος, δηλαδή το αστρονομικό ποσό των 5 εκατ ημερησίως.
Η μεγαλύτερη απειλή
Αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία δήλωσε από την πλευρά του ο Φ. Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) στο CNBC, σημειώνοντας ότι έχουν χαθεί σήμερα 13 εκατ βαρέλια πετρελαίου ημερησίως και υπάρχουν σημαντικές διαταραχές σε ζωτικά προϊόντα.
Σημείωσε ότι το κρίσιμης σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, το στενό του Ορμούζ μέσω του οποίου κατά μέσο όρο μεταφέρονταν καθημερινά κατά μέσο όρο 20 εκατ βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου πριν τον πόλεμο, βρίσκεται επί του παρόντος υπό διπλό αποκλεισμό από ΗΠΑ και Ιράν που μπλοκάρουν τη διέλευση των πλοίων. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΙΕΑ, η θεραπεία είναι το άνοιγμα του Στενού, κερδίζουμε χρόνο αλλά δεν θα είναι η λύση, η αποδέσμευση των αποθεμάτων μας.
Ο Οργανισμός έχει προειδοποιήσει και για μια επικείμενη κρίση καυσίμων για τα αεροσκάφη στην Ευρώπη, με ορισμένες χώρες να αντιμετωπίουν ελλείψεις μέσα σε λίγες εβδομάδες. Όπως επισήμανε η Ευρώπη προμηθεύεται περίπου το 75% των καυσίμων αεροσκαφών της από διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή και αυτό το ποσοστό είναι ουσιαστικά μηδενικό τώρα, και τώρα προσπαθεί να το προμηθευτεί από τις ΗΠΑ και τη Νιγηρία.
Ο ίδιος ανάφερε ότι περιμένει ενίσχυση της πυρηνικής ενέργειας, πολύ έντονη ανάπτυξη των ΑΠΕ με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να επωφελούνται, ενώ και εναλλακτικά ορυκτά καύσιμα θα μπορούσαν επίσης να κάνουν την εμφάνισή τους. Αναμένει δε ειδικά σε ορισμένες μεγάλες χώρες της Ασίας ότι η τιμή του άνθρακα μπορεί να υπάρξει μια ώθηση και να αυξηθεί ξανά.
