Στο άκουσμα του ευφημισμού περί «δυναμικής πολεοδομίας» (που θα διασφαλίζει τη δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης), τον οποίο παρουσίασε ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας (18.6.26) στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, «χτύπησαν» αμέσως καμπανάκια.
Διότι αυτή η εφεύρεση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, υποκρύπτει ένα «σήμα» προς παντοειδείς «επενδυτές» για ανεξέλεγκτη τσιμεντοποίηση στα ήδη κορεσμένα αστικά κέντρα και για ανεμπόδιστη εγκατάσταση ΑΠΕ σε περιοχές όπου κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται σήμερα, σύμφωνα με τις κείμενες συνταγματικές διατάξεις και τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Ως «δυναμική πολεοδομία», όπως ανέφερε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, χαρακτηρίζεται ο πολεοδομικός σχεδιασμός που αντιμετωπίζει την πόλη ως ζωντανό οργανισμό. Και «αντί για στατικά σχέδια, χρησιμοποιεί δεδομένα πραγματικού χρόνου, συμμετοχικό σχεδιασμό και προσαρμόσιμες στρατηγικές για το αστικό περιβάλλον με γνώμονα την ευημερία των κατοίκων».
Ο εισηγητής της ΝΔ αναφέρθηκε συγκεκριμένα στη Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης, δηλαδή την πολεοδομική διαδικασία μέσω της οποίας αφαιρούνται αχρησιμοποίητα δικαιώματα δόμησης από ένα ακίνητο και προστίθενται σε ένα άλλο. Υποτίθεται ότι στόχος της «γαλάζιας» πρότασης είναι η αποζημίωση σε είδος ιδιοκτητών ακινήτων που υφίστανται ουσιώδεις περιορισμούς της ιδιοκτησίας, όπως είναι τα διατηρητέα ή τα απαλλοτριούμενα ακίνητα, π.χ. για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων.
Τους κινδύνους της κυβερνητικής πρότασης ανέδειξε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, θυμίζοντας μεταξύ άλλων και το πολύ πρόσφατο σκάνδαλο των επιθεωρητών της πολεοδομίας που κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα, αλλά και τις πιέσεις που υφίστανται οι κορεσμένες πολεοδομικά περιοχές.
«Οι υπάλληλοι της πολεοδομίας, τα στελέχη της δημόσιας διοίκησης, είτε για να υπακούσουν στα κελεύσματα “επενδυτών”, κάνουν τα στραβά μάτια σε κάθε είδους παρανομίες», υπογράμμισε ο Θ. Ξανθόπουλος και παρέπεμψε στους προβληματισμούς που εξέφρασε ο διακεκριμένος συνταγματολόγος και πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, σε ημερίδα που οργάνωσε πρόσφατα ο Δικηγορικός Σύλλογος Ναυπλίου για τις «προκλήσεις της Συνταγματικής Αναθεώρησης».
«Η εμπειρία που έχουμε από την αλόγιστη δράση των δυνάμεων της Αγοράς οφείλει να μας κάνει πολύ προσεκτικούς στο αν κλείνουμε το μάτι με τέτοιες ρυθμίσεις συνταγματικής περιοχής σε αυτού του είδους τα συμφέροντα [..] και επιφυλακτικούς σε οτιδήποτε έχει σχέση με την πολεοδόμηση αστικού, περιαστικού αλλά και μη αστικού περιβάλλοντος», υπογράμμισε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Ευχολόγια για τη στεγαστική κρίση, υποκρισία για την κλιματική αλλαγή
Και ενώ η ελληνική κοινωνία συνεχίζει να στενάζει υπό το βάρος της διαρκώς επιδεινούμενης στεγαστικής κρίσης, η κυβέρνηση προτείνει προσηματικά την προσθήκη διάταξης στο άρθρο 17 του Συντάγματος που θα επιτρέπει την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Αλλά και την ενίσχυση (στα λόγια) της στεγαστικής πολιτικής «με τη διεύρυνση της συνταγματικής διάταξης του άρθρου 21 παρ. 4, ώστε να καλύπτει και τη μέριμνα του κράτους για προσιτή στέγη». Ενώ στην πράξη, επί επτά ολόκληρα χρόνια δεν λαμβάνει κανένα μέτρο για την εξασφάλιση προσιτής οικονομικά στέγης για τους πολίτες (για παράδειγμα, δεν αξιοποιεί το Ταμείο Ανάκαμψης για να υλοποιήσει πολιτικές για Κοινωνική Κατοικία, όπως έπραξαν άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου).
Επίσης, η ΝΔ προτάσσει τη «ρητή συνταγματική πρόβλεψη για την προστασία της περιουσίας, την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης σε περιπτώσεις επιβολής περιορισμού χρήσης ακινήτου για λόγους δημόσιας ωφέλειας, ακόμα και χωρίς απαλλοτρίωση».
Ο Θ. Ξανθόπουλος υπογράμμισε ότι η διακηρύξεις της ΝΔ για τις αποζημιώσεις σε περιπτώσεις απαλλοτριώσεων θα μείνουν κενό γράμμα αν δεν εκσυγχρονιστεί η διοικητική μηχανή.
Παρενθετικά αναφέρουμε επίσης ότι η ΝΔ προσπερνάει το άρθρο 22 και δεν μεριμνά καθόλου για την κατοχύρωση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, την ώρα που η κάλυψη των εργαζομένων από ΣΣΕ είναι στο 8% (2025) με αποτέλεσμα η χώρα μας να κατέχει την αρνητική πρωτιά στις χώρες της Ευρωζώνης, όπου κατά μέσο όρο καλύπτεται από ΣΣΕ σχεδόν ο 1 στους 2 εργαζόμενους (48,9%).
Παράλληλα, στον πυρήνα της πρότασης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για την αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος είναι να περιληφθεί ρητή συνταγματική αναφορά στην «υποχρέωση λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την κατοχύρωση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και την προστασία των ζώων».
Εδώ εντοπίζεται μια κραυγαλέα αντίφαση: πώς θα αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση με την επιμονή στην εξόρυξη υδρογονανθράκων και την παραχώρηση αδειών σε υπερεθνικούς κολοσσούς, για τις οποίες θριαμβολογεί η παρούσα κυβέρνηση;
Τι προτάσσει το ΠΑΣΟΚ
Από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ, κατά τη σημερινή συζήτηση (18.6.26) εστίαση στην ανάγκη να θεσπιστεί η υποχρέωση του Κράτους« να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της χώρας», μέσω νομοθετικής εξουσιοδότησης για την «θέσπιση ειδικών περιορισμών και όρων στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές, καθώς και σχετικών μηχανισμών ελέγχου ή απαγόρευσης συναλλαγών για λόγους εθνικής ασφάλειας».
«Όπως γνωρίζετε, στις παραμεθόριες και ακριτικές περιοχές της χώρας -και υπάρχει σειρά δημοσιευμάτων που, για ευνόητους λόγους, δεν καταθέτω στα πρακτικά της Επιτροπής- έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο κτήσης εμπράγματων δικαιωμάτων από πολίτες τρίτων χωρών μέσω παρένθετων εταιρειών, οι οποίες εμφανίζονται να έχουν έδρα σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτως ώστε να παρακαμφθούν οι όποιοι περιορισμοί και ταυτοχρόνως να γίνει χρήση του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με την κτήση ακινήτων. Αυτό συνιστά μια συμπεριφορά που στην ουσία είναι κατάχρηση δικαιώματος, αλλά συνιστά και μία έμμεση παραβίαση του εθνικού πλαισίου σε σχέση με την αγορά ακινήτων σε παραμεθόριες περιοχές», εξήγησε ο Παναγιώτης Δουδωνής εκ μέρους του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Επίσης, η Χαριλάου Τρικούπη προτείνει επίσης να μπει στο Σύνταγμα το δικαίωμα στην άμβλωση («κατοχύρωση της αυτονομίας της γυναίκας αναφορικά με την διακοπή της κύησης υπό τις προϋποθέσεις του νόμου») καθώς και η ρητή αναφορά ότι «η προστασία των ακτών ως δημοσίου αγαθού είναι υποχρέωση του κράτους».
