Κρίσιμη αναμένεται η σημερινή ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την επικείμενη απορρύθμιση του πλαισίου που αφορά στα «νέα μεταλλαγμένα», την οποία προωθεί η Κομισιόν με «πρόθυμα» κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καθώς η κυβέρνηση έχει ήδη τοποθετηθεί υπέρ της τροποποίησης.
Θυμίζουμε ότι με το νέο πλαίσιο επιχειρείται πλήρης χαλάρωση των υφιστάμενων κανόνων για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές (ΝΓΤ), καθώς καταργούνται οι υποχρεώσεις των ελέγχων, της σήμανσης και της ιχνηλασιμότητας για τα νέα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα που παρουσιάζουν πάνω από 20 μεταλλάξεις (κάτω από 20 δεν ελέγχονται), κάτι που αφορά το 94% των νέων μεταλλαγμένων, δηλαδή σχεδόν για όλα, κάθε νέο προϊόν που προέρχεται από παρεμβάσεις με τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές μπορεί να πατενταριστεί, ενώ καταργείται και η δυνατότητα κάθε κράτους-μέλους να απαγορεύσει την καλλιέργεια των νέων οργανισμών, δηλαδή στην ουσία επιτρέπεται υποχρεωτικά.
Όπως τονίζουν το δίκτυο για τη βιοποικιλότητα «Αιγίλοπας» και το δίκτυο διατήρησης παραδοσιακών σπόρων «ΣΙΤΩ», που εδώ και μήνες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την επικείμενη απορρύθμιση του πλαισίου για τα νέα μεταλλαγμένα, παρά τους ισχυρισμούς ότι το αποτέλεσμα των μεταβολών που προκύπτουν μ’ αυτές τις τεχνικές, θα μπορούσε να προκύψει με τις παραδοσιακές τεχνικές φυτικής βελτίωσης ή τις φυσικές διεργασίες, διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις, επιστημονικές ενώσεις και φορείς του βιολογικού και μη γενετικά τροποποιημένου αγροδιατροφικού τομέα (όπως το European Non-GMO Industry Association, Εuro Coup, Greenpeace, GFO, European Environmental Bureau, WWF European Policy office κ.α.) «εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες ότι η προσέγγιση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντική χαλάρωση των υφιστάμενων κανόνων ασφάλειας και των διαδικασιών ελέγχου που εφαρμόζονται σήμερα στους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς».
Σημειώνουν δε ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη πως τα ισχυρά lobby των επιχειρηματικών συμφερόντων και εταιρειών, ασκούν πίεση και καραδοκούν προκειμένου να καρπωθούν σημαντικά οικονομικά οφέλη από ένα νέο χαλαρό κανονιστικό πλαίσιο που θα λειτουργεί εις βάρος της διατροφής, της ποιότητας ζωής και της υγείας μας.
Ειδική αναφορά κάνουν στο βιβλίο «A Crack in Creation» (Ρήγμα στη δημιουργία /η γονιδιακή επεξεργασία και η αδιανόητη δύναμη στον έλεγχο της εξέλιξης), στο οποίο η Αμερικανίδα βιοχημικός και μοριακή βιολόγος Jennifer Doudna και ο Samuel Sternberg, κύριοι εφευρέτες της νέας τεχνικής για τη γενετική τροποποίηση φυτών και ζώων, παρουσιάζουν μία νέα τεχνολογία επεξεργασίας γονιδίων (CRISPR-Cas9), «η οποία αναπτύσσει άνευ προηγουμένου επεμβατικές δυνατότητες με αδιανόητες επιπτώσεις όχι μόνο στην επεξεργασία του ανθρώπινου DNA αλλά και στη γεωργία και το φυσικό περιβάλλον». Μάλιστα οι συγγραφείς σημειώνουν «βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας νέας εποχής, στην οποία θα έχουμε την πρωταρχική εξουσία πάνω στη γενετική σύσταση της ζωής και σε όλα τα ζωντανά και ποικίλα αποτελέσματά της... ένα συνειδητό, σκόπιμο σύστημα εξέλιξης που κατευθύνεται από τον άνθρωπο... Αν η ιδέα του να ελέγχουμε το δικό μας γενετικό πεπρωμένο είναι τρομακτική, τότε σκεφτείτε τις συνέπειες του να διαθέτουμε αυτή τη δύναμη χωρίς να καταφέρνουμε να την ελέγξουμε. Αυτό θα ήταν πραγματικά τρομακτικό -πραγματικά αδιανόητο».
Τα δύο δίκτυα επισημαίνουν ότι συμφωνούν με τους εφευρέτες της νέας τεχνικής ως προς την σημασία του να καταφέρουμε να ελέγξουμε κάθε τεχνολογία ώστε να μην μένει ασύδοτη και σε αυτή την κατεύθυνση «οφείλει να συνοδεύεται από κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, επιστημονική αξιολόγηση και κοινωνικό έλεγχο, ώστε η εφαρμογή της να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και να συμβάλλει στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Δυστυχώς οι μεγάλες εταιρίες που διαχειρίζονται τις Νέες Τεχνικές έχουν αντίθετη άποψη».
Η κοινωνία παρακολουθεί τις εξελίξεις και αναμένει σήμερα από τους εκπροσώπους της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διασφαλίσουν τη διατήρηση αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου και πλήρους διαφάνειας, καθώς οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την προέλευση και τα χαρακτηριστικά των τροφίμων που καταναλώνουν και να αισθάνονται ασφαλείς, καταλήγουν οι δύο οργανώσεις.
