Βέβαιες πρέπει να θεωρούνται οι ανατιμήσεις στο ενεργειακό κόστος των καταναλωτών ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που επιδρά καταλυτικά στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ωθώντας τες σε ανοδική πορεία ήδη από την περασμένη Δευτέρα και μετά, δεδομένης της υψηλής εξάρτησης της χώρας μας -ως καθαρός εισαγωγέας- σε πετρελαιοειδή αλλά και αέριο, βασικό καύσιμο στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής. Και ενώ όλα δείχνουν ότι προς το παρόν τουλάχιστον δεν υπάρχει θέμα τροφοδοσίας στα βασικά αυτά καύσιμα, οι εξελίξεις στις αγορές, όσο μακρινές κι αν φαίνονται, επηρεάζουν τις τιμές και μεταφέρονται στην εγχώρια αγορά και στους τελικούς καταναλωτές σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, ενώ πλέον το ζητούμενο είναι το ύψος και η διάρκεια των αυξήσεων.
Η κυβέρνηση θεωρεί τις αυξήσεις στα καύσιμα δεδομένες, αλλά μάλλον θεωρεί δεδομένη και την αισχροκέρδεια στις αγορές, αφού πολύ πρώιμα, από τις πρώτες κιόλας ημέρες της σύρραξης και χωρίς καλά καλά να έχουν φανεί οι πρώτες ανατιμήσεις, με τους γνωστούς λεονταρισμούς μιλά για σαρωτικούς ελέγχους και μέτρα πάταξης της ενδεχόμενης κερδοσκοπίας. Βέβαια, υπάρχει και η επικοινωνιακή διάσταση αυτών των κραυγών, δηλαδή η βούληση της κυβέρνησης να δείξει ότι έχει τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης, αν και πρόκειται για δυναμικό φαινόμενο με διαρκείς εξελίξεις και ανατροπές, και να φανεί ότι δήθεν «τράβηξε το αυτί» των επιχειρηματιών.
Σε κάθε περίπτωση, καθοριστικής σημασίας θα είναι η διάρκεια των εχθροπραξιών αλλά και της δυσχέρειας στη διέλευση των φορτίων από το Στενό του Ορμούζ, καθώς πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις επιθέσεων σε υποδομές πετρελαίου και αερίου, είναι σημαντικότατη και η μεταφορά των καυσίμων από την πηγή στις αγορές.
Ψυχραιμία στις αγορές
Σύμφωνα με κύκλους της Helleniq Energy που μίλησαν στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, δεν αναμένεται κάποια άμεση επίπτωση στον εφοδιασμό των διυλιστηρίων του ομίλου σε αργό πετρέλαιο γιατί έχουμε ικανοποιητικά αποθέματα, και πέραν των στρατηγικών αποθεμάτων των τριών μηνών δηλαδή, και επίσης υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές πηγές για την τροφοδοσία μας. Από την αρχή είχαμε ανοίξει τη βεντάλια των διαφορετικών πηγών τροφοδοσίας μας, σημειώνουν, καθώς με βάση τα στοιχεία του 2025 βασικοί προμηθευτές είναι το Ιράκ, το Καζακστάν, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Λιβύη, η Νορβηγία κ.ά. Όπως αναφέρουν, παρακολουθούν με προσοχή τις διεθνείς εξελίξεις, οι οποίες επηρεάζουν και τις αγορές, ενώ βασικό ζητούμενο αποτελεί η διάρκεια αυτής της σύρραξης, κάτι που δυσχεραίνει και την όποια μελλοντική πρόβλεψη και για την εξέλιξη των τιμών.
Σημειώνεται ότι τα βυτιοφόρα «βγαίνουν» με τη μεσοσταθμική τιμή των τεσσάρων τελευταίων ημερών, δηλαδή αν, για παράδειγμα, σήμερα η διεθνής τιμή κλείσει με άνοδο 10%, δεν σημαίνει ότι αύριο θα υπάρξει αντίστοιχη αύξηση. Υπενθυμίζεται ότι στο κόστος των υγρών καυσίμων το 30% αφορά την αξία του αργού πετρελαίου, ενώ πάνω από 55% είναι φορολογία.
Από την πλευρά των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών, αρμόδιες πηγές σημειώνουν στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ότι οι διεθνείς αγορές (brent) σε γενικές γραμμές κινήθηκαν πολύ ψύχραιμα, με την αύξηση των προηγούμενων ημερών να διαμορφώνεται πλησίον του 9%-10%. Άρα οι αγορές φαίνεται πως ήταν έτοιμες και περίμεναν αυτή τη νέα ένταση «βλέπουμε πολλές συγκρούσεις, πολλές επιθέσεις και το βαρέλι βρίσκεται (5/3) στα 83-84 δολάρια, δηλαδή δεν έχουμε σήμερα αυτή την εκτίναξη των τιμών στα 100-120 και πλέον δολάρια που πολλοί προεξοφλούσαν». Εκτιμούν δε ότι αντίστοιχη ψυχραιμία επικρατεί και στην ελληνική αγορά και στις τιμές προς τον τελικό καταναλωτή χαρακτηρίζοντας τις αυξήσεις που περνούν στη λιανική ως λελογισμένες και σταδιακές, τουλάχιστον στην παρούσα φάση και για την πλειονότητα των πρατηρίων, ενώ δεν υπάρχουν γενικευμένα φαινόμενα με ουρές έξω από πρατήρια κ.λπ.
Σταδιακές ανατιμήσεις
Με βάση τη μέση πανελλαδική τιμή σε σχέση με την περασμένη εβδομάδα (27/2-4/3) υπάρχει μια αύξηση έως περίπου 3 λεπτά/λίτρο στην αμόλυβδη, ενώ στα πετρέλαια κίνησης και θέρμανσης είναι μεγαλύτερη μεταξύ 5-7 λεπτών/λίτρο. Το σύνολο των σταδιακών, μικρών ανατιμήσεων της προηγούμενης εβδομάδας αναμένεται να φανεί στην αντλία τις επόμενες ημέρες, όταν η πλειονότητα των πρατηρίων θα έχει προχωρήσει σε νέες παραλαβές με τις τελευταίες αυξημένες τιμές.
Εκτιμάται ότι η τιμή της αμόλυβδης θα βρεθεί γύρω στο 1,8-1,9 ευρώ/λίτρο, του diesel σε 1,6-1,7 ευρώ/λίτρο και του πετρελαίου θέρμανσης σε 1,2-1,3 ευρώ/λίτρο. Βέβαια, εφόσον τα σενάρια επιβεβαιωθούν το επόμενο διάστημα και περάσουμε σε τιμή brent στα 100 δολάρια, τότε δεν αποκλείεται να ξαναδούμε τιμές στην αντλία πλησίον και άνω των 2 ευρώ/λίτρο.
Αναφορικά με το κόστος του φυσικού αερίου στη χρηματιστηριακή αγορά αναφοράς της Ευρώπης (TTF), που έχει σημειώσει σημαντική άνοδο την τελευταία εβδομάδα, κατά περισσότερο από 40% σε επίπεδο μηνός και κατά 32,4% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ίσως τελικά αποδειχθεί σημαντικότερη η επίδρασή του στους καταναλωτές, καθώς διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής και στην τελική διαμόρφωση των τιμών του ρεύματος. Προφανώς, όσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή του αερίου στην παραγωγή, τόσο υψηλότερο θα είναι και το κόστος. Ωστόσο, οι ΑΠΕ και το αυξημένο μερίδιο των υδροηλεκτρικών αναμένεται να αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες, όπως έγινε και τον περασμένο μήνα, οδηγώντας σε σημαντική πτώση τη μέση χονδρεμπορική τιμή, η οποία δυστυχώς δεν αποτυπώθηκε παρά ανεπαρκώς και μερικώς στη λιανική.
Σήμερα δεν μπορεί ακόμη να μετρηθεί η επίπτωση από το ράλι της διεθνούς τιμής του αερίου στο κόστος του ρεύματος, καθώς μένει να φανεί σε επίπεδο μηνός η διακύμανση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που θα καθορίσει σε έναν βαθμό και τη διαμόρφωση των τιμολογίων λιανικής του Απριλίου, μήνας που συνήθως χαρακτηρίζεται από καλύτερες καιρικές συνθήκες και χαμηλότερες καταναλώσεις.
