Με ακόμα μία επικοινωνιακή συνάντηση, με κόκκινες γραμμές, χωρίς λύσεις και εναλλακτικές, με ευχολόγια και εύκολες μεγαλοστομίες έκλεισε ο κύκλος των συναντήσεων της κυβέρνησης με τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα, που δίνουν έναν άνισο αγώνα για την επιβίωσή τους.
Η τελευταία σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό που πραγματοποιήθηκε την εβδομάδα που πέρασε αφορούσε τους κτηνοτρόφους που εδώ και 18 μήνες βρίσκονται στο έλεος της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, η κακή διαχείριση της οποίας από την κυβέρνηση έχει οδηγήσει σε σχεδόν μισό εκατομμύριο θανατωμένα ζώα σε περισσότερες από 2.500 εκτροφές σε κατεξοχήν παραγωγικές περιοχές όλης της χώρας.
Η κυβέρνηση έστηνε την τελευταία αυτή συνάντηση εδώ και 20 μέρες, με άλλες δύο «εσωτερικές» συσκέψεις στο Μαξίμου με όψιμο πρωθυπουργικό ενδιαφέρον για την ευλογιά, που συγκυριακά βρίσκεται σήμερα σε μια κάμψη, και ειλημμένες αποφάσεις, καθώς εξ αρχής είχε αποκλειστεί κάθε συζήτηση περί εμβολιασμού, είχε επικοινωνηθεί το «σχέδιο» έως το Πάσχα με την αυστηροποίηση των μέτρων βιοασφάλειας, που ούτως ή άλλως καθυστέρησαν τραγικά και παραμένουν ανεπαρκή, και βέβαια μπόλικη ατομική ευθύνη για τους κτηνοτρόφους, καθώς και γενικόλογες αναφορές για την επόμενη ημέρα με χρηματοδότηση κυρίως από τα σχέδια βελτίωσης της ΚΑΠ και τον τραπεζικό δανεισμό με πρωταγωνιστή την Τράπεζα Πειραιώς.
Κατά τα λοιπά, συνολικά ο πρωτογενής τομέας έμεινε με τα ψίχουλα και τα ημίμετρα της επιστροφής του ΕΦΚ του αγροτικού ντίζελ στην αντλία και της μικρής μείωσης της κιλοβατώρας από τη ΔΕΗ (πρόγραμμα ΓΑΙΑ). Γενικές και αόριστες υποσχέσεις δόθηκαν για την ενίσχυση της γενετικής βελτίωσης των ζώων, την εξεύρεση πόρων για ζωοτροφές και ενισχύσεις de minimis για εκείνους που βρίσκονται σε καθεστώς εγκλεισμού των ζώων τους, το μεταφορικό ισοδύναμο για τους νησιώτες κτηνοτρόφους κ.λπ.
«Υπομονή και βλέπουμε»
Η βασική γραμμή της κυβέρνησης που αποτυπώθηκε και στη συνάντηση με τους εκπροσώπους του κλάδου είναι να κάνουν... υπομονή ακόμα δύο μήνες, μετά από ενάμιση χρόνο αποτυχιών στον έλεγχο της νόσου, ώστε να «δούμε πώς θα εξελιχθεί».
Ο εμβολιασμός παραμένει κόκκινη γραμμή για υπουργείο και κυβέρνηση με τα περί του μη αδειοδοτημένου/μη εγκεκριμένου εμβολίου από την Ε.Ε. να βρίσκονται στην κορυφή των επιχειρημάτων, όπως και τον κίνδυνο για επιπτώσεις στις εξαγωγές προϊόντων, όπως η φέτα. Αν και υπάρχει αντίλογος από την Ε.Ε., κτηνιάτρους και τους ίδιους τους κτηνοτρόφους, δεν έγινε καμία συζήτηση. Θυμίζουμε ότι πριν από λίγους μήνες που η ευλογιά ήταν σε έξαρση και το αίτημα για εμβολιασμό επιτακτικό υπήρξαν αιχμές από εκπροσώπους των κτηνοτρόφων ότι η κυβέρνηση φοβάται την εμπλοκή των υπηρεσιών της Κομισιόν, καθώς σε έναν ενδεχόμενο εμβολιασμό θα απαιτηθούν τα στοιχεία για τον πραγματικό αριθμό των ζώων (που επιδοτούνται).
Πάντως, μυστήριο παραμένει ο αριθμός των αιγοπροβάτων στη χώρα μας: Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, για το 2024 ο πληθυσμός των αιγοπροβάτων είναι κοντά στα 10,35 εκατ. τα περσινά στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανέβαζαν τον αριθμό σε 17,3 εκατ., ενώ άλλα δεδομένα υπολογίζουν από 15,5 έως 16,9 εκατ. ζώα.
Επίσης, όπως αναφέρθηκε από πλευράς κτηνοτρόφων, μεγάλος αριθμός ζώων σήμερα έχει σωθεί λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, αλλά και των «κρυφών» εμβολιασμών. Οι κτηνοτρόφοι εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για την περίοδο μετά το Πάσχα, προειδοποιώντας για έξαρση της νόσου και «άσχημες καταστάσεις» όταν θα αλλάξουν οι καιρικές συνθήκες κι ενώ οι έλεγχοι στα σύνορα παραμένουν ανεπαρκείς, ζητώντας να υπάρξει εναλλακτική για την αντιμετώπιση της ζωονόσου, ένα plan b. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός κατά την έναρξη της συνάντησης ήταν σαφής, επισημαίνοντας ότι από πλευράς υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και κυβέρνησης «δεν υπάρχει άλλο σχέδιο, ούτε υπάρχει plan b», ενώ σημείωσε ότι «και η συζήτηση για τον εμβολιασμό αυτή τη στιγμή μάλλον αποπροσανατολίζει».
Ανασύσταση από μακριά
Όπως είναι γνωστό, η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου που χάθηκε λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση της ευλογιάς μπορεί να ξεκινήσει μετά την εκρίζωση της νόσου συν έξι μήνες χωρίς κανένα κρούσμα. Στην καλύτερη περίπτωση, αν υποθέσουμε ότι έως τον Μάιο εξαλείφεται η ευλογιά, η ανασύσταση μπορεί να αρχίσει τέλη 2026-αρχές 2027. Αν πάλι δεν αναχαιτιστεί η νόσος, τότε μετά το Πάσχα και με τη σταδιακή άνοδο των θερμοκρασιών που την ευνοούν δεν αποκλείονται νέα έξαρση τους επόμενους μήνες και η επανάληψη του κύκλου των μαζικών θανατώσεων του δεύτερου εξαμήνου 2025, δεδομένου δε ότι δεν υπάρχει κι άλλη εναλλακτική ως προς τη διαχείριση του προβλήματος.
Ακόμα όμως κι αν ισχύσει το πιο αισιόδοξο σενάριο, συγκεκριμένο πλάνο δεν έγινε γνωστό με το αιτιολογικό ότι «δεν συζητάμε εν μέσω νόσου την ανασύσταση», οπότε η επόμενη μέρα πηγαίνει όλο και πιο μακριά. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, μόνο για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου θα απαιτηθούν συνολικά περισσότερα από 140 εκατ. ευρώ (με μια μέση τιμή 300 ευρώ/ζώο για την «αντικατάσταση» των 477.000 αιγοπροβάτων που θανατώθηκαν).
Η στήριξη που υπόσχεται η κυβέρνηση προφανώς δεν βασίζεται σε έναν έστω κατά προσέγγιση προϋπολογισμό ή σχεδιασμό, ενώ με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες αφορά δυνατότητες των επιδοτούμενων σχεδίων βελτίωσης του ΠΑΑ (Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης - β’πυλώνας ΚΑΠ) και τραπεζικά δάνεια. Μάλιστα, στη συνάντηση της περασμένης Τρίτης συμμετείχαν και στελέχη της Τράπεζας Πειραιώς «με ενδιαφέρουσες ιδέες» κατά τον πρωθυπουργό.
Θυμίζουμε ότι το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι καταγγελίες για τις πιέσεις που δέχονται κτηνοτρόφοι που έχουν χάσει τα κοπάδια τους ή βρίσκονται σε καθεστώς εγκλεισμού για την εξυπηρέτηση δανείων με απειλές ακόμη και για πλειστηριασμούς, ενώ τα παλιά χρέη (κυρίως από την πρώην Αγροτική Τράπεζα) αγροτών και συνεταιρισμών ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ.
