Ρεπορτάζ: Αντιγόνη Ζούντα
Βελτιώσεις, σε σχέση με την αρχική πρόταση, περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, που κατατέθηκε χθες στη Βουλή, ενισχύοντας τη βασική αρχή της ανασυγκρότησης και εξυγίανσης των συνεταιρισμών και της στήριξης πρωτοβουλιών που άπτονται της κοινωνικής οικονομίας και συλλογικότητας.
Παράλληλα, στο πλαίσιο των συνεταιριστικών αρχών αλλά και της προώθησης της αυτοοργάνωσης του αγροτικού χώρου και της ενίσχυσης συμμετοχικών μορφών άμεσης δημοκρατίας, έχει επιλεγεί η κατά το δυνατόν μικρότερη παρέμβαση στην εσωτερική διάρθρωση και διοίκηση των συνεταιρισμών.
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, το νομοσχέδιο αφορά άμεσα 230.000 συνεταιρισμένους αγρότες και 980 περίπου αγροτικούς συνεταιρισμούς, ενώ, έμμεσα, επηρεάζει 500.000 αγρότες και αγρότισσες που επιλέγουν να συνεργάζονται με συνεταιρισμούς.
Επιπλέον περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που αφορούν την ερασιτεχνική αλιεία, υπό ίδρυση σφαγεία, θέματα ΟΠΕΚΕΠΕ, ΕΛΓΑ, ΕΛΓΟ - ΔΗΜΗΤΡΑ, εμπορίας λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων κ.ά.
Την Παρασκευή θα γίνει επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου στην αρμόδια Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.
Συνεταιρισμοί
Βασικό στοιχείο του σχεδίου νόμου αποτελεί η ενοποίηση της νομοθεσίας για τους συνεταιρισμούς καθώς και η αντιμετώπιση των φαινομένων του παρελθόντος που έχουν συντελέσει στην απαξίωση των συνεταιρισμών, αλλά και η δημιουργία προϋποθέσεων για τον αποκλεισμό επανάληψής τους. Συγχρόνως επιχειρείται η ενδυνάμωση των αγροτών στο πλαίσιο συλλογικοτήτων, προκειμένου να στηριχθεί η αγροτική παραγωγή στην αγορά και τον ανταγωνισμό.
Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προβλέπονται τα εξής:
* Ορίζεται ως αγροτικός συνεταιρισμός (Α.Σ.) η αυτόνομη εθελοντική ένωση προσώπων, στο πλαίσιο των διεθνών συνεταιριστικών αρχών. Δίνεται η δυνατότητα σύστασης από αυτόν νομικών προσώπων και η σύμπραξή του με άλλους φορείς. Δεν προβλέπονται συνεταιριστικές βαθμίδες αλλά η δημιουργία κλαδικών και εθνικών Α.Σ. με αποφάσεις των ιδίων των συνεταιρισμών.
* Απλοποιείται η σύσταση των Α.Σ. με απλή καταχώριση του καταστατικού στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών του ειρηνοδικείου με πράξη του ειρηνοδίκη, έναντι της τήρησης δικαστικής διαδικασίας που ίσχυε.
* Ρυθμίζεται η υποχρέωση των μελών να παραδίδουν την παραγωγή τους στον Α.Σ. με ποινή διαγραφής αν δεν τηρούν την υποχρέωση αυτή.
* Καταργείται το ελάχιστο ποσό του συνολικού συνεταιριστικού κεφαλαίου των 10.000 ευρώ. Το ύψος αποφασίζεται ελεύθερα από τα μέλη του Α.Σ. καταβάλλοντας το 50% της συνεταιριστικής μερίδας με την εγγραφή, ενώ το υπόλοιπο εξοφλείται σε έναν χρόνο.
* Καταργείται η χρηματοδότηση συνεταιριστικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων από τις ασφαλιστικές εισφορές των αγροτών στον ΕΛΓΑ.
* Η εκλογή των οργάνων διενεργείται με ενιαίο ψηφοδέλτιο και ο αριθμός των σταυρών προτίμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του όλου αριθμού των μελών του Δ.Σ. ή του εποπτικού συμβουλίου, υιοθετώντας αναλογικότερο εκλογικό σύστημα έναντι των υφιστάμενων.
* Καθιερώνεται η μια μερίδα, μία ψήφος για όλα τα μέλη του συνεταιρισμού και προαιρετικές μερίδες χωρίς δικαίωμα ψήφου εκλογής.
* Παρέχεται η δυνατότητα μη εκλογής Εποπτικού Συμβουλίου σε συνεταιρισμούς αν τα μέλη τους είναι κάτω από 50.
* Υποχρεούνται σε δήλωση "πόθεν έσχες" πρόεδροι και γενικοί διευθυντές Α.Σ. με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 2 εκατ.
* Μόνο αφού ελεγχθεί η πληρότητα των σχετικών δικαιολογητικών καταχωρίζονται οι Α.Σ. στο μητρώο. Για τους υφιστάμενους Α.Σ. που είχαν καταχωρισθεί ως ενεργοί στο μητρώο του νόμου 4015/2011 προβλέπεται η διατήρηση της εγγραφής τους με υποχρέωση προσαρμογής στις διατάξεις του.
* Υπερχρεωμένοι συνεταιρισμοί που δεν θα έχουν την έγκριση του σχεδίου βιωσιμότητας από τους πιστωτές τους ή δεν θα έχουν πάρει άλλα μέτρα εξυγίανσης δεν μπορούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους.
* Για πρώτη φορά ρυθμίζονται θέματα γυναικείων συνεταιρισμών.
* Προβλέπεται η μετατροπή των Αναγκαστικών Συνεταιρισμών και των Ενώσεών τους (Κροκοπαραγωγοί Κοζάνης, Μαστιχοπαραγωγοί Χίου, Οινοποιητικοί Σάμου και Σαντορίνης) σε Α.Σ., υπό το νέο πλαίσιο, εντός εξαμήνου από την έναρξη ισχύος σχετικής απόφασης των υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης, κατόπιν αιτήματός τους ή σε περίπτωση παράβασης δικαίου της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας.
* Ρυθμίσεις για ομάδες διαχείρισης προϊόντων ΠΟΠ, ΠΓΕ, ΕΠΙΠ, οργανώσεις παραγωγών, διεπαγγελματικές οργανώσεις, ιχνηλασιμότητα των αγροτικών συνεταιριστικών προϊόντων.
* Διευρύνονται φορολογικές απαλλαγές, προνόμια και κίνητρα που παρέχονται στους Α.Σ. και επεκτείνεται το δικαίωμα πρόσβασης σε κλαδικούς Α.Σ., Κλαδικές Εθνικές Α.Σ., αναγκαστικούς συνεταιρισμούς και Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις. Έχουν δικαίωμα πρόσβασης στους αναπτυξιακούς νόμους και σε προγράμματα Ε.Ε. και αναπτυξιακά προγράμματα.
* Συνίσταται ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα Ταμείο Αγροτικής Συνεταιριστικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.
* Συνίσταται ΝΠΙΔ υπό μορφή Α.Ε. με την επωνυμία Οργανισμός Διαχείρισης Ακινήτων Γαιών και Εξοπλισμών Α.Ε. (ΟΔΙΑΓΕ), με μετοχικό κεφάλαιο 24.000 ευρώ από το Ελληνικό Δημόσιο. Η περιουσία που του παραχωρείται ορίζεται με Π.Δ., κατόπιν σχετικής πρότασης των ΥΠΑΑΤ και υπουργείου Οικονομικών.
Άλλες ρυθμίσεις
Παράλληλα στο σχέδιο νόμου περιλαμβάνεται σειρά άλλων ρυθμίσεων θεμάτων αρμοδιότητας του ΥΠΑΑΤ.
Πιο συγκεκριμένα προβλέπονται:
* Συνίσταται Εθνική Επιτροπή Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης για την επιλογή των εκμεταλλεύσεων του Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης.
* Παρέχεται εξουσιοδότηση στους υπουργούς Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης να ρυθμίζουν λεπτομέρειες εκτέλεσης των συμβάσεων συγχρηματοδοτούμενων έργων μεταξύ ΥΠΑΑΤ ή εποπτευόμενων φορέων και Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς κάθε άλλο σχετικό θέμα με υλοποίηση, παραλαβή, αξιολόγηση του συνόλου των παραδοτέων των συγχρηματοδοτούμενων έργων.
* Τροποποιούνται οι όροι που πρέπει να τηρούνται για υπό ίδρυση σφαγεία, οι οποίοι μπορούν να αντικαθιστούν ενδεχόμενους άλλους δεσμευτικότερους όρους δόμησης που ισχύουν.
* Συνίσταται στο ΥΠΑΑΤ Μητρώο Σκαφών Ερασιτεχνικής Αλιείας. Καταβάλλεται με την αίτηση καταχώρισης παράβολο 50 ευρώ, που προσαυξάνεται κατά 1 ευρώ για κάθε ίππο άνω των 25 ίππων. Παρέχεται στον ιδιοκτήτη σκάφους δικαίωμα άσκησης ερασιτεχνικής αλιείας σε όλη την επικράτεια διάρκειας ενός έτους, που ανανεώνεται μετά την παρέλευση του έτους.
* Επιτρέπεται η ιχθυοκαλλιεργητική δραστηριότητα μέσα στα καταφύγια άγριας φύσης και με Π.Δ. των υπουργών ΠΕΝ και ΠΑΑΤ μπορεί να τίθενται όροι ή περιορισμοί εγκατάστασης των σχετικών μονάδων σε αυτά.
* Ρυθμίζονται θέματα ΟΠΕΚΕΠΕ που αφορούν επιπλέον συνεδριάσεις της μικτής επιτροπής νομικής - νομοτεχνικής υποστήριξης, αποζημιώσεων κι εκτός έδρας κ.λπ., η βάση δεδομένων του Οργανισμού για τα ακίνητα μεταφέρεται στη Διεύθυνση Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας του υπουργείου κ.ά.
* Επιτρέπεται τα οινοποιεία να συστεγάζονται και με εγκαταστάσεις παραγωγής χυμού από σταφύλια.
* Παρέχεται η δυνατότητα ίδρυσης, κατάργησης και συγχώνευσης με κοινή απόφαση των υπουργών ΠΑΑΤ και Παιδείας δημοσίων φορέων μη τυπικής εκπαίδευσης αρμοδιότητας ΥΠΑΑΤ. Οι δύο προαναφερθέντες υπουργοί μπορούν με κοινές αποφάσεις να δημιουργούν νέες ειδικότητες για τους φορείς αυτούς ανάλογα με τις ανάγκες της αγροτικής οικονομίας, τις προτάσεις επιστημονικών / επαγγελματικών φορέων, επιμελητηρίων, ΟΑΕΔ. Μπορεί να παρέχεται στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, κατόπιν εισήγησής του, έγκριση για να λάβει άδεια λειτουργίας φορέων μη τυπικής εκπαίδευσης.
* Για τον ΕΛΓΑ ορίζεται σε 12 μήνες, από 6, προθεσμία σύναψης συμβάσεων έκτακτου προσωπικού για το γεωτεχνικό προσωπικό ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου που προσλαμβάνει, ενώ οι δαπάνες του προσωπικού του και του ΕΛΓΟ εξαιρούνται από τις διατάξεις για τις δαπάνες μετακινούμενων του Ν. 4336/2015 κ.ά.
* Τροποποιείται διάταξη για τις αγορές παραγωγών και την οικοτεχνία.
* Ρυθμίζονται θέματα εμπορίας λιπασμάτων και γεωργικών φαρμάκων.
