ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Με ήπια δημοσιονομική προσαρμογή έως το 2018 και τη συμβολή του αναπτυξιακού πακέτου Γιούνκερ, ύψους 35 δισ. ευρώ, κατατέθηκε χθες στη Βουλή η συμφωνία κυβέρνησης - δανειστών. Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές το κείμενο δεν είχε αναρτηθεί στο site της Βουλής, όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλάμβανε μια σειρά παρεμβάσεων είτε ως προαπαιτούμενα, είτε ως βάση για περαιτέρω συζήτηση το φθινόπωρο μεταξύ των δύο πλευρών.
Κόκκινα δάνεια
Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδική μέριμνα σε ό,τι αφορά την προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς, σύμφωνα με πληροφορίες, και θα υπάρχει μόνο για τις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες και τα νοικοκυριά που αποδεδειγμένα δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις αποπληρωμές των δανείων τους. Το "εργαλείο" για την προστασία αυτών των κατηγοριών θα παραμείνει ο Νόμος Κατσέλη, ο οποίος θα βελτιωθεί, ενώ θα αποκτήσει αυστηρότερο πλαίσιο και νέα κριτήρια ώστε να μην δίνει δυνατότητα να εκμεταλλεύονται τις διατάξεις του και οι κακοπληρωτές.
Στο πλαίσιο αυτό προωθούνται μεταξύ άλλων αλλαγές όπως η θέσπιση κριτηρίων για τον διαχωρισμό μεταξύ καλόπιστων και κακόπιστων οφειλετών, η αξιοποίηση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για τις "εύλογες δαπάνες διαβίωσης" προκειμένου να αποτελούν κριτήριο για τις δικαστικές αποφάσεις, η δημιουργία ειδικών τμημάτων στα Ειρηνοδικεία με αποκλειστική αρμοδιότητα τις υποθέσεις του νόμου για την επιτάχυνση των δικών κ.ά.
Το χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα πάντα με πληροφορίες, καθώς το κείμενο δεν είχε αναρτηθεί στον ιστότοπο της Βουλής, με βάση το χρονοδιάγραμμα του νέου Μνημονίου οι διαδικασίες υλοποίησης του σχεδίου αντιμετώπισης των κόκκινων δανείων έχουν ως εξής:
* Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2015 οι ελληνικές αρχές θα πρέπει να έχουν εντοπίσει τους μεγαλοφειλέτες του Δημοσίου και των τραπεζών και να ξεχωρίσουν οι "βιώσιμες" επιχειρήσεις από τις μη βιώσιμες.
* Μέχρι τον Μάρτιο του 2016 θα πρέπει να έχει δημιουργηθεί το θεσμικό πλαίσιο για τη δυνατότητα άμεσης εκκαθάρισης και πλειστηριασμού όλων των μη βιώσιμων περιπτώσεων και μέχρι το τέλος του 2016 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η εκκαθάριση της αγοράς από τέτοιες περιπτώσεις.
Σημειώνεται ότι σχετικό πλαίσιο καθορίζεται ήδη από τον λεγόμενο Νόμο Δένδια (Ν. 4307/2014), ο οποίος θα υποστεί τροποποιήσεις. Σε αυτόν προβλέπεται για τις μεν μικρομεσαίες επιχειρήσεις - επαγγελματίες με τζίρο έως 2,5 εκατ. ευρώ ότι μπορούν να επιτύχουν ρυθμίσεις δανείων και διαγραφές έως 500.000 ευρώ σε συνάρτηση με την προσωπική περιουσία του οφειλέτη και των εγγυητών, εφόσον έχει προηγηθεί ρύθμιση με τα ασφαλιστικά ταμεία και την εφορία.
Για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ο Νόμος Δένδια δίνει τη δυνατότητα ταχείας εκκαθάρισης των μη βιώσιμων επιχειρήσεων με πρωτοβουλία των πιστωτών.
* Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου του 2016 θα πρέπει η ΤτΕ σε συνεργασία με πιστωτικά ιδρύματα να καθορίσει συγκεκριμένους στόχους για τη ρύθμιση δανείων, πλειστηριασμών, ύψος επισφαλειών κ.λπ.
* Από τον Ιούνιο του 2016, οι τράπεζες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν ανά τρίμηνο την ΤτΕ για τη συνολική εικόνα σε σχέση με τους στόχους. Παράλληλα, το ΤΧΣ θα εμπλακεί άμεσα στο θέμα των επιχειρηματικών δανείων και θα πρέπει να παρουσιάσει σχέδιο για την επιτάχυνση των αναδιαρθρώσεων μεγάλων επιχειρήσεων ή ακόμα και ολόκληρων κλάδων.
* Έως τα τέλη Μαρτίου του 2016 η ΤτΕ θα πρέπει να αναθεωρήσει τον Κώδικα Δεοντολογίας που θα περιλαμβάνει οδηγίες για ομαδικές αναδιαρθρώσεις δανείων.
* Μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2017 θα πρέπει να γίνει η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του Πτωχευτικού Κώδικα, ενώ μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου του 2016 να έχει εισαχθεί ένα πρόγραμμα αξιολόγησης των Δ.Σ. των τραπεζών. Το ίδιο θα πρέπει να έχει γίνει και για το ΤΧΣ μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2016.
Οι αλλαγές στη φορολογία
Ως προς τη φορολογία η συμφωνία περιλαμβάνει, σύμφωνα με πληροφορίες, τα εξής:
Η αύξηση του συντελεστή ΕΦΚ στο πετρέλαιο κινητήρων που χρησιμοποιείται αποκλειστικά στη γεωργία από 66 ευρώ ανά χιλιόλιτρο σε 200 ευρώ ανά χιλιόλιτρο, από 1.10.2015, με την οποία μειώνεται το ποσό επιστροφής που δίδεται στους αγρότες, καθώς και η κατάργηση της διαδικασίας επιστροφής του ΕΦΚ στους αγρότες από 1.10.2016, εντάσσονται στο πλαίσιο θέσπισης μέτρων τα οποία λαμβάνουν οι ελληνικές αρχές για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας η αύξηση των δημοσίων εσόδων εκτιμάται στο ποσό των 13.200.000 ευρώ περίπου για το έτος 2015.
α) Η μείωση του κατωτάτου ορίου ακατάσχετου ποσού μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών βοηθημάτων των οφειλετών του Δημοσίου από χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ, που ίσχυε ως σήμερα, σε χίλια (1.000) ευρώ μηνιαίως, αφαιρουμένων των υποχρεωτικών εισφορών και επιτρέπεται η κατάσχεση του 50% επί του υπερβάλλοντος ποσού των 1.000 ευρώ και μέχρι του ποσού των 1.500 ευρώ, καθώς και επί του συνόλου του υπερβάλλοντος ποσού των 1.500 ευρώ.
β) Η μείωση του κατωτάτου ορίου ακατάσχετου ποσού καταθέσεων σε πιστωτικά ιδρύματα σε ατομικό η κοινό λογαριασμό για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα από 1.500 ευρώ, που ίσχυε ως σήμερα, σε 1.250 ευρώ.
Αύξηση του φόρου χωρητικότητας στη ναυτιλία. Το όφελος στον κρατικό προϋπολογισμό μόνο από τον φόρο χωρητικότητας των πλοίων από τα πλοία που ήδη εκμεταλλεύονται στην Ελλάδα με σημαία Ε.Ε. και ΕΟΧ πλην ελληνικής και υπάγονται στη συγκεκριμένη διάταξη, υπολογίζεται από 30.000 έως 50.000 ευρώ ετησίως κατ' εκτίμηση.
* Αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ του 2015, ώστε να ξεκινήσει η αποστολή των σημειωμάτων τον Σεπτέμβριο.
- Μικρές διορθώσεις στη ρύθμιση των 100 δόσεων όπως η αύξηση του επιτοκίου στο 5% για ποσά πάνω από 5.000 ευρώ.
- Αύξηση στο 100% της προκαταβολής των φόρων επιχειρήσεων και επαγγελματιών για το 2016.
- Να αυξηθεί στο 15% η φορολογία των εισοδημάτων από ενοίκια κάτω των 12.000 ευρώ.
- Σταδιακή κατάργηση των φοροελαφρύνσεων στον ναυτιλιακό κλάδο.
μέτρα για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής
* Περιορισμός των φόρων υπέρ τρίτων.
- Μεταφορά των υπηρεσιών και του προσωπικού φορολογικών ελέγχων στο ΣΔΟΕ.
- Η αναδιάρθρωση του φορολογικού κώδικα.
- Η σταδιακή αλλαγή της φορολογίας των αγροτών. Από το 2016 θα φορολογούνται με συντελεστή 20% και από το 2017 με συντελεστή 26%.
- Η επιβολή φόρου στις τηλεοπτικές διαφημίσεις.
- Απλοποίηση συστήματος φοροαπαλλαγών φυσικών και νομικών προσώπων.
Ασφαλιστικό και Εργασιακά
Αλλαγές στο ασφαλιστικό και στα εργασιακά προβλέπει το Μνημόνιο. Θετικό είναι ότι επανέρχονται οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Εν γένει, στόχος είναι η εξοικονόμηση 1/4 ή 1/2 του ΑΕΠ φέτος και 1% το 2016.
Ο νόμος 3863/2010 για τον νέο τρόπο υπολογισμού των κύριων συντάξεων πρέπει να εφαρμοστεί, ενώ τον Οκτώβριο του 2015 θα πρέπει να αντικατασταθεί ή να προσαρμοστεί η νομοθεσία για τις επικουρικές συντάξεις.
Πιο συγκεκριμένα στο ασφαλιστικό, μεταξύ άλλων, προβλέπεται:
* Σταδιακή αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης μέχρι το 2022 στα 67 χρόνια ή στα 62 χρόνια με 40 χρόνια ασφαλιστικού βίου.
* Διευκρίνιση των προϋποθέσεων για την επιλεξιμότητα στην καταβολή της ελάχιστης εγγυημένης σύνταξης μετά τα 67 έτη.
* Σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019, ξεκινώντας από την αποβολή από τη δεξαμενή των δικαιούχων του 20% τον Μάρτιο του 2016.
* Πάγωμα των κατώτατων συντάξεων μέχρι το 2021.
* Κατάργηση του νόμου για τη μετενέργεια στις συμβάσεις εργασίας που ψηφίστηκε στις 2 Ιουλίου του 2015.
* Αναδιάρθρωση του ενιαίου μισθολογίου του Δημοσίου που θα εφαρμοστεί από 1.1.2016 και θέσπιση νέων ανώτατων ορίων για τη μισθολογική δαπάνη του Δημοσίου έως το 2019.
Αποκρατικοποιήσεις
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΤΑΙΠΕΔ θα εγκρίνει το σχέδιο ανάπτυξης του ενεργητικού του που θα περιλαμβάνει την ιδιωτικοποίηση όλων των περιουσιακών στοιχείων που είχε στο χαρτοφυλάκιό του στις 31.12.2014 και το Υπουργικό Συμβούλιο θα εγκρίνει το σχέδιο, σύμφωνα με πληροφορίες
Για να διευκολυνθεί η διαδικασία ολοκλήρωσης της υποβολής των δεσμευτικών προσφορών, οι αρχές θα ολοκληρώσουν όλες τις εκκρεμείς δράσεις της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απαιτούνται για τα περιφερειακά αεροδρόμια, την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, την Εγνατία, τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης και του Ελληνικού (ο ακριβής κατάλογος είναι στο Τεχνικό Μνημόνιο). Αυτός ο κατάλογος των δράσεων θα ενημερώνεται τακτικά και η κυβέρνηση θα διασφαλίσει ότι όλες οι εκκρεμείς δράσεις θα υλοποιηθούν έγκαιρα.
Περαιτέρω, κυβέρνηση και ΤΑΙΠΕΔ θα ανακοινώσουν ημερομηνίες για δεσμευτικές προσφορά για τους λιμένες Πειραιά και Θεσσαλονίκης που δεν θα είναι αργότερα από τα τέλη Οκτωβρίου, όπως και για τις ΤΡΑΙΝΟΣΕ και ROSCO, χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στους όρους των προσφορών.
Επιπλέον η κυβέρνηση θα μεταβιβάσει τις μετοχές του Δημοσίου στον ΟΤΕ προς το ΤΑΙΠΕΔ και θα λάβει μη αναστρέψιμα βήματα για την πώληση των περιφερειακών αεροδρομίων με τους σημερινούς όρους στον πλειοδότη που έχει ήδη επιλεγεί.
Εργαλειοθήκη ΟΟΣΑ 1
Υλοποίηση σειράς μεταρρυθμίσεων, όπως το άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων, η επιτάχυνση αδειοδοτήσεων για τις επιχειρήσεις η επιμήκυνση της διάρκειας ζωής του «φρέσκου» γάλακτος, περιλαμβάνει σύμφωνα με πληροφορίες το Μνημόνιο, ενώ στο δικαιοδοσία του ΣτΕ παραπέμπεται η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, σύμφωνα με την πρώτη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, η οποία φαίνεται να υιοθετείται.
Η δεύτερη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ
Στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης αυτής εξετάστηκαν τέσσερις κλάδοι της μεταποίησης: ποτά, κλωστοϋφαντουργία -είδη ένδυσης- επεξεργασία δέρματος, μηχανήματα - εξοπλισμός και πετρελαιοειδή. Οι συστάσεις του ΟΟΣΑ αφορούν τους κλάδους των πετρελαιοειδών, ενώ θα συμπεριληφθούν και μεταρρυθμίσεις για τον κλάδο της μεταποίησης.
Άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων
Ακόμη περιλαμβάνει το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και αφορά στους μηχανικούς, στους συμβολαιογράφους, στους αναλογιστές και στους δικαστικούς επιμελητές.
Επιτάχυνση αδειοδοτήσεων
Από τη μακρά λίστα των μεταρρυθμίσεων που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εφαρμογή τους είναι και η νομοθεσία για την απλοποίηση της αδειοδότησης των επιχειρήσεων, κάτι που φαίνεται να "ξεκλειδώνει".
Ενέργεια
Ακόμη προβλέπεται μεταρρύθμιση στην αγορά ενέργειας και ειδικά του φυσικού αερίου, που θα οδηγήσει σε πλήρη απελευθέρωση το 2018.
Ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών
Ανακεφαλαιοποίηση στις τράπεζες και ρευστότητα στην οικονομία αναμένεται να φέρει η δόση που προβλέπεται να δοθεί στις τράπεζες αμέσως μετά την υπογραφή του τρίτου Μνημονίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η συμφωνία με τους θεσμούς προβλέπει ότι θα δοθούν άμεσα τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Αυτό σημαίνει ότι θα δοθούν από το Δημόσιο (σ.σ.: προφανώς μέσω ΤΧΣ) στις τράπεζες ομόλογα έκδοσης ESM που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα ως ενέχυρα για άντληση ρευστότητας από την ΕΚΤ με πολύ χαμηλό επιτόκιο και αντίστοιχη μείωση της έκθεσης στον ELA.
Οι τράπεζες θα θεωρηθούν ως εν δυνάμει ανακεφαλαιοποιημένες και θα εκλείψει κάθε ανησυχία για μετάθεση της ανακεφαλαιοποίησης πέραν της 31.12.2015. Έτσι δεν υπάρχει πλέον κανένας απολύτως κίνδυνος για «κούρεμα» καταθέσεων, όπως προβλέπει η κοινοτική οδηγία για ανακεφαλοποιήσεις τραπεζών μετά την 1.1.2016.
