Σε απόλυτη πελαγοδρομία βρίσκεται η κυβέρνηση, αφού το φιάσκο με τα πολλά λάθη στον ΕΝΦΙΑ έχει κάνει το οικονομικό επιτελείο να τρέχει και να μη φτάνει. Μετά τις οξύτατες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που προκάλεσε η ομολογουμένως παιδαριώδης στάση της κυβέρνησης (υπήρξε βεβαίωση φόρων «μαμούθ» ύψους 3,510 δισ. ευρώ), η οποία σχεδίαζε επί έναν χρόνο την εφαρμογή του εν λόγω φόρου, το υπουργείο Οικονομικών προσπαθεί να μαζέψει τα ασυμμάζευτα και να προβεί στις απαραίτητες διορθώσεις, οι οποίες μένει να αποδειχθεί, αν θα είναι ευνοϊκότερες για όλους, καθώς το σχέδιο Μαυραγάνη ενέχει παγίδες, όπως θα αναλυθεί παρακάτω. Μετά το αρχικό "στραπάτσο", στο υπουργείο Οικονομικών πραγματοποιήθηκαν συσκέψεις επί συσκέψεων, χωρίς ωστόσο να καταλήξουν σε μια οριστική λύση για το ακανθώδες ζήτημα, "διαρρέοντας" μόνο ότι τα νέα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ θα είναι έτοιμα εντός του πρώτου 15ημέρου του Σεπτεμβρίου.
Εν ολίγοις, περίπου έναν μήνα θα έχουν οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών για να εντοπίσουν τα λάθη που έγιναν σε 4.000 οικισμούς εκτός αντικειμενικού συστήματος και να επανεκκαθαρίσουν τον ΕΝΦΙΑ. Λόγω της δικαιολογημένα τεράστιας έκτασης που έλαβε το θέμα, οι επιτελείς των οδών Νίκης και Καραγεώργη Σερβίας περνούν στην κυριολεξία από... κόσκινο όλες τις περιπτώσεις, προκειμένου να μη δημιουργηθούν νέα προβλήματα.
Τι θα ισχύσει
Το βέβαιο είναι ότι η αναβολή καταβολής της πρώτης δόσης έως το τέλος Σεπτεμβρίου ισχύει για όλους τους ιδιοκτήτες ακινήτων και όχι μόνο γι' αυτούς των οποιών θα επανεκκαθαριστεί ο ΕΝΦΙΑ, ενώ όσον αφορά στην εξόφληση του φόρου, εκτός απροόπτου θα γίνει έως το τέλος Ιανουαρίου, αν και εξετάζεται η δυνατότητα έξι δόσεων δηλαδή έως το τέλος Φεβρουαρίου. Βάσει νόμου ο ΕΝΦΙΑ υπολογιζόταν εξ αρχής να πληρωθεί σε 6 δόσεις, αλλά λόγω καθυστερήσεων, η πληρωμή της α' δόσης στις 31 Ιουλίου χάθηκε και έτσι οι δόσεις έγιναν 5, ενώ πλέον χάνεται και της αυτής 29ης Αυγούστου και απομένουν 4. Για να μπορέσουν να τις πληρώσουν οι πολίτες, το ΠΑΣΟΚ πρότεινε να αυξηθούν σε 7, αλλά επειδή τα έσοδα πρέπει να εισπραχθούν μέχρι τον Φεβρουάριο του 2015 φαίνεται πως τελικώς θα φτάσουν στις έξι.
Αμέσως μετά την επανεκκαθάριση του φόρου για τους 4.000 οικισμούς, δηλαδή στο δεύτερο 15ήμερο του Σεπτεμβρίου, θα ανοίξει η εφαρμογή για τις τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 και, όπως σημειώνουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, όσοι δεν δήλωσαν σωστά ημιτελή κτίσματα, με αποτέλεσμα να τους καταλογίζεται ΕΝΦΙΑ χωρίς την προβλεπόμενη έκπτωση του 60% καλούνται να κάνουν διορθώσεις μόνοι τους!
Βέβαια, για να γίνουν τα παραπάνω, θα πρέπει να βάλει το χεράκι της η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων, όταν με το καλό επιστρέψει στο γραφείο της η κ. Σαβαΐδου η οποία για προσωπικούς λόγους(;) απουσίαζε αυτήν την εβδομάδα.
Οι... παγίδες
Πάντως, η τεχνική φόρμουλα για να γίνει νέα εκκαθάριση σε δεκάδες ή και σε εκατοντάδες χιλιάδες παραφουσκωμένα εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ, μετά τον λανθασμένο υπολογισμό, δεν έχει ακόμα βρεθεί.
Σύμφωνα με πληροφορίες αν οι τιμές του 2013 είναι υψηλότερες σε σχέση με αυτές που προέκυψαν κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ, θα ισχύσουν οι τιμές του 2014, καθώς υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις όπου η εκκαθάριση των φετινών φόρων ακινήτων έγινε με χαμηλότερες τιμές σε σχέση με πέρυσι.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που έκανε ο υπουργός Οικονομικών από το βήμα της Βουλής, ο νέος υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ θα γίνει με βάση την περσινή απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών, Γιώργου Μαυραγάνη, με την οποία όριζε τιμές στις 457 περιοχές της χώρας που ήταν εκτός συστήματος αντικειμενικών τιμών. Ωστόσο, η εφαρμογή της απόφασης Μαυραγάνη κρύβει κινδύνους για αρκετούς ιδιοκτήτες οικοπέδων, κυρίως στην Αττική, που φέτος πλήρωσαν λιγότερα σε σχέση με πέρυσι. Αν και επίσημη απάντηση δεν υπάρχει, στελέχη του οικονομικού επιτελείου αναφέρουν ότι πρόθεση της κυβέρνησης είναι οι αλλαγές να επηρεάσουν μόνο τις περιοχές στις οποίες αυξήθηκε ο φόρος σε σχέση με πέρυσι.
Τεχνικά τώρα, η κυβέρνηση σχεδιάζει να καταθέσει νομοθετική ρύθμιση με την έναρξη του Γ΄ Θερινού Τμήματος της Βουλής στις 26 Αυγούστου, με την οποία θα αλλάζει τα δύο περιβόητα πλέον άρθρα του νόμου που, εκτόξευσαν τον φόρο στα οικόπεδα.
"Τα... άκουσε από την τρόικα"
Για το ζήτημα αυτό, πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη ανάμεσα στον υπουργό Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη και την τρόικα, κατά την οποία "τα άκουσε" σύμφωνα με πληροφορίες κατά το κοινώς λεγόμενο. Άλλωστε, αξίζει να υπενθυμίσουμε πως η τρόικα θεωρεί ότι η απόδοση του φόρου θα είναι περίπου 200 εκατ. ευρώ μικρότερη από αυτή που έχει υπολογίσει το οικονομικό επιτελείο και γι' αυτόν το λόγο έχει ζητήσει από την Αθήνα να επανεξεταστεί συνολικά ο φόρος τον Σεπτέμβριο, βάζοντας στο μικροσκόπιο όλες τις εξαιρέσεις και απαλλαγές που προβλέπονται στο πλαίσιο του ΕΝΦΙΑ.
"Χοντρά" λάθη
Οι καταγγελίες για «τερατώδη» λάθη ήταν ενδεικτικές και έγιναν ακόμη και από στελέχη της κυβέρνησης. Χαρακτηριστική είναι αυτή του βουλευτής της Ν.Δ. Κώστα Μαρκόπουλου ο οποίος κατήγγειλε ότι στο δημοτικό διαμέρισμα Δάφνης Ευβοίας η αξία οικοπέδου υπολογιζόταν πέρυσι στις 10.000 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ φέτος έχει εκτοξευθεί στις 60.000 ευρώ ανά στρέμμα.
Επίσης, στο Αυλωνάρι Ευβοίας η αξία οικοπέδου υπολογιζόταν πέρυσι από το υπουργείο Οικονομικών στις 7.000 ευρώ/στρέμμα και φέτος έχει δεκαπλασιαστεί στις 70.000 ευρώ/στρέμμα!
Ακραία φάνταζε και η περίπτωση ενός φορολογούμενου με νεόδμητο διαμέρισμα 100 τ.μ. στη Δάφνη και με μικρότερο σπίτι στην Κοκκινιά Θεσπρωτίας, το οποίο όμως η εφορία, παρά τη μεγάλη του ηλικία, το έβγαλε ακριβότερη αντικειμενικής αξίας από αυτό της Αθήνας.
Επίσης, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση για οικόπεδο στα Μεγάλα Καλύβια Τρικάλων, η αντικειμενική αξία του οποίου υπολογίστηκε πέρυσι από το υπουργείο Οικονομικών στις 98.670 ευρώ και φέτος στις 815.568 ευρώ! Σε άλλο χωριό των Τρικάλων, για κτίσμα 30 τ.μ. του 1930, σε οικόπεδο 1.500 τ.μ., η αντικειμενική αξία υπολογίστηκε στις 168.062 ευρώ και ο ιδιοκτήτης κλήθηκε να πληρώσει ΕΝΦΙΑ 500 ευρώ. Σε χωριό της Κεφαλλονιάς για οικόπεδο και οίκημα 75 τ.μ., ο ιδιοκτήτης κλήθηκε να πληρώσει ΕΝΦΙΑ 3.636 ευρώ, ενώ πέρυσι ο φόρος του ήταν 323 ευρώ! Στον Άγιο Προκόπιο Τρικάλων η αντικειμενική αξία για οικόπεδο και σπίτι 40 τ.μ. υπολογίστηκε πέρυσι από το υπουργείο Οικονομικών στις 8.000 ευρώ, ενώ φέτος υπολογίζεται στις 38.000 ευρώ!
Τι συνάντησαν οι φορολογούμενοι στις ΔΟΥ
Το "αλαλούμ" δεν είχε τέλος καθώς εμβρόντητοι έμειναν χιλιάδες φορολογούμενοι οι οποίοι πήγαν στις εφορίες να ρωτήσουν γιατί δεν έχουν εισπράξει ακόμα την επιστροφή που προέκυψε μετά την υποβολή της φορολογικής τους δήλωσης. Η απάντηση που έλαβαν ήταν ότι υπάρχει σχετική εγκύκλιος η οποία προβλέπει το "πάγωμα" της επιστροφής φόρου έως ότου ολοκληρωθεί η πληρωμή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Τα... περίεργα όμως δεν σταματούν εκεί. Όσοι από τους ιδιοκτήτες ζήτησαν να συμψηφίσουν την επιστροφή φόρου με τον ΕΝΦΙΑ, βρέθηκαν προ εκπλήξεως καθώς η εφορία δεν δέχεται να συμψηφίσει μέρος του φόρου, αφήνοντας την υπόλοιπη οφειλή να τακτοποιηθεί με δόσεις. Αντίθετα ζητεί να πληρωθεί το συνολικό ποσό εφάπαξ ή οι φορολογούμενοι να περιμένουν να αποπληρώσουν με δόσεις τον ΕΝΦΙΑ και μετά να πάρουν την επιστροφή.
Το πολιτικό κόστος για Σαμαρά - Βενιζέλο
Το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση απεδήχθη ιδιαιτέρως "βαρύ". Για τον λόγο αυτό, Αντ. Σαμαράς και Ευ. Βενιζέλος επιχείρησαν να καρπωθούν τις μικροδιορθώσεις που αποφασίστηκαν, ενώ στο πλαίσιο αυτό "γαλάζια" αλλά και "πράσινα" στελέχη επιχείρησαν να ρίξουν την ευθύνη για το φιάσκο στον φόρο ακινήτων στον πρώην ειδικό γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, Χάρη Θεοχάρη, αλλά και στον πρώην υπουργό Οικονομικών, Γ. Στουρνάρα. Ο υφυπουργός Ανάπτυξης και πρώην εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Οδ. Κωνσταντινόπουλος, επισήμανε πως "έχει ευθύνη και ο Γ. Στουρνάρας για τον ΕΝΦΙΑ", ενώ ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Μιλτ. Βαρβιτσιώτης εξαπέλυσε επίθεση κατά του κ. Θεοχάρη για την επεξεργασία του φόρου. "Δεν ξέρει τι λέει", ήταν η απάντηση -μέσω twitter- του αποπεμφθέντος ειδικού γραμματέα Δημοσίων Εσόδων. Εν τω μεταξύ, στο παρασκήνιο καταγράφεται η έντονη δυσφορία του Γ. Στουρνάρα για τις... αναδρομικές βολές που δέχεται από κυβερνητικά στελέχη και πληροφορίες ήθελαν τον διοικητή της ΤτΕ να σκέφτεται να απαντήσει στους επικριτές του.
