Ακτινογραφία των προβλημάτων που προκλήθηκαν λόγω κρίσης αποτελεί η ετήσια έκθεση του Συνήγορου του Πολίτη (ΣτΠ) που κατέθεσε χθες η επικεφαλής της Αρχής Καλλιόπη Σπανού στον πρόεδρο της Βουλής Ευ. Μεϊμαράκη και παρουσίασε σε συνέντευξη Τύπου, επισημαίνοντας την ανάγκη διασφάλισης των δικαιωμάτων των πολιτών, αφού "η ορθή λειτουργία των θεσμών δεν αποτελεί πολυτέλεια ακόμη και σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης".
Αυξημένες κατά 26% σε σχέση με το 2012, οι αναφορές προς τον ΣτΠ αγγίζουν τις 14.738. Το 28% αφορά προβλήματα κακοδιοίκησης σε ασφαλιστικά ταμεία και ΝΠΔΔ που εποπτεύει το υπουργείο Εργασίας. Το 17,4% αφορά ζητήματα φορολόγησης, που τα δύο τελευταία χρόνια παρουσιάζουν αυξητική τάση. Το 16% αφορά διαφορές πολιτών με τους ΟΤΑ, εκ των οποίων το 9% σχετίζεται με υποθέσεις μεταναστών.
Παρ' ότι ο ΣτΠ εντός του 2013 έχει καταθέσει 93 νομοθετικές προτάσεις στα κυβερνητικά όργανα, μόλις 3 έγιναν δεκτές, με τον ισχυρισμό ότι προσκρούουν στα δημοσιονομικά μέτρα, αλλά επ' αυτού η Κ. Σπανού τοποθετήθηκε λέγοντας ότι "δεν χρειάζονται πάντα χρήματα για να γίνουν ρυθμίσεις υπέρ των πολιτών και σε αυτό το πλαίσιο ο ΣτΠ αναζητά λύσεις".
Αναφορικά με τη φορολόγηση ακινήτων μέσω ΕΤΑΚ και ΕΕΤΗΔΕ και πλέον ΕΝΦΙΑ, ο ΣτΠ υπογράμμισε ότι "η κατοχή ακίνητης περιουσίας δεν αποτελεί από μόνη της δείκτη φοροδοτικής ικανότητας, εφόσον αυτή δεν αποφέρει έσοδα στον ιδιοκτήτη" και γι' αυτό ζητούσε τον εξορθολογισμό του φόρου, καθώς από την επιβολή του υφίστανται τεράστια ζημία κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι. Ως προς την καθυστέρηση απόδοσης συντάξεων που υπερβαίνει τα δύο χρόνια, ο ΣτΠ υπογραμμίζει ότι την κατάσταση δυσχεραίνει η πολυνομία, που έχει οξυνθεί από το 2010 και έπειτα, και ζητά να είναι εύλογος ο συνολικός χρόνος αναμονής για την έκδοση σύνταξης ή εναλλακτικά να εκδίδονται προσωρινές συντάξεις.
Αναφορικά με τη μεταναστευτική πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση, ο ΣτΠ εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για την κατάργηση της δυνατότητας κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας για τους μετανάστες δεύτερης γενιάς, ενώ εντοπίζει ακόμη καθυστερήσεις στην έκδοση και ανανέωση αδειών παραμονής, παρά την ίδρυση υπηρεσιών μίας στάσης. Θετική εξέλιξη χαρακτηρίζει και τη λειτουργία της νέας Υπηρεσίας Ασύλου, παρ' ότι ακόμη εκκρεμούν προγενέστερα αιτήματα για χορήγηση ή ανανέωση ασύλου.
Καταπέλτης είναι, ωστόσο, ο ΣτΠ για τα θέματα ρατσιστικής βίας, γιατί εντοπίζει "κρατική αδράνεια" απέναντι στην έξαρση του φαινομένου. Ειδικά για το πρόγραμμα "Ξένιος Δίας" επισημαίνει ότι οι προσαγωγές μεταναστών "στερούνται νομικού ερείσματος στις περιπτώσεις, που οι προσαχθέντες διαθέτουν νομιμοποιητικούς τίτλους παραμονής". Ενώ για την κράτηση μεταναστών σε αστυνομικά τμήματα τονίζει ότι "επιβαρύνει την κατάσταση των κρατητηρίων [...] χωρίς να διαφαίνεται ορατή διέξοδος, η οποία θα υπήρχε μόνο στην περίπτωση που ο εγκλεισμός αποτελούσε εντελώς προσωρινή λύση μέχρι ταχεία απέλαση". Για τα δε κέντρα κράτησης, ο ΣτΠ τονίζει ότι αυτά έχουν μεταβληθεί σε "ιδιότυπες φυλακές", ενώ η ΕΛ.ΑΣ. δεν έχει τις "κατάλληλες δομές για να διασφαλίσει επαρκείς εγγυήσεις σύννομης στέρησης προσωπικής ελευθερίας".
