ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΥΒΙΩΤΟΥ
Ήρθε η ώρα οι καθηγητές να κάνουμε πράξη όσα διδάσκουμε, λέει μιλώντας στην "Αυγή" η Νίτσα Παληγεώργου, μητέρα και καθηγήτρια στο 5ο Λύκειο Πετρούπολης, και μας μεταφέρει στην τάξη και στις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι δάσκαλοι, οι μαθητές και οι γονείς, τόσο στα θρανία, όσο και έξω από το σχολείο. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η κ. Παληγεώργου προσφέρει μια συνολικότερη θέαση του σχολείου, του κοινωνικού του ρόλου και εξηγεί για ποιον λόγο ο αγώνας των εκπαιδευτικών είναι αγώνας κοινωνικός για κάθε ελληνική οικογένεια.
*Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στα σχολεία;
Είμαι μία εκπαιδευτικός που σήμερα δεν έχω θέση στο σχολείο. Είμαι γενικής ειδικότητας, φιλόλογος, με 20 χρόνια προϋπηρεσία και προσωρινή τοποθέτηση στο 5ο Λύκειο Πετρούπολης, επειδή, πολύ απλά, το ΠΥΣΔΕ δεν έχει ακόμη συνεδριάσει ούτως ώστε να τοποθετήσει τους καθηγητές.
Λείπουν 16.000 καθηγητές, από τους οποίους οι περίπου 12.000 είναι αναπληρωτές και οι 4.500 συνταξιοδοτήθηκαν. Ο γονιός το βλέπει αυτό. Τα κανάλια κάνουν άλλου τύπου προπαγάνδα, λένε ότι μαζί τα φάγαμε, αλλά ο γονιός έρχεται σε επικοινωνία και μιλάει με τους δασκάλους, όχι με τον Πρετεντέρη. Βλέπει ότι ο καθηγητής δεν έχει φέτος θέση στο σχολείο, ότι δεν θα προσληφθούν αναπληρωτές στο όνομα της κρίσης. Η κοινωνία δεν είναι ανόητη, τα νούμερα είναι ανελέητα.
Στο Γυμνάσιο άλλαξε το πρόγραμμα σπουδών. Η πρώτη σχετική ανακοίνωση μας ήρθε μετά τις 15 Αυγούστου. Προστίθεται το μάθημα της Φυσικής στην Α' Γυμνασίου κι ακόμη και τώρα δεν υπάρχει βιβλίο! Το μόνο που υπάρχει είναι ένα δισέλιδο οδηγιών από το ΕΚΕΦΕ για το πώς θα γίνεται το μάθημα. Οι καθηγητές λέμε μεταξύ μας ότι το "πρωτάκι" θα είναι πάντα "πρωτάκι", είναι φοβισμένο και αγχωμένο και αυτό είναι ένας παράγοντας που ούτως ή άλλως οδηγεί στην έλλειψη συντονισμού. Σκεφτείτε τι συμβαίνει τώρα.
Οι μαθητές της Γ' Γυμνασίου θέτουν το θέμα του νέου Λυκείου, στο οποίο θα δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις, ήδη από την πρώτη τάξη. Στην Α' Λυκείου, δεν ξέρουν ακόμη το πρόγραμμα σπουδών, δεν έχουν ενημέρωση, υφίστανται στην πλάτη τους τους πειραματισμούς του υπουργείου Παιδείας. Οι μαθητές ρωτούν με αγωνία ποιες είναι οι νέες κατευθύνσεις, ποια μαθήματα θα δώσουν. Νιώθουν χαμένοι.
Μετά, τα παιδιά της Γ' Λυκείου συμπληρώνουν το μηχανογραφικό τους όχι με βάση την προτίμησή τους, αλλά τον τόπο διαμονής. Λέγεται ότι οι καθηγητές είναι οι δεύτεροι γονείς, οι πνευματικοί γονείς. Δεν μπορεί να έχεις έναν πιτσιρικά, που είναι πληγωμένος, επειδή είναι πληγωμένα τα αδέρφια του. Πρέπει να του πεις ότι ο κόσμος σου έχει προβλήματα, αλλά εσύ είσαι δημιουργικός, θα παλέψεις. Μπαίνεις στην τάξη και έχεις να βγάλεις την ύλη και από την άλλη έχεις τον πιτσιρικά, που ακούει στο σπίτι τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η οικογένειά του και εσύ του λες πρέπει να διαβάσεις.
*Ποια η στάση των γονέων;
Οι γονείς αντιδρούν κυρίως με δύο τρόπους: Από τη μία, έχουν αγωνία για το τι θα γίνει με τη ζωή των παιδιών τους, ενώ και οι ίδιοι αντιμετωπίζουν πάρα πολλά προβλήματα. Νιώθει μια αγωνία ο γονιός, αφού δεν υπάρχει πλέον η βεβαιότητα ότι μέχρι τα 18 το παιδί του θα βρίσκεται σε ένα ασφαλές εκπαιδευτικό περιβάλλον. Τώρα, το παιδί του το υποδέχεται ένα σχολείο χωρίς καθηγητές σε όλες τις ειδικότητες. Ο ίδιος είναι άνεργος, με δάνεια που εκκρεμούν, κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του. Βιώνει ο ίδιος την ανασφάλεια και, με ένα σχολείο που βρίσκεται σε αναβρασμό, καταρρίπτεται στη συνείδησή του ότι έχει στοιχειώδεις δομές να τον στηρίξουν.
Από τη μία είναι ο μαθητής και από την άλλη εγώ, μια μαμά που, από τα 1.000 ευρώ που βγάζω, τα 700 τα στέλνω στον γιο μου, επειδή ξεκίνησε τις σπουδές του σε άλλη πόλη. Να του στερήσεις τις σπουδές του; Δεν είναι ευθύνη και του ίδιου, και του κράτους, και της κοινωνίας να υπάρχει πρόοδος, να βγαίνουν νέοι επιστήμονες;
Αυτή ακριβώς είναι η παραγωγική ανασυγκρότηση της κυβέρνησης: Φτώχεια, αμορφωσιά και φθηνό εργατικό δυναμικό. Είναι όλα αλληλένδετα. Έχουν πάρει απόφαση να διαλύσουν το δημόσιο σχολείο και να επιβιώσει μόνο αυτός που έχει χρήματα. Μετά τις πολλαπλές εξετάσεις, ο 50χρονος απαξιωμένος πατέρας εύκολα θα αντικαθίσταται από τον νέο και ανασφάλιστο, με λίγα χρήματα. Οι γονείς δεν θα μπορούν να υποστηρίξουν περαιτέρω σπουδές. Φέρνουν την οικογένεια στο σημείο να πει στο παιδί "μην πας στο Λύκειο". Στις δυτικές συνοικίες αυτό το φαινόμενο το ζούμε συνεχώς. Παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο από νωρίς. Βάζουν φραγμούς στα παιδιά, αντί να τους εξασφαλίζουν ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση και έτσι, αντί να αποκλείσουν 30.000 μαθητές, αποκλείουν 80-100.000 και μένει μια ελίτ επιστημόνων με στόχο να την ελέγχουν.
Στόχος δεν είναι ο εξορθολογισμός. Όταν βάζεις 27 μαθητές σε μία τάξη, ουσιαστικά την "κλείνεις". Δεν μπορείς να κάνεις μάθημα με τόσους μαθητές. Δεν μπορείς να ανταγωνισθείς τα ιδιαίτερα μαθήματα και τα ιδιωτικά σχολεία. Σκεφθείτε: Μία φιλόλογος, για να διορθώσει 27 εκθέσεις, απαιτείται "x" χρόνος. Ένας ιδιαίτερος φροντιστής με έναν μαθητή, θα έχει τη δυνατότητα 27 εκθέσεων για αυτόν τον έναν. Αναλογιστείτε τι συμβαίνει σε μία τάξη: Αν στο 45λεπτο δοθεί ένα μόνο λεπτό (!) σε κάθε μαθητή για να διατυπώσει τις απορίες του, έχει τελειώσει το 30λεπτο. Ο καθηγητής μετά έχει μόνο 10 λεπτά για να παραδώσει τα βασικά σημεία της ύλης. Έτσι, ο μαθητής δεν έχει εκπαιδευτικό χρόνο στην τάξη. Δεν μπορώ να διδάξω σε 10' το συντακτικό φαινόμενο, άρα μειώνω τον εκπαιδευτικό χρόνο.
*Ποια η γνώμη σας για τις απεργιακές κινητοποιήσεις που αποφασίστηκαν;
Στάλθηκαν και διακινήθηκαν στα σχολεία δύο επιστολές, μία προς τους γονείς και μία προς τους μαθητές. Νιώθω υπερήφανη για τον συνδικαλιστικό μου χώρο, που αναλαμβάνει και αποδέχεται τον κοινωνικό του ρόλο. Δεν είμαστε επαγγελματίες της γραφειοκρατίας. Εγώ είμαι η δασκάλα σου, σου κάνω μαθήματα, σε καθοδηγώ στον κόσμο, μου λες τα μυστικά σου, οπότε θέλω να μάθεις γιατί απεργώ. Είναι δύσκολες οι πενθήμερες. Στερούν το εισόδημα από την οικογένειά μας. Θεωρώ ότι είναι απεργία αξιοπρέπειας. Η δημόσια Παιδεία έχει απαξιωθεί και πρέπει να αξιωθεί και πάλι, να σηκωθεί το ανάστημά μας. Μετράει το οικονομικό κόστος, αλλά σε πολλούς συναδέλφους μετράει η χαρά ότι δεν είναι ξεκομμένο κομμάτι από την υπόλοιπη κοινωνία. Νιώθω μια χαρά, δεν είναι διαστροφή, ότι είμαι στην ίδια θέση με τους γονείς των μαθητών μου και μπορώ να τους κοιτάζω στα μάτια. Οι άνεργοι νέοι είναι οι δικοί μας παλιοί μαθητές που δεν έχουμε να τους πούμε κάτι για την κοινωνία που τους προσφέραμε. Είναι βουνό η απεργία. Σε ένα βουνό ζει όμως ο ελληνικός λαός τα τελευταία χρόνια. Σε αυτόν τον Γολγοθά ανεβαίνουν και οι καθηγητές.
Δεν μπορώ να διδάσκω Λογοτεχνία και Καζατζάκη, που λέει ότι είναι χρέος σου να αλλάξεις τον κόσμο και να λες "εγώ φταίω", όταν εσύ ως καθηγητής δεν το κάνεις πράξη. Ήρθε η ώρα να το κάνεις πράξη.
