Σε μαρασμό οδηγείται το μοναδικό Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) που λειτουργεί εδώ και 30 χρόνια στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης, στα διοικητικά όρια του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου. Το βιοκλιματικό και οικολογικό κτήριο όπου στεγάζεται έχει κριθεί εδώ και 15 μήνες ακατάλληλο λόγω προβλημάτων, κυρίως στην είσοδο. Ωστόσο, απουσία πρωτοβουλιών της δημοτικής Αρχής, της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και του υπουργείου Παιδείας, κινδυνεύει να περιοριστεί ακόμη περισσότερο η λειτουργία του, στερώντας από τον μαθητικό πληθυσμό, την εκπαιδευτική κοινότητα και την τοπική κοινωνία έναν σημαντικό θεσμό περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Το ΚΕΠΕΑ Ελευθερίου-Κορδελιού ιδρύθηκε το 1995, λειτουργεί από το 2011 ως ενιαία δομή με το ΚΕΠΕΑ Βερτίσκου και είναι ένα από τα 60 Κέντρα που λειτουργούν στην Ελλάδα. Στεγάζεται σε ένα σημαντικό δείγμα βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και κάθε σχολική χρονιά εκπαιδεύει 1.500 έως 3.000 μαθητές-τριες από διάφορες περιοχές, ανάλογα με τον αριθμό των εκπαιδευτικών που διαθέτει (σήμερα έχουν απομείνει μόλις δύο). Λόγω προβλημάτων στην κτηριακή υποδομή οι υπηρεσίες του δήμου έκριναν ακατάλληλο το κτήριο, με αποτέλεσμα το Κέντρο να αδυνατεί πλέον να πραγματοποιήσει προγράμματα εντός του χώρου.
«Από τον Σεπτέμβριο του 2024 δεν έχουμε τη δυνατότητα να υποδεχτούμε μαθητικές ομάδες στο Κέντρο καθώς οι υπηρεσίες του δήμου έκριναν πως είναι ακατάλληλη λόγω ζημιών η είσοδος του κτηρίου και την απέκλεισαν. Εμείς οι εκπαιδευτικοί εργαζόμαστε εντός του κτηρίου -υπάρχει μια δεύτερη είσοδος από την πίσω μεριά- καθώς το πρόβλημα εντοπίζεται στον προθάλαμο. Έκτοτε δεν έχει γίνει καμία διαδικασία επισκευής» ανέφερε σε συνέντευξή του στον ρ/σ 91,4 Στο Κόκκινο ο Γιώργος Υφαντής, ένας από τους δύο εναπομείναντες εκπαιδευτικούς.
«Συνεχίζουμε να λειτουργούμε υλοποιώντας εκπαιδευτικά προγράμματα, λιγότερα από αυτά που θα μπορούσαμε, σε εξωτερικούς χώρους. Υπάρχουν πολλά ακόμα διαθέσιμα προγράμματα τα οποία δεν μπορούν να υλοποιηθούν σε εξωτερικό χώρο, και είναι κυρίως οι μαθητές-τριες που χάνουν την ευκαιρία να έχουν μια τέτοια εμπειρία» συμπλήρωσε ο ίδιος μεταφέροντας την απογοήτευση των εκπαιδευτικών.
Απουσία μέριμνας
Στη συνέντευξή του μίλησε με αγάπη για τη δουλειά που προσφέρει το Κέντρο και μοιράστηκε «το χρέος, το καθήκον» που αισθάνεται η παιδαγωγική ομάδα. «Είναι ένα Κέντρο με πολύ σημαντική ιστορία, από τα πρώτα που έχουν ιδρυθεί στη χώρα και που έχει πρωτοπορήσει στον χώρο της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Δυστυχώς, βλέπουμε ότι δεν υπάρχει η αντίστοιχη μέριμνα ούτε από το υπουργείο -έχουμε μείνει πλέον μόνο δύο εκπαιδευτικοί- ούτε από την Περιφερειακή Διεύθυνση έχουμε λάβει υποστήριξη -δεν αντικαταστάθηκε καν η υπεύθυνη λειτουργίας του Κέντρου που συνταξιοδοτήθηκε πέρυσι-, ούτε από τον δήμο, που δεν βλέπουμε να ανταποκρίνεται στα καλέσματά μας για να κάνουμε πράγματα μαζί και για να μπορεί να συντηρήσει το κτήριο που, σε τελική ανάλυση, αναβαθμίζει τον ίδιο τον δήμο».
Μία... μη λύση
Η υπόθεση απασχόλησε το Δημοτικό Συμβούλιο σε πρόσφατη συνεδρίαση, όπου αποφασίστηκε κατά πλειοψηφία η μετεγκατάσταση του Κέντρου σε δύο αίθουσες του 4ου Δημοτικού Σχολείου Κορδελιού έως ότου αποκαθιστούν τα προβλήματα στο ΚΕΠΕΑ.
«Δεν λύνει το βασικό μας πρόβλημα, που είναι η υποδοχή σε κάποιον κλειστό χώρο μαθητικών ομάδων για να υλοποιούμε τα προγράμματά μας. Αυτό δεν μπορεί να γίνει στο 4ο Δημοτικό Σχολείο. Άλλωστε, έχει αποφασιστεί η μεταστέγαση μόνο της εκπαιδευτικής ομάδας του Κέντρου και κάποιου απαραίτητου υλικού. Δεν θα μπορούμε να δεχτούμε εκεί μαθητές-τριες, οπότε το πρόβλημα θα παραμείνει στην ουσία του» ανέφερε ο εκπαιδευτικός.
Εφόσον, βέβαια, δρομολογηθούν εργασίες επισκευής του κτηρίου, προφανώς η παιδαγωγική ομάδα θα αποχωρήσει από αυτό, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος προγραμματισμός. «Οπότε αυτή η λύση δεν μας βοηθάει, δεν μας λύνει κάποιο πρόβλημα. Ίσα-ίσα μας δημιουργεί επιπλέον προβλήματα, γιατί υπάρχει ένας πολύ σημαντικός εξοπλισμός που θα μείνει στο κτήριο και δεν ξέρουμε πώς θα διασφαλιστεί η ακεραιότητά του. Συν του ότι θα πρέπει να μετακομίσουμε προσωρινά, χωρίς όμως να γνωρίζουμε πότε θα επιστρέψουμε σε έναν κατάλληλο χώρο» πρόσθεσε ο ίδιος.
Μετέωρο το μέλλον
Η επόμενη ημέρα μοιάζει αβέβαιη καθώς, για να επαναλειτουργήσει ο χώρος, θα πρέπει να εκδοθεί οικοδομική άδεια -που δεν υπάρχει-, να γίνουν μελέτες, να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση και να ξεκινήσουν οι εργασίες. Η δημοτική Αρχή δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει κάποιο χρονοδιάγραμμα και ταυτόχρονα θολές παραμένουν οι προθέσεις της για τη μετέπειτα χρήση του κτηρίου, όταν αυτό αποκατασταθεί. Για την κατάσταση όπως έχει εξελιχθεί και την απαξίωση του Κέντρου η δημοτική Αρχή έχει δεχτεί κριτική από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Για «αντικρουόμενα μηνύματα» εκ μέρους της δημοτικής Αρχής μίλησε στη συνέντευξή του ο Γ. Υφαντής, σημειώνοντας πως σε επικοινωνία που είχαν πριν από ενάμιση-δύο χρόνια προκειμένου να ζητήσουν τη συντήρηση του κτηρίου η αντιμετώπιση που δέχτηκαν ήταν πως έχει υποβαθμιστεί το Κέντρο, ότι έχουν μείνει λίγοι εκπαιδευτικοί και ίσως είναι καλύτερα να αξιοποιηθεί το κτήριο και για άλλους σκοπούς. Από την άλλη, όπως περιέγραψε, σε πρόσφατη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο, όπου ακούστηκε πρόταση για μεταφορά του Κέντρου σε άλλη περιοχή, η δημοτική Αρχή δήλωσε την επιθυμία της να παραμείνει το Κέντρο στο συγκεκριμένο κτήριο, αρκεί να στελεχωθεί με περισσότερους εκπαιδευτικούς.
Παρέμβαση ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στη Βουλή
Να μην μπει λουκέτο στο ΚΕΠΕΑ Ελευθερίου-Κορδελιού και να στηριχθεί η περιβαλλοντική εκπαίδευση ζητούν με ερώτησή τους προς τους υπουργούς Παιδείας και Εσωτερικών βουλευτές-τριες του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. με πρωτοβουλία της Κατερίνας Νοτοπούλου. Το θέμα είχε αναδείξει το κόμμα και πέρυσι με ανάλογη ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή με πρωτοβουλία του Χρήστου Γιαννούλη, ωστόσο δεν υπήρξε καμία απάντηση.
Απαξίωση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης
Η υπόθεση του ΚΕΠΕΑ στη Θεσσαλονίκη -που δεν είναι η μοναδική, καθώς σε άλλες τέσσερις περιοχές καταγράφονται ανάλογες εξελίξεις- «καθρεφτίζει» την έλλειψη ενδιαφέροντος της Πολιτείας να διατηρήσει τουλάχιστον -αν όχι να ενισχύσει- έναν τέτοιο θεσμό που παρόμοιός του δεν υπάρχει σε τέτοια πυκνή δομή σε άλλες χώρες και να υποστηρίξει πολιτικές περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, και μάλιστα σε μια εποχή κλιματικής κρίσης.
«Υπάρχει υποβάθμιση από πλευράς του υπουργείου, που δεν αξιοποιεί αυτές τις δομές που κάποτε ήταν πρωτοπόρες. Είναι ενδεικτικό πως έχει να γίνει προκήρυξη στελέχωσης των Κέντρων από το 2011» σχολίασε ο εκπαιδευτικός Γ. Υφαντής. Επιπλέον, συμπλήρωσε: «Οι δήμοι βλέπουν ότι επιβαρύνονται με έξοδα λειτουργίας και συντήρησης χωρίς να έχουν πάντοτε δυνατότητα χρηματοδότησης από το κράτος», οπότε «σε κάποιους δήμους βλέπουμε ότι δεν είναι πια ψηλά στις προτεραιότητές τους και προτιμούν να διαθέσουν αυτούς τους χώρους για άλλες χρήσεις».
Καταλήγοντας, ο Γ. Υφαντής στάθηκε στην ανάγκη υποστήριξης τέτοιων δημόσιων δομών, «που είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσουν να υπάρχουν και να εμπλουτίζουν την εκπαίδευση στο κομμάτι της ευαισθητοποίησης, της ενημέρωσης, της ανάδειξης περιβαλλοντικών ζητημάτων που είναι πια φλέγοντα».
