Επικοινωνία στο παρά ένα της έναρξης των σταδιακών καταβολών ενισχύσεων και λίγα εικοσιτετράωρα πριν στηθούν τα πρώτα μπλόκα επιλέγει και πάλι η κυβέρνηση Ν.Δ προκειμένου να διασκεδάσει τις εντυπώσεις προκαταβολικά για το χάος που έρχεται το αμέσως επόμενο διάστημα στις πληρωμές.
Σε αυτή την κατεύθυνση δόθηκε χρονοδιάγραμμα πληρωμών ίσως και ώρες πριν αρχίσουν να καταβάλλονται οι πρώτες σημαντικές αγροτικές ενισχύσεις, με μειωμένα ποσά και πολλές “εξαιρέσεις” από τις πληρωμές χιλιάδων αγροτών και κτηνοτρόφων, λόγω διαφόρων προβλημάτων και περαιτέρω ελέγχων για την επαλήθευση στοιχείων.
Σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου που έδωσαν πριν λίγη ώρα ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κ. Τσιάρας και ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γ. Πιτσιλής, έγινε μια “σούμα” των θεσμικών ρυθμίσεων των τελευταίων ημερών, ήτοι της διαβούλευσης για την ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, την απόφαση για τα βοσκοτόπια, των ανακοινώσεων για το υβριδικό-μεταβατικό σύστημα πληρωμών του 2025 και το νέο του 2026, καθώς και όλων των πληρωμών των ελάχιστων που έγιναν και αυτών που θα γίνουν έως το τέλος του έτους συνυπολογίζοντας προς χάριν εντυπώσεων τα πάντα.
Με πλήθος αναφορών στον “αγώνα” που έδωσε η κυβέρνηση, στη “μεταρρύθμιση” που γίνεται στις πληρωμές και προσεκτικές δηλώσεις για διαχρονικές παθογένειες και χρόνια προβλήματα, χωρίς βέβαια ούτε λέξη για το “πάρτι” των παρανομιών των προηγούμενων 6,5 ετών, τα μέλη της κυβέρνησης περιέγραψαν εξαντλητικά μέχρι και την αλληλογραφία με την Κομισιόν για την οποία μέχρι το φθινόπωρο τουλάχιστον τηρούσαν σιγή ασυρμάτου. Βαρύγδουπες δηλώσεις έγιναν περί αξιοπιστίας, διαφάνειας αλλά και κοινωνικής δικαιοσύνης και μη απώλειας ενωσιακών πόρων υπέρ των ειλικρινών αγροτών, που τιμωρούνται εδώ και χρόνια.
Τι πληρώνεται
Πιο συγκεκριμένα, όπως ανακοινώθηκε, φέτος θα καταβληθούν 3,715 δισ ευρώ για τις πληρωμές και ειδικότερα 3,3 δισ μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, έναντι 2,7 δισ το 2024. Η διαφορά οφείλεται στην αυξημένη συμμετοχή του β΄ πυλώνα (Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης -ΠΑΑ).
Από αυτά:
-1,9 δισ. ευρώ έχει πληρωθεί έως 26.11.2025
-538 εκατ. ευρώ θα καταβληθούν αυτές τις ημέρες
-1,2 δισ. ευρώ θα πληρωθεί έως το τέλος του έτους
Τις αμέσως επόμενες ημέρες, από αύριο και μετά, θα πιστωθούν οι προκαταβολές της βασικής ενίσχυσης έτους 2025 ύψους 363 εκατ, καθώς και 119 εκατ. ευρώ για το ΠΑΑ (για τα προγράμματα νιτρορύπανσης, “κομφούζιο” και σπάνιες φυλές) και 56 εκατ. ευρώ για τους κτηνοτρόφους που επλήγησαν από ευλογιά και πανώλη.
Έως το τέλος του έτους θα καταβληθούν οι άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις 377 εκατ. ευρώ, τα επενδυτικά του α΄ πυλώνα ύψους 10 εκατ. ευρώ, για το ΠΑΑ 215 εκατ. ευρώ, για την αγροτική ανάπτυξη-δράσεις του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 390 εκατ. ευρώ και 30 εκατ. ευρώ για ευλογιά-πανώλη.
Μαχαίρι στην προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης ύψους 363 εκατ είναι μειωμένη κατά 25% ή κατά 113 εκατ, σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό (476 εκατ), ενώ και οι δικαιούχοι προκαταβολής είναι λιγότεροι κατά 10,5% και συγκεκριμένα 471.833 φέτος (από 608.246 που έκαναν αιτήσεις) έναντι 527.229 πέρυσι (-55.396).
Η κατανομή της προκαταβολής θα γίνει ως εξής:
-98 εκατ. ευρώ σε 87,753 κτηνοτρόφους
-265 εκατ. ευρώ σε 211.030 ΑΦΜ για αρόσιμα και 324.589 ΑΦΜ για μόνιμες καλλιέργειες.
Ως προς το μειωμένο ποσό της προκαταβολής ο Κ. Χατζηδάκης σημείωσε ότι τελικά θα είναι το ίδιο με πέρυσι αλλά θα γίνει διαφορετική κατανομή, καθώς κάποια ποσά που δεν περιλαμβάνονται αφορούν σε ελέγχους που γίνονται ή σε περιπτώσεις που δεν πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις και αυτά που δεν θα πληρωθούν, θα μπουν σε έναν “ξεχωριστό κουμπαρά” και θα υπάρξει μια δεύτερη κατανομή, δηλαδή “αυτά που θα περισσέψουν” θα αναδιανεμηθούν υπέρ των έντιμων αγροτών, όπως ειπώθηκε πολλάκις. Αυτό θα γίνει αφού καταβληθούν η βασική ενίσχυση, οι εξισωτικές αποζημιώσεις και τα οικολογικά σχήματα.
Υποσχέθηκαν μάλιστα ότι τελικά οι αγρότες θα πάρουν περισσότερα χρήματα από κάθε άλλη χρονιά, καλώντας τους “να δουν την πραγματική εικόνα”, χωρίς πάντως να γίνει η παραμικρή αναφορά στις κακές και κάκιστες πληρωμές όλων των προηγούμενων ετών από το 2019 και μετά χωρίς ευθύνη των πραγματικών παραγωγών, που στερούσαν πολύτιμους πόρους από τους αγρότες.
Ως προς την διαδικασία που θα γίνει “για να πάρουν περισσότερα χρήματα οι έντιμοι αγρότες” επισημάνθηκε ότι υπάρχει πλαίσιο το οποίο βρίσκεται υπό επεξεργασία για την επιστροφή χρημάτων μέσω των συνδεδεμένων ενισχύσεων και των οικολογικών σχημάτων, διαδικασία αποδεκτή και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αναφορικά με το αν επηρεάζονται οι καταβολές των αποζημιώσεων ΕΛΓΑ και ειδικότερα για τον εαρινό παγετό, λόγω της μείωσης του 25% στην προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης στην οποία περιλαμβάνεται και η είσπραξη της ασφαλιστικής εισφοράς από τους παραγωγούς, επισημάνθηκε ότι με βάση σημερινές εκτιμήσεις τα έσοδα του ΕΛΓΑ βρίσκονται στην περιοχή των αναμενόμενων εσόδων της τάξεως των 80-85 εκατ. ευρώ, όταν πέρυσι ήταν περίπου 80 εκατ.
Εκτός πληρωμών
Πάντως πολλές είναι οι εξαιρέσεις από τις επιδοτήσεις που θα καταβληθούν αυτό το διάστημα και αφορούν διάφορες κατηγορίες παραγωγών και σειρά προβληματικών διαδικασιών και επιπλέον ελέγχων.
Όπως αναφέρθηκε 44.343 αγρότες εξαιρούνται από τις επιδοτήσεις και παραπέμπονται προς περαιτέρω έλεγχο “χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα χάσουν τις ενισχύσεις” γιατί αν τελικά κριθούν επιλέξιμοι θα πληρωθούν.
Παράλληλα, επί συνόλου 5.986.180 δηλωμένων αγροτεμαχίων, τα 697.280 αγροτεμάχια εξαιρούνται όπως και 195.900 κοφτολίβαδα και άλλα 15.166 λόγω ΚΑΕΚ.
Ειδικότερα, εξαιρούνται από τις πληρωμές 195.900 κοφτολίβαδα, από τα 212.117 δηλωθέντα, όπως προέκυψε από την αποτύπωση του monitoring και ιδίως λόγω αναντιστοιχιών με τις δορυφορικές φωτογραφίες, και οι γεωργοί που θίγονται θα έχουν δικαίωμα διόρθωσης μέσω ενστάσεων κι αν κριθούν επιλέξιμα τα αγροτεμάχια τελικά θα πληρωθούν. Εξαιρούνται και 15.116 αγροτεμάχια επί 106.565 δηλωθέντων, εξαιρούνται από τις πληρωμές λόγω προβλημάτων με τον ΚΑΕΚ με τα περισσότερα να αφορούν τις Π.Ε Σερρών, Δράμας και Θεσσαλονίκης και πάλι θα υπάρχει δυνατότητα ενστάσεων.
Επίσης, υπάρχουν και οι περιπτώσεις κτηνοτρόφων που οι διαθέσιμοι βοσκότοποι δεν καλύπτουν το ζωικό κεφάλαιό τους με τον αριθμό εκείνων που θίγονται να έχει υπολογιστεί σε 13.421 κτηνοτρόφους. Για αυτούς ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα προχωρήσει μετά την πληρωμή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης σε μια συμπληρωματική κατανομή, βάσει των τιμολογίων του γάλακτος και του κρέατος που πούλησαν και των ζωοτροφών που αγόρασαν, ενώ θα ληφθεί υπόψη το ευμενέστερο κριτήριο εκ των προαναφερθέντων (γάλα, κρέας, ζωοτροφές) για τους κτηνοτρόφους.
Χωρίς κανένα συγκεκριμένο στοιχείο ο Κ. Χατζηδάκης έσπευσε να προσθέσει και το αυτονόητο, ότι δηλαδή μεταξύ αυτών που δεν θα πάρουν επιδοτήσεις είναι και εκείνοι που έχουν ελεγχθεί και έχουν βρεθεί στοιχεία από την Οικονομική Αστυνομία και γι' αυτό το λόγο έχουν παγώσει τα περιουσιακά τους στοιχεία, ενώ πρέπει να ολοκληρωθούν, όπου υπάρχουν, και οι σχετικές ποινικές διαδικασίες που έχουν εκκινήσει για να υπάρξει κάποια εξέλιξη ως προς την τύχη των ποσών που έχουν δοθεί.
Σε κάθε περίπτωση, σε σχέση με τον αριθμό όσων εμπλέκονται σε απάτες και παρατυπίες, το ύψος των ποσών που έλαβαν παρανόμως, το χρονοδιάγραμμα για την επιστροφή αυτών των κονδυλίων και τη διάθεσή τους στον πρωτογενή τομέα δεν υπήρξε καμία ενημέρωση ή περαιτέρω πληροφορία από τα μέλη της κυβέρνησης. Αναφέρθηκε μόνο ότι “η βούληση είναι οτιδήποτε έχει καταβληθεί παρανόμως να ανακτηθεί στο ακέραιο”.
Ενόψει δε των αγροτικών κινητοποιήσεων ο Κ. Χατζηδάκης δήλωσε "εμείς ανακοινώσαμε αυτό που μπορούμε, οι αγρότες θα κρίνουν και θα σταθμίσουν".

