Να φεύγαμε με πλοίο. Λίγες μέρες στις Κυκλάδες. Να ήταν καλοκαίρι. Και να βλέπαμε μόνο θάλασσα και λευκά σπιτάκια. Να κοιμόμασταν στην αμμουδιά και να ξυπνούσαμε με τις πρώτες αχτίδες του ήλιου. Χωρίς έγνοιες. Το πρόβλημά μας να ήταν μόνο αν έχει μελτέμια και σε ποια παραλία θα πάμε για κολύμπι.
Τέτοιες μέρες, πέρυσι, δεν ξαναζούσαμε στο κεφάλι μας παλιά καλοκαίρια. Σαφώς. Τέτοιες μέρες, αποφασίζαμε αν και πώς θα στολίσουμε για τα Χριστούγεννα, αν θα μας έφταναν τα χρήματα μέχρι το τέλος του μήνα και αν ο καινούργιος χρόνος θα μας έβρισκε πάλι μόνους. Και όλα αυτά είχαν μέσα τους, φυσικά, μια πικρία, αλλά μπορούσαμε να την αντέξουμε. Είχαμε την επιλογή να αντιδράσουμε στα πράγματα. Ήταν στο χέρι μας.
Τώρα, δεν αντέχεται και επιλέγουμε να αλλάξουμε ακόμη και τις εποχές μέσα μας. Ονειρευόμαστε το καλοκαίρι μέσα στον χειμώνα για να τον ξορκίσουμε και να τον κάνουμε να περάσει όσο πιο ανώδυνα γίνεται. Το μόνο ίδιο είναι ότι όλα είναι αποτέλεσμα πολιτικής επιλογής.
Το να αποφασίσεις να χωρίσεις στα δύο ένα κομμάτι ψωμί και να το μοιραστείς με τον άλλο είναι πολιτική επιλογή. Το να ονειρεύεσαι, όμως, είναι επίσης πολιτική επιλογή. Το αν θα σε αφορούν οι οικονομικοί δείκτες ή οι ανθρώπινες ζωές είναι πολιτική επιλογή. Το να μιλάς για θανάτους και διασωληνωμένους, λες και μιλάς για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, επίσης είναι μια πολιτική απόφαση.
Και αυτό γίνεται όλο και πιο έντονα κατανοητό, αν κάποιος τύχει να ανοίξει για λίγο την τηλεόρασή του, αν έχει. Μέσα σε ένα μισάωρο θα έχει φάει τέτοια πλύση εγκεφάλου που θα έχει ξεχάσει τι ώρα είναι, τι μέρα είναι και ποια χρονιά, που λέει και το άσμα. Δημοσιογράφοι με ειδικότητα είτε στην τρομολαγνεία είτε σε ανούσια κουτσομπολιά, ανάλογα με την πιο συμφέρουσα οικονομική περίσταση, κουνούν το δάχτυλο με θράσος και χρησιμοποιούν την ίδια καραμέλα: «Εσύ φταις!». Το ακούς τόσες φορές σε επανάληψη που το μαθαίνεις απ’ έξω. Και ξεκινάς να το λες και μόνος σου να μην το ξεχάσεις: «Εγώ φταίω, εγώ φταίω, εγώ φταίω». Και κλείνεις την τηλεόραση. Μέχρι να σε πάρει ο ύπνος το βράδυ, το έχεις ήδη αποστηθίσει.
Και ξυπνάς. Και πάλι το ίδιο με την ίδια σειρά: Ανοίγεις τηλεόραση, «Εσύ φταις», «Εγώ φταίω» και κοιμάσαι. Και αυτός ο αέναος κύκλος είναι μια συνειδητά πολιτική επιλογή, επίσης.
Όμως, χωρίς να μπορώ να πω τι θα συμβεί στο μέλλον, και αν αυτό που θα πω αποτελεί απλώς ευσεβή πόθο και όχι πολιτική πρόβλεψη, νομίζω πως θα αντιστραφούν οι ρόλοι. Το «εσύ» θα γίνει «εγώ» και το αντίστροφο. «Φταίω εγώ» ή «Φταις εσύ»; Εμείς ή Εσείς; Κι αυτή είναι επίσης μια πολιτική απόφαση. Ας μην την αφήσουμε να πάει χαμένη.
* Η Μαρία Μαθιουδάκη είναι πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος
