Ρεπορταζ: Νίκος Μορφονιός
Την για πρώτη φορά σύσταση Εθνικού Μητρώου Επιτελικών Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, από το οποίο θα επιλέγονται οι γενικοί γραμματείς των υπουργείων αλλά και οι πρόεδροι των Νομικών Προσώπων και Ανεξάρτητων Αρχών, ορίζει το ν/σ για τη "Διαφάνεια, αξιοκρατία και αποτελεσματικότητα της Διοίκησης", που έθεσε την Τρίτη σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
Με το παρόν ν/σ συστήνεται και τηρείται ηλεκτρονικά από το ΑΣΕΠ το Εθνικό Μητρώο Επιτελικών Στελεχών, στο οποίο εντάσσονται, εφόσον το επιθυμούν, υποψήφιοι/ες για την κάλυψη διοικητικών θέσεων αυξημένης ευθύνης. Στο νέο Μητρώο μπορούν να ενταχθούν με την υποβολή αίτησης στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του ΑΣΕΠ όλοι οι μόνιμοι και ΙΔΑΧ υπάλληλοι, οι οποίοι έχουν λάβει στην αξιολόγηση για δύο συνεχείς περιόδους βαθμολογία μεγαλύτερη ή ίση του 75% και πληρούν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Είναι κάτοχοι αναγνωρισμένου διδακτορικού διπλώματος. β) Είναι απόφοιτοι/ες της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. γ) Είναι κάτοχοι αναγνωρισμένου μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών τουλάχιστον ετήσιας διάρκειας. δ) Έχουν διατελέσει προϊστάμενοι γενικής διεύθυνσης επί τρία τουλάχιστον έτη. Επίσης, μέλη του Μητρώου μπορούν να γίνουν Μέλη ΔΕΠ ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της ημεδαπής ή μέλη ΔΕΠ ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής, εφόσον κατέχουν άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας, καθώς και το προσωπικό ερευνητικών ιδρυμάτων.
Όπως ορίζεται σαφώς στο ν/σ, οι θέσεις των γενικών γραμματέων, αναπληρωτών γενικών γραμματέων και ειδικών γραμματέων των υπουργείων της κυβέρνησης -με την εξαίρεση των εν. γραμματέων των αυτοτελών Γεν. Γραμματειών-, όπως και οι θέσεις των προέδρων, διοικητών, διευθυνόντων συμβούλων και όλων των μελών των διοικήσεων των δημοσίων νομικών προσώπων, των οποίων ο διορισμός διενεργείται από την κυβέρνηση, στελεχώνονται εφεξής με μέλη του μητρώου.
Η διαδικασία της επιλογής ξεκινά μετά από πρόσκληση από τον αρμόδιο υπουργό, ενώ την ευθύνη της έχει πενταμελές "Ειδικό Συμβούλιο Επιλογής" (ΕΣΕ), το οποίο συστήνεται σε κάθε υπουργείο και στο οποίο προΐσταται μέλος του ΑΣΕΠ. Η επιλογή γίνεται με εκτίμηση των προσόντων και δομημένη συνέντευξη, ενώ ο διορισμός ολοκληρώνεται με απόφαση του αρμόδιου υπουργού, ο οποίος επιλέγει μεταξύ των επικρατέστερων υποψηφίων που προκρίνονται από το ΕΣΕ. Η θητεία των επιλεγέντων είναι 4ετής με δικαίωμα ανανέωσης μία φορά, δεν μπορεί δηλαδή η θητεία τους να ξεπερνά τα 8 έτη συνολικά.
Βελτιωτικό και όχι τιμωρητικό χαρακτήρα έχει η αξιολόγηση
Στο ίδιο ν/σ περιγράφεται η νέα διαδικασία αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, που δεν διαθέτει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά βελτιωτικό. Ειδικότερα, τα κριτήρια αξιολόγησης των υπαλλήλων κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες γνώση του αντικειμένου, ενδιαφέρον και δημιουργικότητα, υπηρεσιακές σχέσεις και συμπεριφορά, και αποτελεσματικότητα, όπου λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός επίτευξης των στόχων της ατομικής στοχοθεσίας (στον προσδιορισμό της οποίας συμβάλλει και ο αξιολογούμενος) και συμμετοχής στη στοχοθεσία του Τμήματος, όπως αυτές προσδιορίζονται στις αρχές Οκτωβρίου κάθε έτους. Η βαθμολόγηση καθορίζεται από 1 ως 100, ενώ πριν την ολοκλήρωση κάθε αξιολόγησης προηγείται συμβουλευτική συνέντευξη του υπάλληλου. Σε περίπτωση αξιολόγησης με μέσο όρο βαθμολογίας μικρότερο του 60 συμπληρώνονται υποχρεωτικά από τον αξιολογητή στο έντυπο αξιολόγησης τα μέτρα βελτίωσης της απόδοσης του αξιολογούμενου.
Καινοτόμο στοιχεία συνιστά ότι κάθε προϊστάμενος αξιολογείται και από τους άμεσους υφισταμένους του, εφόσον αυτοί είναι τουλάχιστον τρεις, με την αξιολόγηση να πραγματοποιείται βάσει ανώνυμου ερωτηματολογίου. Τέλος, οι Ολομέλειες Διεύθυνσης και Τμήματος ορίζονται ως συμβουλευτικά όργανα της Διοίκησης και συνέρχονται ανά τακτά διαστήματα, συμμετέχοντας στην εκπόνηση της στοχοθεσίας αλλά και κρίνοντας την πορεία υλοποίησης αυτών των στόχων.
Για την επιλογή προϊσταμένων (γεν. διευθυντών, διευθυντών, τμηματαρχών) λαμβάνονται υπόψη τέσσερις ομάδες κριτηρίων: α) Μοριοδότηση βάσει τυπικών, εκπαιδευτικών προσόντων και προσόντων επαγγελματικής κατάρτισης. β) Μοριοδότηση βάσει εμπειρίας και άσκησης καθηκόντων ευθύνης. γ) Μοριοδότηση βάσει αξιολόγησης. δ) Μοριοδότηση βάσει δομημένης συνέντευξης. Κάθε κατηγορία έχει διαφορετικό συντελεστή πολλαπλασιασμού των μορίων, ανάλογα με τη θέση ευθύνης, ενώ στη θέση γεν. διευθυντών και διευθυντών μπορούν να επιλεγούν μόνο υπάλληλοι Δ.Ε. ή Τ.Ε., με συγκεκριμένες προϋποθέσεις (π.χ., ένα χρόνο σε θέση ευθύνης ή κάτοχοι διδακτορικού βαθμού Α' με πλεονάζοντα χρόνο τουλάχιστον έξι έτη στον βαθμό αυτό). Αντίθετα, στη θέση του τμηματάρχη μπορούν να επιλεγούν και υπάλληλοι Δ.Ε., πάλι φυσικά υπύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ταχύτερη βαθμολογική εξέλιξη για τους προσοντούχους
Με το ν/σ ξεπαγώνει η βαθμολογική εξέλιξη των υπαλλήλων και κατατάσσονται από την 1.1.2016 αυτοδικαίως στα κλιμάκια που ορίζει το παρόν ν/σ, ενώ καταργείται η λεγόμενη ποσόστωση για την ένταξη στους βαθμούς. Μάλιστα, με το νέο σύστημα προαγωγών, οι υπάλληλοι Π.Ε. / Τ.Ε. με ιδιαίτερα υψηλά προσόντα εισάγονται και ανέρχονται ταχύτερα στους βαθμούς. Επί παραδείγματι, όπως ορίζεται, για υπαλλήλους Π.Ε. ή Τ.Ε., κατόχους μεταπτυχιακού διπλώματος, ο χρόνος που απαιτείται για τη βαθμολογική εξέλιξη μειώνεται συνολικά κατά δύο έτη.
Με το ν/σ ιδρύεται, τέλος Παρατηρητήριο Δημόσιας Διοίκησης με αποστολή την επιστημονική παρακολούθηση της διοικητικής λειτουργίας, ενώ παράλληλα θεσπίζεται ο κοινωνικός έλεγχός της, με την ανάπτυξη και εφαρμογή στις υπηρεσίες όπου προσέρχονται πολίτες συστήματος διερεύνησης ικανοποίησης των πολιτών και υποβολής παρατηρήσεων και προτάσεων για τη λειτουργία τους.
