Του Λουίτζι Φεραγιόλι*
Υπάρχει ένας βασικός λόγος που αναγκάζει την Κεντροαριστερά και την Αριστερά να σχηματίσουν μια κίτρινη - κόκκινη κυβέρνηση (Κ5Α - Δημοκρατικού Κόμματος - Αριστεράς): η ανάγκη, πριν τερματιστεί η νομοθετική θητεία της Βουλής, να αποτοξινώσουν την ιταλική κοινωνία από τα δηλητήρια που της έβαλαν για πάνω από ένα έτος με τις έντονα απάνθρωπες πολιτικές εναντίον των μεταναστών. Η Λέγκα του Σαλβίνι σκοπεύει να «κεφαλαιοποιήσει τη συναίνεση» που έχει αποκτήσει σχετικά με αυτές τις πολιτικές απαιτώντας νέες εκλογές και ζητώντας από τον λαό «την πλήρη εξουσία».
Η στοιχειώδης ιδέα της δημοκρατίας στην οποία βασίζεται αυτός ο ισχυρισμός -είτε πρόκειται για θεσμικό αναλφαβητισμό είτε για προγραμματική περιφρόνηση των κανόνων- είναι η αντισυνταγματική αντίληψη της απουσίας ορίων στη λαϊκή βούληση που ενσωματώνει η πλειοψηφία, και μάλιστα ο ηγέτης της: δηλαδή ακριβώς αντίθετο από αυτό που θέλει το σύνταγμα, την άρνηση του συστήματος των περιορισμών, των ελέγχων και των αντισταθμιστικών μέτρων που θέσπισε το Σύνταγμα για να διασφαλίσει τα θεμελιώδη δικαιώματα των ανθρώπων εναντίον του κινδύνου των απόλυτων και βάρβαρων εξουσιών.
Ας μην ξεχνάμε τι έγραψε ο Χανς Κέλσεν ενάντια σε αυτόν τον πειρασμό της κυβέρνησης των ανθρώπων και στην πραγματικότητα του αρχηγού ως εναλλακτικής λύσης στον κανόνα των νόμων: «η δημοκρατία», έγραψε, «είναι ένα καθεστώς χωρίς αρχηγούς», γιατί η ιδέα του αρχηγού την ίδια στιγμή δεν είναι αντιπροσωπευτική της κοινωνικής πολυπλοκότητας και του πολιτικού πλουραλισμού, είναι και αντισυνταγματική γιατί είναι αντίθετη με την υποταγή στον νόμο και το σύνταγμα οποιουδήποτε κατόχου δημόσιας - αιρετής εξουσίας.
Μπροστά σε αυτές τις αξιώσεις, το καθήκον των δημοκρατικών δυνάμεων -όλων εκείνων που αναγνωρίζουν στον εαυτό τους όχι στην ιδέα της παντοδυναμίας των πλειοψηφιών, αλλά στα όρια και τους περιορισμούς που τους επιβάλλει το σύνταγμα- είναι να δώσουν ζωή σε μια κυβέρνηση για να διορθωθούν οι ζημιές που παρήγαγαν και εφάρμοσαν ακριβώς αυτές οι δηλητηριώδεις πολιτικές κατά της ζωής και της αξιοπρέπειας των ανθρώπων και που προτίθενται να τις επαναπροτείνουν με περισσότερη δύναμη εάν κερδίσουν τις εκλογές.
Χρειαζόμαστε μια κυβέρνηση αποτοξίνωσης από τη μαζική ανηθικότητα που δημιουργείται από τον φόβο, τη μνησικακία και το μένος που με παρρησία και επιδεικτικά εμφανίζουν ενάντια στους πιο αδύναμους και τους πιο ανυπεράσπιστους.
Δεν χρειαζόμαστε μια θεσμική ή μεταβατική κυβέρνηση, η οποία θα μπορούσε να κατηγορηθεί ως η "κυβέρνηση για τις καρέκλες", αλλά αντίθετα μια κυβέρνηση ρητής και δηλωμένης υπεράσπισης του συντάγματος που θα επαναφέρει τα στοιχειώδη θεμέλια της συνταγματικής μας δημοκρατίας: την ισότιμη αξιοπρέπεια των ανθρώπων, χωρίς διακρίσεις εθνότητας ή εθνικότητας ή θρησκείας, το δικαίωμα στη ζωή, τον σεβασμό των κανόνων του διεθνούς δικαίου, πρωτίστως το καθήκον να σώζονται ζωές στη θάλασσα, την αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αλληλεγγύης, την απόρριψη της λογικής του "εχθρού", που, όπως πάντα, ταυτίζεται με τους διαφορετικούς και τους διαφωνούντες και πάντα συνοδεύεται από την ενόχληση για την ελευθερία του Τύπου και τους ελέγχους του δικαστικού σώματος για την παράνομη άσκηση της δημόσιας εξουσίας.
Σε αυτή τη βάση δεν έχει κανένα νόημα να εξαρτηθεί η κυβέρνηση αυτής της στροφής από ένα «όχι» σε μια δεύτερη κυβέρνηση του Κόντε ή στη μείωση του αριθμού των βουλευτών και των γερουσιαστών.
Η πιθανή εναλλακτική λύση είναι η κυβέρνηση του Σαλβίνι, και θα προηγηθεί αυτής η μείωση των βουλευτών και των γερουσιαστών και μια ανανέωση της συμμαχίας του Κ5Α και της Λέγκας, η κιτρινοπράσινη συμμαχία, στη συνέχεια ποιος ξέρει πόσες άλλες και πολύ πιο σοβαρές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της Δικαιοσύνης, των δικαιωμάτων και της συνταγματικής τάξης.
Η πιθανή πράσινη - μαύρη πλειοψηφία (Λέγκας και νεοφασιστών) θα επέλεγε τον δικό της αρχηγό του κράτους και ίσως θα προωθήσει τη μεταρρύθμιση της κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας σε μια προεδρική δημοκρατία. Μπροστά σε αυτούς τους κινδύνους δεν υπάρχουν περιθώρια για μικροϋπολογισμούς και μικροκομματικά συμφέροντα.
Μετάφραση - απόδοση: Αργύρης Παναγόπουλος
* Ο Λουίτζι Φεραγιόλι, νομικός, καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Καμερίνο και της «Ρώμης Τρία» και πρώην δικαστικός, αποτελεί έναν από τους ιστορικούς υπερασπιστές της δημοκρατικής και συνταγματικής νομιμότητας στην Ιταλία και της υπεράσπισης των εγγυήσεων της ποινικής και δικαστικής δικονομίας εναντίον των τρομονόμων και των παρεκκλίσεών τους. Από τους πρωταγωνιστές της δημιουργίας του συλλόγου των νεαρών δικαστικών της «Δημοκρατικής Δικαιοσύνης» (MD) τη δεκαετία του '60 και της υπεράσπισης των συνταγματικών δικαιωμάτων των πολιτών την κρίσιμη περίοδο της τρομοκρατίας στη δεκαετία τις δεκαετίες του '70 και του '80, υπήρξε πάντα στην πρώτη γραμμή όλων των μαχών της Αριστεράς εναντίον του «μπερλουσκονισμού» και σήμερα του «σαλβινισμού"
Το άρθρο του δημοσιεύτηκε στην ιταλική κομμουνιστική εφημερίδα «Ιλ Μανιφέστο» την Κυριακή 25 Αυγούστου 2019.
