Μπροστά στον κίνδυνο ενός -τουλάχιστον πολιτικού- διχασμού βρίσκεται η βρετανική κοινωνία, ανεξαρτήτως του σημερινού αποτελέσματος του δημοψηφίσματος για την παραμονή ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτός ο φόβος εκδηλώθηκε κατά τη χθεσινή συγκέντρωση στην Πλατεία Τραφάλγκαρ στη μνήμη της βουλευτού Τζο Κοξ. Ο φόβος ότι ο νικητής θα απέχει ελάχιστες ψήφους από τον ηττημένο είναι υπαρκτός.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν μέχρι και την τελευταία ημέρα, η παραμονή από την αποχώρηση απέχει λίγες ποσοστιαίες μονάδες - με υψηλό το ποσοστό των αναποφάσιστων. Ακόμα και αν η απόφαση του Ντέιβιντ Κάμερον να προχωρήσει στη διενέργεια του δημοψηφίσματος δικαιωθεί, αν ο αριθμός των ψήφων της παραμονής βρίσκεται κοντά στον αντίστοιχο αριθμό της αποχώρησης, τότε το μέλλον του Βρετανού πρωθυπουργού στην Ντάουνινγκ Στριτ θεωρείται ιδιαίτερα αβέβαιο, αν μάλιστα σκεφτεί κανείς πως έχει μπροστά του τον Σεπτέμβριο το συνέδριο του κόμματός του. Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να θεωρείται σίγουρος ο εξαναγκασμός του σε παραίτηση με την αλλαγή ηγεσίας στο κόμμα στο πλαίσιο του συνεδρίου και με ενδυναμωμένο τον Μπόρις Τζόνσον, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος επιμένει πως δεν θα παραιτηθεί.
Παράλληλα, οι Εργατικοί από τη θέση της αντιπολίτευσης μάλλον καταφέρνουν να κρύβουν κάτω από το χαλί τις αναταράξεις που υπήρχαν το τελευταίο διάστημα, μετά την εκλογή του Κόρμπιν στην ηγεσία του κόμματος, αφού ο νέος ηγέτης του δεν έχει καταφέρει να το ελέγξει. Αν και έγκαιρα ο Κόρμπιν τάχθηκε υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε, αυτό δεν φαίνεται να έχει πείσει πολλούς από τους Εργατικούς. Αρκετοί, εξάλλου, αναλυτές θεωρούν ότι, αν δεν βρισκόταν στην ηγεσία του κόμματος, θα είχε ταχθεί υπέρ του Brexit. Την ίδια ώρα έντονη είναι η κριτική που ασκείται στον Κόρμπιν ότι δεν έχει βγει δυνατά μπροστά υπέρ της παραμονής, πιστεύοντας ενδεχομένως ότι θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί μια σύγκρουση στους Συντηρητικούς, ανεξαρτήτως αποτελέσματος.
Παράλληλα, μία ημέρα πριν από το δημοψήφισμα οι βρετανικές εφημερίδες βγήκαν με πρωτοσέλιδα που επιβεβαίωναν ξεκάθαρα τη θέση που είχαν πάρει εδώ και μέρες απέναντι στην παραμονή ή την αποχώρηση της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Ντέιβιντ Κάμερον παραχώρησε συνέντευξη σε τέσσερις καθημερινές εφημερίδες, όχι απαραίτητα φιλικές προς την παραμονή.
Είναι χαρακτηριστικό πως, παρά το γεγονός ότι οι εφημερίδες έχουν πάρει θέση, φιλοξενούν στις σελίδες τους την αντίθετη από τη θέση τους άποψη, χωρίς να παρεμβαίνουν απαραίτητα με σχόλια αποδόμησης, ενώ παρατηρήθηκε και το φαινόμενο εφημερίδες υπέρ μιας στάσης να δημοσιεύουν δημοσκοπήσεις που έβγαζαν μπροστά την αντίθετη. Αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι, παρά τη γραμμή που υπηρετούν με σαφήνεια, μέλημά τους αποτελεί η διατήρηση της εγκυρότητας τους, της δημοφιλίας τους και του ελέγχου διαχείρισης της επόμενης ημέρας, καθώς δεν αποκλείεται η πτώση της κυκλοφορίας τους στην περίπτωση επικράτησης της αντίθετης γνώμης.
Εδώ και αρκετές ημέρες οι παρατάξεις στον Τύπο έχουν διαμορφωθεί ως εξής: Υπέρ του Brexit έχουν ταχθεί οι λεγόμενες «λαϊκές» "Sun" και "Daily Mail", καθώς και οι "Daily Telegraph" και "Sunday Times". Αντίθετα υπέρ του του Bremain έχουν εκφραστεί ο "Guardian", οι "Financial Times" και ο "Independent", ο οποίος πλέον έχει μόνο ηλεκτρονική έκδοση. Να σημειωθεί πως υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ταχθεί και η καθημερινή έκδοση των "Times".
Το παράδοξο σε αυτό έγκειται στο γεγονός πως η κυριακάτικη έκδοση της ίδιας εφημερίδας, η "Sunday Τimes", βρίσκεται στο αντίπαλο στρατόπεδο, όπως το ίδιο συμβαίνει με τη "Sun", η οποία επίσης ανήκει στον όμιλο Μέρντοχ. Χαρακτηριστικά, λοιπόν, είναι κάποια από τα χθεσινά πρωτοσέλιδα του βρετανικού Τύπου αναφορικά με την εικόνα που επικρατούσε όλο το προηγούμενο διάστημα.
Έτσι χθες ο "Guardian" κυκλοφόρησε με δήλωση του Κάμερον ότι το στρατόπεδο του Brexit υποδαυλίζει τη μισαλλοδοξία, ενώ, παράλληλα, «έπαιξε» και με τους Μπέκαμ, οι οποίοι τάχθηκαν υπέρ της παραμονής. Η "Daily Telegraph" σχεδόν υιοθετεί για τον τίτλο της την άποψη που εξέφρασε ο υπουργός Δικαιοσύνης, ένας από τους μπροστάρηδες της καμπάνιας υπέρ του Brexit, ο οποίος παρομοίασε τους τεχνοκράτες οικονομολόγους, που έχουν εκφραστεί υπέρ της παραμονής, με τους ναζί επιστήμονες που αμφισβητούσαν τον Άλμπερτ Αϊνστάιν τη δεκαετία του 1930.
Οι "Financial Times" κυκλοφορούν με μια φωτογραφία του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος κάθεται χαλαρός σε μια πολυθρόνα κρατώντας μια κούπα με την επιγραφή «I' m in» και με τον «θετικό» τίτλο «Ο Κάμερον προβλέπει κύμα επενδύσεων αν η Βρετανία επιλέξει να μείνει στην Ε.Ε.».
Η "Sun", από την άλλη πλευρά, επικαλείται τα λόγια βιογράφου της βασίλισσας Ελισάβετ, η οποία σε ένα κλειστό δείπνο ζήτησε από στενούς φίλους της να της πουν τρεις λόγους για να παραμείνει η Μεγάλη Βρετανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατατάσσοντάς την έτσι στο στρατόπεδο τον ευρωσκεπτικιστών.
Η "Daily Mail" κυκλοφόρησε με το πρωτοσέλιδο σύνθημα «Αν πιστεύεις στη Βρετανία, ψήφισε αποχώρηση» και, τέλος, οι "Times" σημείωναν πως χρηματιστηριακοί παράγοντες ενώνουν τις δυνάμεις τους υπέρ της παραμονής.
