Το να απαρνηθεί κανείς την "αίγλη" της Ε.Ε. και να τα "χαλάσει" μαζί της, δεν είναι και μικρό πράγμα. Ακόμα κι όταν πρόκειται για απόρριψη στο πλαίσιο μιας μη συμφέρουσας σχέσης -τουλάχιστον για τον έναν απ' τους δύο. Όπως και να 'χει το πράγμα, είναι γεγονός πως η Ισλανδία έγινε η πρώτη χώρα που αποσύρει επίσημο -κατατεθειμένο και αποδεκτό- αίτημα για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση!
Ο πρωθυπουργός Ζίγκμουντ Γκούνλαγκσον ανήγγειλε την περασμένη εβδομάδα ότι η κυβέρνησή του αποφάσισε οριστικά να αποσύρει την αίτηση ένταξης, λέγοντας χαρακτηριστικά πως "η συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. δεν ισχύει πλέον επί της ουσίας". Η πρώτη προσπάθεια της κεντροδεξιάς κυβέρνησης να απεμπλακεί από το παζάρι με τις Βρυξέλλες, πέρυσι, οδήγησε σε διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στο Ρέικιαβικ και σε αίτημα του φιλοευρωπαϊκού μπλοκ για διεξαγωγή εθνικού δημοψηφίσματος. Ωστόσο, παρά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση δεν έκανε πίσω. Ένα νέο νομοσχέδιο που "αποκηρύσσει" την ένταξη στην Ε.Ε. πρόκειται να κατατεθεί σύντομα προς ψήφιση στο κοινοβούλιο. Ο Ισλανδός ΥΠΕΞ Γκούναρ Μπράγκι Σβέινσον ξεκαθάρισε ότι θέλει να κλείσει το θέμα της ένταξης το συντομότερο δυνατόν, διευκρινίζοντας πως οι κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας που ακολούθησαν την πρώτη προσπάθεια απεμπλοκής από τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις δεν άλλαξαν την αρνητική στάση της κυβέρνησης απέναντι στην Ε.Ε.
Η Ισλανδία υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούλιο του 2009, την εποχή που ξεδιπλωνόταν η παγκόσμια οικονομική κρίση, κι ένα μόλις χρόνο μετά την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματός της με χρεοκοπίες και κλείσιμο τραπεζών. Τον Φεβρουάριο του 2010, η Κομισιόν έδωσε ευνοϊκή απάντηση στο Ρέικιαβικ και οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου. Ωστόσο, τον Απρίλιο του 2013 οι συνομιλίες πάγωσαν, όταν κέρδισε τις εκλογές το στρατόπεδο των ευρωσκεπτικιστών, με επικεφαλής το κεντρώο Προοδευτικό Κόμμα και το δεξιό Κόμμα της Ανεξαρτησίας.
Διχασμός
Τα δύο κόμματα σχημάτισαν τελικά κυβέρνηση συνασπισμού. Ο προερχόμενος από τους Προοδευτικούς πρωθυπουργός ανέστειλε τις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. τον επόμενο κιόλας μήνα επικαλούμενος τις ποσοστώσεις στον τομέα της αλιείας στις οποίες επέμεναν οι Βρυξέλλες -στο πλαίσιο της κοινής αγροτικής πολιτικής- και τις οποίες -σύμφωνα με την κυβέρνηση- "η μεγάλη και ισχυρή αλιευτική βιομηχανία της Ισλανδίας δεν θα αποδεχόταν ποτέ". Το Ρέικιαβικ ζήτησε επίσης να αρθούν οι περιορισμοί στις κινήσεις κεφαλαίων που επιβλήθηκαν από τις Βρυξέλλες μετά την τραπεζική χρεοκοπία του 2008. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η χώρα είναι διχασμένη και πολωμένη ανάμεσα στα δύο αντίπαλα στρατόπεδα, υπέρ και κατά της ένταξης. Η κεντροδεξιά κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει πως δεν θα προσφύγει σε δημοψήφισμα, φοβούμενη προφανώς το "λάθος αποτέλεσμα", οπότε το ζήτημα της ένταξης φαίνεται πως έχει κριθεί... επί του παρόντος. Την απόφαση της ισλανδικής κυβέρνησης έσπευσε να χαιρετίσει ο αρχηγός του βρετανικού ευρωφοβικού και ξενοφοβικού Ukip Νάιτζελ Φάρατζ υποστηρίζοντας πως η κίνηση του Ρέικιαβικ "δείχνει ότι η ιδέα περί του αναπόφευκτου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης έχει πλέον συντριβεί"...
Υπενθυμίζεται ότι η Ισλανδία των 325.000 κατοίκων είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) καθώς και της συνθήκης Σένγκεν. Τα δύο τρίτα του εξωτερικού εμπορίου της Ισλανδίας αφορούν συναλλαγές με χώρες - μέλη της Ε.Ε.
