Ο καλός καιρός προστάτευσε φέτος την υγεία των κατοίκων, στα αστικά κέντρα, από το επικίνδυνο νέφος της αιθαλομίχλης μετά την αλλαγή στον τρόπο θέρμανσης, λόγω του ακριβού πετρελαίου και τη στροφή στην καύση ξύλων σε τζάκια και ξυλόσομπες.
Για τις εκπομπές αιωρουμένων σωματιδίων δεκαπενταπλάσιες του ορίου ευθύνεται, σχεδόν αποκλειστικά, πάνω από 80% η καύση ξύλων, μαζί με την άπνοια και το πολύ κρύο (κάτω από 5 βαθμούς Κελσίου). Τις νύχτες με υψηλά επίπεδα ρύπανσης, άνω του 90% της συγκέντρωσης, οφείλεται στα υπέρλεπτα σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα (PM2.5), τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνα, καθώς διεισδύουν στα πνευμόνια και επικάθονται στις κυψελίδες.
Αυτά είναι μεταξύ των πρώτων συμπερασμάτων, από τις μετρήσεις που έκαναν με υπερσύγχρονα όργανα, το χρονικό διάστημα 10 Ιανουαρίου με 10 Φεβρουαρίου, από κοινού τα Πανεπιστήμια Κρήτης, Αιγαίου, Ιωαννίνων, Πατρών και τα Δημόσια Ερευνητικά Κέντρα Δημόκριτος, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας ( ΙΤΕ) σε πέντε πόλεις. Αθήνα, Θησείο, Αγία Παρασκευή και Πεντέλη, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο και Ιωάννινα. Επίσης σε απομακρυσμένους σταθμούς στη Μεσσηνία σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών και στη Φινοκαλία, στο Λασίθι.
Σύμφωνα με τα ευρήματα των μετρήσεων των αιωρουμένων σωματιδίων, με εξειδικευμένες χημικές αναλύσεις, τα οποία παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου χθες στις εγκαταστάσεις του Δημόκριτου οι υπεύθυνοι των ερευνητικών ομάδων ατμοσφαιρικής χημείας και φυσικής Σ. Πανδής, Χ. Πηλίνης, Ε. Γερασόπουλος, Κ. Ελευθεριάδης και Ν. Μιχαλόπουλος: οι μέγιστες ωριαίες συγκεντρώσεις αιωρουμένων σωματιδίων με ετήσιο μέσο όρο τα 20 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα στην Ε.Ε., στο Θησείο έφτασαν τα 300 μικρογραμμάρια και στο κέντρο της Πάτρας τα 200.
* Τα υψηλά επίπεδα ρύπανσης καταγράφονται από τις επτά το βράδυ μέχρι τις τρεις το πρωί με μέγιστο λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, ενώ εντοπίσθηκαν συγκεντρώσεις αερίων τοξικών ενώσεων, όπως τολουόλια, ξυλόλια κ.λπ. με διπλάσιες ή και τριπλάσιες από τις αντίστοιχες συγκεντρώσεις, κατά τις ώρες κυκλοφοριακής αιχμής. Αυτό προδίδει την καύση επεξεργασμένων ξύλων και άλλων ακατάλληλων υλικών.
* Τις κρύες νύχτες με θερμοκρασία κάτω των 5 βαθμών Κελσίου με άπνοια τα μικροσωματίδια και οι αέριοι ρύποι παγιδεύονται σε ένα στρώμα έως 400 μέτρων πάνω από το έδαφος.
* Οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν τον φετινό χειμώνα (υψηλές θερμοκρασίες -ο φετινός Ιανουάριος ήταν περίπου κατά 3,5 βαθμούς θερμότερος του περσινού, δυνατός αέρας και βροχή) περιόρισαν πολύ τη συχνότητα των επεισοδίων ρύπανσης. Έτσι, στο Θησείο οι συγκεντρώσεις των PM2.5 ξεπέρασαν τα 50 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, μόνο έξι νύχτες, κατά τη διάρκεια των 30 ημερών των μετρήσεων. Σε τρεις από αυτές τις νύχτες ξεπέρασαν και τα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο.
Παρόμοια εμφανίζεται η κατάσταση και στις άλλες πόλεις. Π.χ. στην Πάτρα οι συγκεντρώσεις των PM2.5 ξεπέρασαν τα 50 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο δώδεκα νύχτες κατά τη διάρκεια του μήνα των μετρήσεων. Σε πέντε από αυτές τις νύχτες ξεπέρασαν και τα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Στα Ιωάννινα ξεπεράστηκαν τα 50 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο σε δεκαεννέα περιπτώσεις κατά τη διάρκεια του μήνα των μετρήσεων και σε πέντε από αυτές και τα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Ο μικρότερος αριθμός υπερβάσεων, μία νύχτα πάνω από 50 μικρογραμμάρια, παρατηρήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης όπου και οι θερμοκρασίες είναι γενικώς υψηλότερες.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε από τον κ. Πανδή, φέτος, ο θεός της Ελλάδας βοήθησε το κακό να μην μετατραπεί σε καταστροφή, προειδοποιώντας ότι σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να επαναληφθεί το φετινό "πείραμα" με τις υψηλές εκπομπές μικροσωματιδίων. Προηγουμένως είχε παρουσιάσει εκτενώς τη μάχη που δίνει ο οργανισμός να νικήσει τους εισβολείς, τα υπέρλεπτα μικροσωματίδια στα πνευμόνια που έχει επιπτώσεις στη λειτουργία της καρδιάς, γι' αυτό και οι καρδιακές προσβολές εκδηλώνονται ημέρες μετά τα επεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Άπαντες προειδοποίησαν ότι ο χειρότερος τρόπος θέρμανσης είναι τα τζάκια. Για τον λόγο αυτόν απαιτείται επαναφορά στην προτέρα κατάσταση και η θέσπιση κινήτρων π.χ. επέκταση της χρήσης φυσικού αερίου.
