Ακόμη και τα «γεράκια» της τρόικας απηύδησαν από τις απογοητευτικές επιδόσεις της τρικομματικής κυβέρνησης και ειδικότερα του υπουργείου Οικονομικών στο μέτωπο της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, αλλά και για το γεγονός πως ο φορολογικός μηχανισμός παραμένει ευάλωτος στις πολιτικές παρεμβάσεις και στη διαφθορά.
Η απόρρητη έκθεση που συνέταξαν τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας, η οποία ήρθε στο φως της δημοσιότητας από τη συνδικαλιστική παράταξη των εφοριακών ΑΣΚΙ (που πρόσκεινται στον ΣΥΡΙΖΑ), υποστηρίζει πως οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν αποσπασματικά, νευραλγικοί τομείς του φορολογικού μηχανισμού παραμένουν υποστελεχομένοι, ο νέος γενικός γραμματέας δημοσίων εσόδων στην ουσία δεν είναι ανεξάρτητος από την πολιτική ηγεσία, ενώ και το ΣΔΟΕ δεν έχει αυτονομηθεί από την κυβέρνηση. Εντύπωση προκαλεί ακόμη η διαπίστωση για καθυστερήσεις στις προσλήψεις νέων ελεγκτών επειδή η αμοιβή τους είναι κάτω των 700 ευρώ λόγω της εφαρμογής του ενιαίου μισθολογίου (το οποίο πάντως υιοθετήθηκε κάτω από τις οδηγίες της τρόικας).
Η έκθεση με τίτλο «Επιδόσεις διαχείρισης εσόδων και θεσμικές μεταρρυθμίσεις» διαπιστώνει μεταξύ άλλων τα εξής:
- Οι μεταρρυθμίσεις στον φορολογικό μηχανισμό προχωρούν αποσπασματικά, ενώ οι ελεγκτικές υπηρεσίες παραμένουν μη επαρκώς στελεχωμένες.
- Η δημιουργία της νέας γενικής γραμματείας δημοσίων εσόδων και ο διορισμός του επικεφαλής της δεν έχουν εξασφαλίσει ότι θα είναι μια ημιαυτόνομη υπηρεσία εντός της ελληνικής κρατικής διοίκησης. Η τρόικα τονίζει ότι πρέπει να προχωρήσει άμεσα η αυτονόμηση του νέου γενικού γραμματέα, προκειμένου να εκλείψουν οι δυνατότητες πολιτικών παρεμβάσεων στον μηχανισμό και να αντιμετωπιστεί η διαφθορά. Παράλληλα, ζητά να εξαιρεθεί η Γενική Γραμματεία Εσόδων από το γενικότερο πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης, που σημαίνει ότι ο γ.γ. Δημοσίων Εσόδων θα μπορεί να προσλαμβάνει υπαλλήλους της επιλογής του, να ανταμείβει υλικά όσους αποδίδουν και το αντίστροφο κ.ά.
- Τα στοιχεία αναφορικά με την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο είναι τουλάχιστον απογοητευτικά. Ενώ ο στόχος για το 2012 ήταν να εισπραχτούν 2 δισ. ευρώ από τα ληξιπρόθεσμα χρέη των φορολογουμένων, τελικά εισπράχτηκαν μόνο 1,1 δισ. ευρώ. Για τη βελτίωση των εισπράξεων από τα ληξιπρόθεσμα χρέη προτείνεται να επικεντρωθεί ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός στους περίπου 1.500 μεγαλοφειλέτες, οι οποίοι χρωστούν συνολικά 5,5 δισ. ευρώ.
- Συστήνεται η πρόσληψη 500 ελεγκτών ετησίως τη διετία 2013-2014, δηλαδή συνολικά 1.000 κατά παρέκκλιση των περιορισμών προσλήψεων (1 πρόσληψη για κάθε 5 αποχωρήσεις). Οι ελεγκτές αυτοί θα πρέπει κατά προτίμηση να έχουν πτυχίο Νομικής. Στην έκθεση σημειώνεται ότι οι νεοπροσλαμβανόμενοι λαμβάνουν μισθό κατώτερο των 700 ευρώ, αμοιβή που θεωρείται αντικίνητρο για προσλήψεις. Σημειώνεται ότι η αμοιβή αυτή είναι μόλις 20% υψηλότερη από τον κατώτατο μισθό και βρίσκεται στο 50% του κατά κεφαλή ΑΕΠ, ενώ τονίζεται ότι σε άλλες χώρες η αμοιβή των ελεγκτών ξεπερνά το 130% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
- Ζητείται η διεύρυνση του πεδίου άσκησης ποινικών διώξεων στις περιπτώσεις φοροδιαφυγής και να μη διακόπτεται η ποινική δίωξη στις περιπτώσεις που ο φορολογούμενος καταβάλει το ποσό που του καταλογίζεται. Με βάση το σημερινό καθεστώς, στον εισαγγελέα παραπέμπονται οι υποθέσεις μη καταβολής φόρου μισθωτών υπηρεσιών και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Δηλαδή η τρόικα ζητά να διώκεται ποινικά ο φορολογούμενος ακόμη και αν πληρώνει, εφόσον όμως τεκμηριώνεται η πρόθεσή του να φοροδιαφύγει.
- Όσον αφορά τον ΦΠΑ, ασκείται έντονη κριτική στο υπουργείο Οικονομικών για τις μεγάλες καθυστερήσεις στις επιστροφές του φόρου και στηλιτεύεται ιδιαίτερα το γεγονός ότι μετά από 3,5 χρόνια από την υποβολή αίτησης επιστροφής ΦΠΑ, η σχετική υποχρέωση του Δημοσίου παραγράφεται και ο φορολογούμενος για να εισπράξει το ποσό που δικαιούται, θα πρέπει να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Η τρόικα συστήνει να επιβάλλονται κυρώσεις στο Δημόσιο στις περιπτώσεις που καθυστερούν οι επιστροφές ΦΠΑ.
