Του Άγγελου Μανταδάκη
Υπάρχουν δύο εκδοχές για τον τίτλο: η ονομασία του εργοστασίου αεριόφωτος που κατασκευάστηκε στη γνωστή περιοχή το 1857 από τον Φραγκίσκο Φεράλδι και φωταγώγησε την πόλη της Αθήνας και η άλλη εκδοχή η ονομασία της συνοικίας που δημιουργήθηκε με την εγκατάσταση του εργοστασίου, που ήταν Γκάζι ή Γκαζοχώρι. Οι κάτοικοι μάλιστα της συνοικίας ονομάστηκαν Γκαζοχωρίτες. Σήμερα όταν λέμε Γκάζι εννοούμε τα υπερτοπικά κέντρα διασκέδασης στην πίσω πλευρά του παλαιού εργοστασίου όπου βρίσκεται και ο σταθμός του μετρό και ο χώρος της Τεχνόπολις. Το καζάνι του παλιού εργοστασίου μετατράπηκε με επιτυχία σε αμφιθέατρο και στούντιο του δημοτικού ραδιοφωνικού σταθμού 9,84.
Η περιοχή κατοικήθηκε αρχικά από εργάτες στου εργοστασίου Φωταερίου. Μαζί με το εργοστάσιου πιλοποιίας (Πουλόπουλος) και το εργοστάσιο μεταξουργίας (Δουρούτη) αποτέλεσαν την πρώτη βιομηχανική ζώνη της Αθήνας.
Με τη λειτουργία του γκαζιού η Αθήνα είδε το φως της. Μέχρι τότε ήταν μια κατασκότεινη πόλη αδύνατο να την περιδιαβείς βράδυ χωρίς να δεχτείς την επίθεση κάποιου κακοποιού. Το φωταέριο όμως ανέδειξε την ομορφιά της πρωτεύουσας και τη νύχτα.
Το 1938 το εργοστάσιο περιήλθε στον Δήμο Αθηναίων και λειτουργούσε ως παραγωγική μονάδα μέχρι το 1984, τότε έσβησαν οι τελευταίοι φούρνοι, γι’ αυτό και ο σταθμός επέλεξε τη συχνότητα 9,84 στα FM.
Το 1986 ο χώρος ανακηρύχθηκε ιστορικό μνημείο και ξεκίνησαν οι μελέτες για την αξιοποίηση και ανάπλασή του. Το 1999 έγιναν οι πρώτες συναυλίες και από τότε κάθε χρόνο λαμβάνουν χώρα διάφορα καλλιτεχνικά και άλλα δρώμενα. Στην περιοχή κατοικούν από τη δεκαετία του ‘80 αρκετοί μουσουλμάνοι συμπολίτες μας από τη Θράκη σε απόλυτη αρμονία με τους υπόλοιπους κατοίκους και σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς.
