ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ
Με στόχο να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς για το κλείσιμο της αξιολόγησης έως την Κυριακή -ή το αργότερο την Τρίτη- κινούνται η κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο. Αν όλα πάνε καλά και δεν μείνουν μείζονες εκκρεμότητες για τη συνέχεια, εκείνες τις μέρες οι θεσμοί θα είναι έτοιμοι να καταγράψουν τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί και θα απομένει η νομοθέτηση εκ μέρους της Ελλάδας.
Όπως όλα δείχνουν, η καταγραφή αυτή δεν θα είναι κοινή, αλλά οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και το ΔΝΤ θα καταλήξουν σε δύο διαφορετικά κείμενα. Η γεφύρωση των μεταξύ τους διαφορών θα παραπεμφθεί στην εαρινή σύνοδο του Ταμείου στην Ουάσιγκτον στα μέσα της εβδομάδας, όπου θα παρευρίσκονται όλοι οι εμπλεκόμενοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος και ο Γιώργος Σταθάκης. Στην κατεύθυνση να αναγνωρίσει το ΔΝΤ τη βιωσιμότητα του προγράμματος και να δώσει το πράσινο φως για την εκταμίευση των δόσεων (έως το τέλος του Απριλίου), θα επιχειρηθεί να μπει το πλαίσιο συζήτησης για την ελάφρυνση του χρέους.
Μιλώντας στο Κανάλι της Βουλής χθες ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς επανέλαβε ότι "η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται με ανοιχτή πίστη προκειμένου να κλείσει η αξιολόγηση μέχρι τα τέλη Απριλίου» υπογραμμίζοντας πως «δεν μπορεί κανείς να διαχωρίσει τη συζήτηση για το χρέος από την αξιολόγηση».
Θεσμοί: Με θέσεις "υπό διαπραγμάτευση"
Ωστόσο, η σύγκλιση όλων των πλευρών για επίτευξη συμφωνίας έως την Κυριακή ή την Τρίτη δεν σημαίνει ότι έχουν ξεπεραστεί όλα τα αγκάθια. Αντιθέτως, το αναλυτικό κείμενο θέσεων που κατέθεσε η Κομισιόν στις ελληνικές αρχές την Τετάρτη περιλαμβάνει όλα τα οδυνηρά μέτρα που έχουν ζητηθεί από την Ελλάδα: αφορολόγητο λίγο πάνω από το 8.100 ευρώ, αύξηση του ΦΠΑ στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, πώληση σχεδόν όλων δανείων σε funds. Επιπλέον καταγράφεται η διαφοροποίηση του ΔΝΤ για τις εκτιμήσεις για το ύψος των πλεονασμάτων που επιτυγχάνονται, με το Ταμείο να πιστεύει ότι το 3% μέτρων οδηγεί μόλις σε 1,5% πρωτογενές πλεόνασμα που πιστεύει η Κομισιόν και περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα.
Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, οι επικεφαλής της ελληνικής ομάδας διαπραγμάτευσης εκτιμούν ότι πρόκειται για αρχικές θέσεις των ευρωπαϊκών θεσμών και σε καμία περίπτωση για τελεσίγραφο. Ήδη στις συζητήσεις στα κλιμάκια καταγράφονται σημαντικές συγκλίσεις, γεγονός που επιβεβαιώνει την παραπάνω εκτίμηση. Εξάλλου η ελληνική πλευρά είναι αυτή που έχει την ευθύνη για τα μέτρα που θα επιλεχθούν, με την προϋπόθεση ότι θα βγαίνει ο λογαριασμός.
Πάντως, παραμένει η ανάγκη για την ελληνική πλευρά να βρει μέτρα εξοικονόμησης 3% - 3,2% του ΑΕΠ, με το πρόβλημα να έγκειται κυρίως στο 1,2% των "λοιπών μέτρων" και όχι στο 1% του ασφαλιστικού ή του 1% φορολογικού. Εκεί οι αποτιμήσεις των μέτρων που προτείνει η ελληνική πλευρά αναμένεται να βρουν μεγαλύτερες δυσκολίες, ενώ εξίσου δύσκολο είναι το θέμα των κόκκινων δανείων. Επίσης ομιχλώδες είναι το τοπίο για το ταμείο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, όπου ξαφνικά οι θεσμοί περιλαμβάνουν στα προς ιδιωτικοποίηση στοιχεία περισσότερα ακίνητα και επιχειρήσεις.
Χθες οι επικεφαλής των θεσμών πραγματοποίησαν προγραμματισμένο ταξίδι - αστραπή στις Βρυξέλλες, προκειμένου να έχουν διαβουλεύσεις μεταξύ τους και με τους πολιτικούς προϊσταμένους τους, καθώς και για να ενημερώσουν για την πορεία των διαπραγματεύσεων τα κράτη - μέλη ενόψει της χθεσινής συνεδρίασης του EuroWorking Group.
"Καίγονται τα σενάρια των καθυστερήσεων"
Πηγές του υπουργείου Οικονομικών και της κυβέρνησης ξεκαθάριζαν ότι οι διαπραγματεύσεις για την πρώτη αξιολόγηση "θα ολοκληρωθούν σύντομα", επισημαίνοντας πως είναι "κοινή η βούληση όλων των πλευρών να υπάρξει συμφωνία". Μάλιστα, πρόσθεταν ότι "τα σενάρια των καθυστερήσεων φαίνεται να 'καίγονται' καθώς τώρα όλοι συμφωνούν ότι μέχρι το Πάσχα θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί", επισήμανση που δείχνει προς τη μεριά του ΔΝΤ και τις θέσεις που έχουν διατυπωθεί τους τελευταίους μήνες (δημόσια ή μέσω των αποκαλύψεων των WikiLeaks) από τα στελέχη του Ταμείου. Επίσης προέβλεπαν ότι "το αργότερο μέχρι την Τρίτη θα έχει ολοκληρωθεί και η επεξεργασία του κειμένου των θεσμών".
Σχετικά με το ενδεχόμενο να υπάρξουν δύο διαφορετικά κείμενα (ένα των ευρωπαϊκών θεσμών και ένα του Ταμείου) σημείωναν ότι "η κοινή βούληση για συμφωνία δεν αποκλείει και διαφοροποιήσεις, όπως, άλλωστε, συμβαίνει σε όλες τις διαπραγματεύσεις", ενώ επιβεβαίωναν ότι την Τετάρτη το ΔΝΤ "ως όφειλε, κατέθεσε και το δικό του κείμενο, στο οποίο καταγράφονται κάποιες διαφοροποιήσεις του".
"Είναι θετικό ότι αυτή τη στιγμή μπαίνουν στο ψυγείο τα σχέδια από την πλευρά ακραίων κύκλων του ΔΝΤ για καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Και όλο αυτό το σχέδιο το οποίο είδαμε να αποκαλύπτεται και μέσω της συνομιλίας Τόμσεν - Βελκουλέσκου" δήλωσε χθες η εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ Ράνια Σβίγκου στο Star.
Οι προηγούμενες κυβερνήσεις πήραν μέτρα 62 δισ., αυτή η συμφωνία προβλέπει 5,4 δισ.
Σε ό,τι αφορά το θέμα του ύψους των μέτρων, οι κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι "η συμφωνία του Ιουλίου ήταν γνωστό από την αρχή ότι φέρνει μέτρα ύψους 5,4 δισ. ευρώ σε βάθος τριετίας, μέχρι το τέλος του 2018". Η υπενθύμιση αυτή αποτελεί αιχμή και προς το εσωτερικό της χώρας και της αντιπολίτευσης (πλην Χ.Α. και ΚΚΕ), η οποία είχε ψηφίσει τότε τη συμφωνία, αλλά από εκεί και πέρα αποποιείται τις ευθύνες της.
"Θυμίζουμε ότι από το 2010 που ξεκίνησε η κρίση οι προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν πάρει μέτρα ύψους πάνω από 62 δισ. ευρώ. Και μίλαγαν για success story, ενώ σήμερα, με 5,4 δισ. ευρώ, καταστροφολογούν" ανέφεραν χαρακτηριστικά οι πηγές της κυβέρνησης, οι οποίες ξεκαθάριζαν ότι δεν υπάρχει ενδεχόμενο νέων μέτρων, συμπληρώνοντας πως "φυσικά και δεν επιχαίρει κανείς -το ελπίζουμε...- γι' αυτά τα 2,6 δισ. ευρώ μέτρα, ιδιαίτερα όταν καλείται να τα πληρώσει μια κοινωνία ταλαιπωρημένη". "Πρόσθετα μέτρα δεν υπάρχουν και ας φαντασιώνονται κάποιοι ότι 'οι κοριοί χαλάνε τη δουλειά' ανεβάζοντας τον 'λογαριασμό στα 6,5 δισ. ευρώ'" ξεκαθάριζαν.
Υπενθύμιζαν, επίσης, ότι η συγκυβέρνηση Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ είχε στόχο το 2014 πρωτογενές πλεόνασμα 1,5% του ΑΕΠ και τελικά επετεύχθη μόλις 0,4%. Η διαφορά αυτή, που μεταφράζεται σε σχεδόν 2 δισ. ευρώ, θα είχε ως συνέπεια τη λήψη επιπρόσθετων μέτρων το 2015 για την κάλυψη του κενού επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, που σχολιάζουν δηκτικά ότι, με βάση το προηγούμενο πρόγραμμα της κυβέρνησης Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ, την ίδια χρονιά θα έπρεπε να επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα 3%, που σήμαινε πρακτικά και άλλα μέτρα.
Οι λάθος εκτιμήσεις του ΔΝΤ
Οι πηγές της κυβέρνησης στέκονταν ιδιαίτερα στο ότι τα προβλεπόμενα μέτρα δεν είναι απαραίτητο να υλοποιηθούν όλα. "Αν η ελληνική οικονομία πάει καλύτερα, δεν θα χρειαστεί ούτε να νομοθετηθούν" σημείωναν, εκτιμώντας ότι αυτό "δεν είναι απίθανο να συμβεί".
Όπως εξηγούσαν, "η ύφεση το 2015 αποδείχτηκε οριακή και κατά πολύ μικρότερη όλων των προβλέψεων. Το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε μόλις κατά 0,2% κι όχι κατά 7% όπως λανθασμένα καταστροφολογούσαν η Ν.Δ. και οι προσκείμενοι σ' αυτήν αναλυτές". Υπενθύμιζαν ακόμη πως ανάλογες εκτιμήσεις είχε το ΔΝΤ μόλις τον Οκτώβριο του 2015, όταν προέβλεπε ύφεση 2,3 % για το 2015, ενώ τελικά ήταν μόλις -0,2%! "Δεν είναι, βέβαια, οι μοναδικές λάθος εκτιμήσεις του ΔΝΤ. Όλες οι προβλέψεις του για την ύφεση έπεσαν έξω από την πρώτη χρονιά της κρίσης!" ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Παρέθεταν, μάλιστα, τις λάθος εκτιμήσεις του ΔΝΤ για την πορεία του ΑΕΠ:
* Το 2010 προέβλεπε -4,0%, ενώ υπήρξε -5%.
* Το 2011 -2,6%, έναντι -7,1%.
* Το 2012 +1,1%, έναντι -6,6%.
* Το 2013 +2,1%, έναντι -3,3%.
"Το ίδιο λάθος εκτιμήσεις κάνει και με το πρωτογενές πλεόνασμα" σχολίαζαν οι πηγές του οικονομικού επιτελείου επισημαίνοντας ότι το 2015 η κυβέρνηση πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα από 0,2% έως 0,4% (δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί ακριβώς), ενώ το πρόγραμμα προέβλεπε πρωτογενές έλλειμμα 0,25%.
"Είναι φανερό ότι το ΔΝΤ την περίοδο 2010 - 2014 έκανε ευνοϊκότερες εκτιμήσεις ακριβώς επειδή ήθελε να δικαιολογήσει τη βιωσιμότητα του προγράμματος στο οποίο συμμετείχε. Από το 2015, στο τρίτο πρόγραμμα, κάνει διαρκώς δυσμενέστερες προβλέψεις, προφανώς για να δικαιολογήσει την απουσία του" σημείωναν δηκτικά.
Παράλογες απαιτήσεις δεν γίνονται αποδεκτές
Εξάλλου νέα αναφορά σχετικά με το ενδεχόμενο αντικατάστασης του Ταμείου από τον ESM έγινε χθες από τον Δημήτρη Παδημούλη. "Το ΔΝΤ πρέπει να επιλέξει εάν θα παραμείνει ή όχι τεχνικός σύμβουλος στο πρόγραμμα. Ωστόσο, αξίζει να σημειώσουμε πως, έπειτα από πέντε χρόνια λιτότητας στην Ελλάδα, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν αποκτήσει πλέον την κατάλληλη τεχνογνωσία στη διαχείριση τέτοιων προγραμμάτων" σημείωσε σε άρθρο του στο βρετανικό σάιτ "Social Europe".
"Το ΔΝΤ δεν το φέραμε εμείς. Το επέβαλε η νεοφιλελεύθερη ελίτ της Ευρώπης και συμφώνησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Πιστεύω ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει το ΔΝΤ στην Ευρώπη" ήταν η αντίστοιχη δήλωση του γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ Πάνου Ρήγα, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος η Ράνια Σβίγκου δήλωσε: "Παράλογες απαιτήσεις που θέτει το ΔΝΤ δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές από τον ΣΥΡΙΖΑ και από την κυβέρνηση".
Η συντριπτική πλειονότητα θα πληρώσει λιγότερο φόρο
Για την έως τώρα διαπραγμάτευση επί συγκεκριμένων μέτρων, οι ίδιες πηγές δήλωναν ότι "η χώρα κερδίζει στο φορολογικό και στο ασφαλιστικό".
Συγκεκριμένα, στο φορολογικό, βάσει των στοιχείων των δηλώσεων του 2015 (εισοδήματα 2014), συμπεριλαμβανομένης και της εισφοράς αλληλεγγύης παρέθεταν τα εξής στοιχεία:
1. Το 99,8% των μισθωτών / συνταξιούχων έχει μείωση φόρου ή πολύ μικρή επιβάρυνση. Από 10.000 έως 22.000 ευρώ τον χρόνο η επιβάρυνση είναι κατά μέσο όρο 80 ευρώ. Στα μεσαία εισοδήματα, από 28.000 μέχρι 43.000 ευρώ, υπάρχει ελάφρυνση, η οποία στους μισθωτούς φτάνει ακόμα και τα 400 ευρώ. Αντιθέτως, επιβάρυνση καταγράφεται στα μεγάλα εισοδήματα, πάνω από 50.000 ευρώ, η οποία φτάνει έως και 5% των εισοδημάτων τους. Συνολικά για μισθωτούς και συνταξιούχους υπάρχει "εξορθολογισμός και προοδευτική επιβάρυνση ανάλογα με τα εισοδήματα" τόνιζαν οι πηγές του οικονομικού επιτελείου.
2. Το 92% όσων φορολογουμένων έχουν μόνο επιχειρηματική δραστηριότητα που δεν υπερβαίνει τα 32.000 ευρώ θα πληρώσει λιγότερο φόρο και σε μερικές περιπτώσεις η διαφορά θα φτάνει μέχρι και 700 ευρώ. Υπάρχει, δηλαδή, "σημαντική ελάφρυνση στα μικρά και μικρομεσαία εισοδήματα" εξηγούσαν.
3. Το 71% των φορολογουμένων με εισόδημα και από επιχειρήσεις και μισθούς θα πληρώσει λιγότερο φόρο.
