Ο Λευτέρης Πασσιάς κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό τον δεύτερο δίσκο του «Γεια σου παρέα» με κύριο χαρακτηριστικό του τη μουσική και σε αρκετά μεγάλο βαθμό τη στιχουργική ποικιλία του. Μιλά για τους παράγοντες που διαμόρφωσαν τη μουσική θεώρησή του και τι και πώς θέλει να εκφράσει με αυτήν.
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Ποια ήταν η μουσική διαδρομή σου μέχρι την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου σου;
Τα πρώτα βήματά μου έγιναν σε ηλικία τεσσάρων ετών με ιδιαίτερα μαθήματα πιάνου, μετά ωδείο, μουσικό σχολείο, χορωδίες, μαντολινάτα και εφηβικά σχήματα, σπουδές στη σύνθεση ευρωπαϊκής μουσικής και μεταπτυχιακό και διδακτορικό στην Ποιητική (τέχνη της σύνθεσης, μελοποιία, ποίηση στην παραδοσιακή μουσική) ταυτόχρονα με την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου μου «Μικρές στιγμές». Από το 2004 εργάζομαι ως μουσικός και από το 2009 διδάσκω μουσική στο πλαίσιο της ειδικής αγωγής στη δημόσια εκπαίδευση.
Προσέγγισες με διαφορετικό τρόπο τη γραφή των τραγουδιών του δεύτερου album σε σχέση με αυτόν του πρώτου;
Δεν νιώθω ότι άλλαξε η προσέγγιση αλλά ο τρόπος αντιμετώπισης του έργου. Το αντιμετωπίζω πλέον ολιστικά όχι μόνο ως προς το συνθετικό σκέλος αλλά και ως προς την παραγωγή. Στιχουργικά, θεματολογικά και μουσικά θεωρώ ότι υπάρχει η εξέλιξη και στροφή προς την απλότητα την οποία φέρνει η ωριμότητα, όταν πλέον έχεις φτάσει τα σαράντα.
Ποια είναι τα μουσικά ιδιώματα που έχουν διαμορφώσει τη γραφή σου και το ενορχηστρωτικό ύφος σου;
Είμαι μία μίξη ακουσμάτων όπως οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα. Ήδη από το οικογενειακό περιβάλλον μου είχα πληθώρα ακουσμάτων, παραδοσιακή μουσική, τους μεγάλους συνθέτες μας όπως οι Θεοδωράκης και Χατζιδάκις και πολλοί άλλοι, κλασική μουσική, λαϊκά και ρεμπέτικα, rock, country και λιγότερο ποπ. Όλα αυτά διακρίνονται στη μουσική μου, αποτελούν την εκφραστική παλέτα μου.
Είσαι ένας τραγουδοποιός που ερμηνεύει τα τραγούδια του ή ένας τραγουδιστής ο οποίος γράφει τα τραγούδια που ερμηνεύει;
Εκφράζομαι μέσα από τη δημιουργία. Μου αρέσει να γράφω τραγούδια για να αποτυπώνω τα συναισθήματα και τις απόψεις μου. Μου αρέσει όμως και να τραγουδώ και να ερμηνεύω τα τραγούδια μου με τον δικό μου τρόπο.
[Υπάρχουν λίγα τραγούδια στον δίσκο όπου κάνεις κάτι το οποίο λίγοι/ες τολμούν, τα ερμηνεύεις δηλαδή με την ελάχιστη συνοδεία, μόνο της κιθάρας σου και το πολύ ενός ακόμα οργάνου. Πώς και γιατί το αποφάσισες αυτό;
Αντιμετωπίζω κάθε τραγούδι ως μια ολότητα. Η ενορχήστρωση έρχεται να υποστηρίξει το νόημα κάθε τραγουδιού. Όντως υπάρχουν κάποια τραγούδια που πολύ συνειδητά αποτυπώνονται γυμνά στην απλότητά τους. Δεν είναι ένα τόλμημα με συγκεκριμένο σκοπό ούτε επειδή το κάνουν και άλλοι. Το μόνο που με ενδιαφέρει είναι αυτό που έχω να πω με κάθε τραγούδι.
Η ακουστική αλλά και η κλασική κιθάρα σου έχουν κεντρική θέση στην ενορχήστρωση των περισσότερων τραγουδιών. Απλώς προέκυψε ή είναι άποψη;
Όλα τα είδη κιθάρας είναι πολύ διαδεδομένα στη μουσική και είμαι κιθαρίστας, από τα όργανα που παίζω είναι εκείνο στο οποίο έχω αφιερώσει περισσότερο χρόνο. Αυτονόητα λοιπόν τη χρησιμοποιώ πολύ, χωρίς όμως να έχει πάντα κεντρική θέση.]
Το κρητικό ύφος του πρώτου και ομότιτλου τραγούδι του δίσκου οφείλεται στο ότι θα το ερμήνευε ο Γιάννης Χαρούλης ή ισχύει το αντίστροφο;
Δεν συμφωνώ ότι το «Γεια σου παρέα» έχει τόσο πολύ κρητικό ύφος. Είναι γραμμένο σε επτάσημο καλαματιανό ρυθμό και η ενορχήστρωσή του έχει παραδοσιακά όργανα από όλη την Ελλάδα: καβάλι, φλογέρες, στεργιανό λαούτο, γκάιντα, τρομπέτα και τρομπόνι, κιθάρα και μπαγλαμάς. Σίγουρα όμως η φωνή του Γιάννη Χαρούλη μάς ταξιδεύει στην Κρήτη.
Πώς γνωρίστηκες και αποφάσισες να συνεργαστείς με καθέναν και καθεμία από τους/τις ερηνευτές/ιες που συμμετέχουν στον δίσκο;
Με τον Γιάννη Χαρούλη, η φιλία που αναπτύχθηκε μεταξύ μας με οδήγησε στο να γράψω αυτό το τραγούδι. Με τη Σαββέρια Μαργιολά, ο θαυμασμός που της έχω με έκανε να της προτείνω να συνεργαστούμε. Με τον Γιάννη Διονυσίου ήταν η γνωριμία χρόνων και το πόσο πολύ του ταίριαξε το τραγούδι. Με την Κατερίνα Κάργιου, η εκφραστικότητα και η υπέροχη χροιά της που δίνει στο τραγούδι το οποίο ερμηνεύει αυτή την ξεχωριστή διάσταση.
Τα τραγούδια σου έχουν έντονα προσωπική θεματολογία. Το πιο κοινωνικό ή συλλογικό περιεχόμενο δεν σε ενδιαφέρει;
Το αντίθετο, θα έλεγα και με το παραπάνω. Πριν από τρία χρόνια συστήθηκα δισκογραφικά με το τραγούδι «Γυναίκα Γιορόνα» που ερμήνευσα με τον Μίλτο Πασχαλίδη, αφιερωμένο στη μνήμη της Μαχσά Αμινί, της γυναίκας που σκότωσε η αστυνομία ηθών στο Ιράν γιατί λύθηκε η μαντίλα της. Συμπληρωματικά υπήρχε ένα κείμενο για τις γυναικοκτονίες και στην Ελλάδα και για τις ανισότητες της κοινωνίας μας. Στο «Φύλακας στις αλυκές του κόσμου» μιλώ για την ανάληψη ευθύνης και τη δημιουργία μιας Πολιτείας με ενσυναίσθηση και αλήθεια. Ο δεύτερος δίσκος μου έχει τον τίτλο «Γεια σου παρέα» και απευθύνεται στη συλλογική δύναμη των ανθρώπων. Το «Ο καημός» είναι γραμμένο για το ναυάγιο στην Πύλο. Στο «Πληγωμένο λιοντάρι» παρακινώ να αγωνιστούμε για τη δημιουργία ενός δικού μας, καλύτερου κόσμου. Πυρήνας μου είναι η συλλογικότητα και η κοινωνία, το βιωματικό τραγούδι ως τοποθέτηση ζωής.
Ποιο από τα τραγούδια του δίσκου αγαπάς περισσότερο και ποιο θα έλεγες ότι εκφράζει περισσότερο εσένα τον ίδιο;
Όλα τους εκφράζουν τις σκέψεις και τα όνειρά μου, την εικόνα που έχω για τον κόσμο και πώς οραματίζομαι να περάσει στις επόμενες γενιές. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα, θα ήταν ίσως το «Πληγωμένο λιοντάρι» γιατί μιλά για τη δύναμη του ανθρώπου.
Προγραμματίζεις ζωντανές παρουσιάσεις του δίσκου με την παρουσία των περισσότερων έστω από τους/τις συμμετέχοντες/ουσες;
Είμαι σε περιοδεία σε διάφορα μέρη της Ελλάδας: Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Άρτα, Γιάννενα, Αθήνα, Τρίκαλα. Και θα υπάρξει συνέχεια. Ήδη ανταμώσαμε με τη Σαββέρια Μαργιολά και το καλοκαίρι με τον Γιάννη Χαρούλη και με τον Γιάννη Διονυσίου.
Και τα προσεχή σχέδιά σου; Υπάρχουν ήδη ιδέες ή και ολοκληρωμένα τραγούδια για τον επόμενο δίσκο;
Μετά το Πάσχα θα κυκλοφορήσει το βίντεο κλιπ του «Ροδανθός» με τη Σαββέρια Μαργιολά και είμαι σε σκέψη να οπτικοποιήσω και κάποια ακόμα τραγούδια. Υλικό υπάρχει αρκετό για τον επόμενο δίσκο, ενώ ταυτόχρονα γράφω ένα τραγούδι για μια μεγάλη λαϊκή φωνή.
Ο Λευτέρης Πασσιάς βρίσκεται σε σωστό μουσικό δρόμο και αν συνεχίσει σε αυτή την κατεύθυνση, θα μας παρουσιάσει ακόμα πιο σημαντικά και ουσιώδη πράγματα στο μέλλον.
