Πριν από όλα συγχαρητήρια στον Ακύλλα που καταφέρνοντας κάτι πολύ σπάνιο, να ψηφιστεί πρώτος από την ελληνική, την ευρωπαϊκή επιτροπή και το κοινό, αναδείχθηκε περισσότερο και από πανηγυρικά σε εκείνον που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στον 70ο Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision τον Μάιο στη Βιέννη.
Για να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, ο Γιώργος Καπουτζίδης, η Μπέττυ Μαγγίρα και η Κατερίνα Βρανά, έχοντας και την εμπειρία των δύο ημιτελικών, ήταν ένα ιδανικό τρίο στην παρουσίαση. Επίσης το εναρκτήριο medley που αυτή τη φορά ξεκίνησε με την Κλαυδία μόνη της στη σκηνή και στο οποίο πολύ σωστά συμμετείχαν και οι υπόλοιποι/ες δεκατέσσερεις που δεν είχαν προκριθεί στον τελικό περιλάμβανε σχεδόν όλες τις αξιοσημείωτες συμμετοχές της χώρας μας στον διαγωνισμό της Eurovision. Για τρίτη φορά όμως καμία από τις μπαλάντες επιβεβαιώνοντας έτσι στην πράξη αυτό που έγραψα για τον δεύτερο ημιτελικό, ότι οι μπαλάντες δεν ταιριάζουν στην Ελλάδα, τουλάχιστον όσον αφορά στη συμμετοχή στον εν λόγω διαγωνισμό.
Ο πρώτος ημιτελικός ξεκίνησε με την περυσινή εκπρόσωπο της χώρας μας, την Κλαυδία, να ερμηνεύει το «Αστερομάτα» που εύλογα ήταν και η guest στη συνέχεια του. Στον δεύτερο η Τάμτα που έχει διακριθεί στον διαγωνισμό της Eurovision εκπροσωπώντας την Κύπρο παρουσίασε ένα άκρως εντυπωσιακό σόου. Guest στον τελικό ήταν ο Χρήστος Μάστορας που παρουσίασε ένα medley γνωστών τραγουδιών των Μέλισσες (συν ένα καινούριο από τον επερχόμενο πρώτο προσωπικό δίσκο του)σε πιο χορευτικό ύφος και με τη μορφή σύντομου σόου. Εξαίρετος ερμηνευτής και πολύ αγαπημένα ενός μεγάλου μέρους του κοινού τα τραγούδια αλλά το θέμα δεν είναι αυτό. Είναι το ποια και πόση σχέση έχει με τη φύση και το πνεύμα του διαγωνισμού της Eurovision πέραν του ότι το μακρινό 2010 είχε συμμετάσχει με τους Μέλισσες στον διαγωνισμό για την ανάδειξη του τραγουδιού που θα εκπροσωπούσε τότε τη χώρα μας. Γιατί για παράδειγμα να μην ήταν στη θέση του η Μαρίνα Σάττι που εκπροσώπησε τη χώρα μας το 2024 και οι συναυλίες της δείχνουν ότι είναι κάτι περισσότερο και από κατάλληλη για κάτι τέτοιο;
Αντίθετα όμως με πέρυσι υπάρχει μια αόριστη αίσθηση ότι η Μαρίνα Σάττι και το «Ζάρι» (που ας θυμίσουμε ότι ήταν ανάθεση της ΕΡΤ και όχι αποτέλεσμα διαγωνιστικής διαδικασίας) βουβά έχει σχεδόν διαγραφεί, δεν έχει υπάρξει καμία αναφορά σε εκείνη ούτε σε όλη την προηγούμενη περίοδο ούτε κατά την διάρκεια των δύο ημιτελικών. Κάτι μου λέει μάλιστα ότι αυτό δεν έχει να κάνει με την σχετικά χαμηλή θέση, την ενδέκατη, που πήρε στον διαγωνισμό, ούτε καν με την πολυσυζητημένη στάση της απέναντι στην Ισραηλινή ερμηνεύτρια αλλά με άλλου είδους λόγους.
Πρόεδρος της ελληνικής επιτροπής ήταν η ερμηνεύτρια, ηθοποιός και καθηγήτρια φωνητικής και υποκριτικής Χαρά Κεφαλά και μέλη της η θαυμάσια νέα τραγουδοποιός και ερμηνεύτρια Μαρίνα Σπανού, ο ηθοποιός Μιχάλης Μαρίνος, ο διευθυντής ραδιοφωνικών σταθμών Γιάννης Βασιλόπουλος και η παρουσιάστρια εκπομπής στην ΕΡΤ1 Μαρία Ηλιάκη.
Πρόεδρος της ευρωπαϊκής (και όχι διεθνούς όπως εσφαλμένα αναφερόταν) ήταν ο μαέστρος και αναπληρωτής γενικός διευθυντής της μολδαβικής δημόσιας τηλεόρασης Andrei Zapsa και μέλη της ένας δημοσιογράφος της γερμανικής δημόσιας ραδιοφωνίας, ο υπεύθυνος για τα media της γαλλικής αποστολής στον διαγωνισμό της Eurovision, η υπεύθυνη για τα media της αντίστοιχης γεωργιανής αποστολής και η ερμηνεύτρια που θα εκπροσωπήσει την Σερβία στον εφετινό διαγωνισμό.
Οι ψήφοι της ελληνικής επιτροπής ήταν το είκοσι πέντε τοις εκατό, της διεθνούς ένα άλλο είκοσι πέντε τοις εκατό και οι ψήφοι του κοινού το υπόλοιπο πενήντα τοις εκατό της συνολικής βαθμολογίας που διαμόρφωσε την κατάταξη ως εξής:
«Ferto», Akylas – 48 βαθμοί
«Dark Side of the Moon», Good Job Nicky – 33 βαθμοί
«Χάνομαι», Marseaux – 32 βαθμοί
«Paréa», Evangelia – 24 βαθμοί
«ASTEIO», ZAF – 23 βαθμοί
«Mad About It», D3lta – 21 βαθμοί
«YOU & I», STYLIANOS – 18 βαθμοί
«The Other Side», Alexandra Sieti – 17 βαθμοί
«Bulletproof», KOZA MOSTRA – 9 βαθμοί
«Labyrinth», Mikay – 4 βαθμοί
«Άλμα», Rosanna Mailan – 2 βαθμοί
«Europa», STEFI – 1 βαθμός
«Daughters of the Sun (A, E, I, O, U)», Μαρίκα – 0 βαθμοί
«SABOTAGE!», leroybroughtflowers – 0 βαθμοί
Ας επιχειρήσουμε μια «αποκωδικοποίηση» αυτής της κατάταξης. Πριν ακόμα ψηφιστεί πρώτο τόσο από τις δύο επιτροπές όσο και από το κοινό το «Φέρτο» είχε γίνει viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Αυτό οφείλεται στο ότι, παρότι έχει ελληνικό στίχο, είναι ευφυέστατο από μουσικής πλευράς με το φωνητικό μέρος να ισορροπεί ακριβώς στο μεταίχμιο ερμηνείας και ραπ εκφοράς με ένα θαυμάσιο μελωδικό break και βέβαια με έναν ξεσηκωτικό, σχεδόν εθιστικό ρυθμό. Οι ομιλούντες/ούσες την ελληνική γλώσσα όμως μπορούμε να κατανοήσουμε και να εκτιμήσουμε και το στιχουργικό περιεχόμενο που δεν είναι μόνον επίσης ευφυέστατο αλλά και πολύ ουσιαστικό. Ένα σε πρώτο επίπεδο αυτοσαρκαστικό και σατιρικό τραγούδι που σε δεύτερο έχει πολιτική και κοινωνική διάσταση καθώς ασκεί σκληρή κριτική όχι μόνο στον καπιταλισμό αλλά και στον καταναλωτισμό και τελικά στον υλισμό οι οποίοι βρίσκονται στο επίκεντρο του. Περιττό να επισημάνουμε ότι τέτοιο στιχουργικό περιεχόμενο πιθανότατα είναι πρωτοφανές για τον διαγωνισμό της Eurovision, κάτι που καθιστά τον ανατρεπτικό χαρακτήρα του ακόμα πιο εκτιμητέο.
Δεύτερο φαβορί επίσης εξαρχής ήταν ο Good Job Nicky και όντως βρέθηκε στη δεύτερη θέση. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια περίπτωση που υπερβαίνει τα όρια του διαγωνισμού της Eurovision και, ίσως όχι συμπτωματικά, υπό μίαν έννοια θυμίζει την Μαρίνα Σάττι. Όπως και εκείνη έχει ένα πολύ μεγάλο εύρος εμφανών επιρροών, από την Δύση όμως και όχι από την Ανατολή, τις οποίες δεν έχει απλά αφομοιώσει πλήρως αλλά και ανασυνθέσει σε κάτι απόλυτα προσωπικό και καθαρά δικό του. Sui generics στο έπακρο και με περισσότερο από εντυπωσιακή σκηνική παρουσία ο αληθινά χαρισματικός Good Job Nicky σίγουρα θα μας απασχολήσει πολύ στο μέλλον, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή και θέση που κατέλαβε στον εν λόγω τελικό.
Η Marseaux έχει μια φρεσκάδα στην ερμηνεία της και αυτή ήταν μάλλον που της απέφερε τους ψήφους γιατί κατά τη γνώμη μου το τραγούδι της ήταν μετριότατη ποπ της εποχής μας. Η Ευαγγελία, ομογενής από τις ΗΠΑ και με πρώτη γλώσσα της την αγγλική, είναι μια καλή ερμηνεύτρια και με επαρκή σκηνική παρουσία που το τραγούδι της ακολουθούσε την ίδια φόρμουλα με την περυσινή συμμετοχή της στον εθνικό διαγωνισμό, διεθνής ποπ, αρκούντως χορευτική αλλά και με έντονα στοιχεία από την ελληνική μουσική, την κρητική συγκεκριμένα, μελωδικά αλλά και ρυθμικά. Μια ασφαλής δηλαδή για τη χώρα μας φόρμουλα, όπως και να το κάνουμε και το αποδεικνύει η τέταρτη θέση.
Ο ZAF είναι μια ακόμα ενδιαφέρουσα περίπτωση, ίσως όχι στον βαθμό του Good Job Nicky αλλά με ήδη διακριτό προσωπικό δημιουργικό και ερμηνευτικό ύφος. Οφείλω να πω πάντως ότι το τραγούδι με το οποίο συμμετείχε δεν μου άρεσε όσο προηγούμενα του. Oi ψήφοι της ελληνικής επιτροπής και κυρίως του κοινού έφεραν δικαιολογημένα τον D3lta στην έκτη θέση καθώς το «Mad About It» ήταν το μοναδικό ίσως rock/κιθαριστικής ποπ τραγούδι της διοργάνωσης που ήταν πραγματικά ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Πρόκειται για αληθινά ταλαντούχο δημιουργό τραγουδοποιό και ερμηνευτή με κάποια στοιχεία που θυμίζουν τον αείμνηστο και μέγιστο David Bowie (αν και μάλλον τα τόνιζε λίγο υπερβολικά στη σκηνική παρουσία του, τυχόν σύγκριση προφανώς δεν τον ευνοεί). Αντίθετα στην περίπτωση του STYLIANOS ήταν η στιβαρή ερμηνεία του που έδωσε τις ψήφους σε ένα αδιάφορο τραγούδι.
Η Αλεξάνδρα Σιετή είναι μια από τις καλύτερες jazz ερμηνεύτριες στη χώρα μας αλλά το τραγούδι της ήταν μια τυπική rock μπαλάντα και μάλλον μέτρια. Περισσότερο από το ότι δεν ταίριαζε απόλυτα στη φωνή της την αδικούσε, αν δεν ήταν απλά πολύ κατώτερο από τις δυνατότητες της. Το τραγούδι των KOZA MOSTRA ήταν ένα καλό, δυναμικό και έντιμο rock κομμάτι αλλά, όπως έχω ξαναγράψει, όχι κατάλληλο για τον διαγωνισμό της Eurovision και αυτό πρέπει να ήταν η αιτία της χαμηλής βαθμολογίας του. Η Mikay είναι ερμηνεύτρια ποιότητας και με πάρα πολλές δυνατότητες αλλά το τραγούδι της πολύ «άτονο» και ασαφές ως προς τις μουσικές προθέσεις του, αν όχι και την κατεύθυνση που ήθελε να ακολουθήσει.
Εξαίρετη ερμηνεύτρια η Rosanna Mailan, καλό το τραγούδι της και με πληθωρική σκηνική παρουσία, γιατί λοιπόν μόνο 2 βαθμοί; Επειδή πολύ απλά θα μπορούσε να εκπροσωπήσει την χώρα όπου γεννήθηκε, την Κούβα, αλλά όχι την Ελλάδα. Πόσες φορές έχει συμμετάσχει latin τραγούδι στον διαγωνισμό της Eurovision; Μάλλον ποτέ, ακόμα και κάποια με λίγα jazz στοιχεία βρέθηκαν πάντα στις τελευταίες θέσεις. Η Ευρώπη μπορεί να δεχθεί από τους/τις μουσικούς της rock και ποπ ρυθμούς και - σε μετρημένες δόσεις - παραδοσιακούς των χωρών τους, τους latin τους περιμένει από την Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Όσο για το τραγούδι της STEFI ήταν μια συνηθισμένη σε βαθμό αδιαφορίας μπαλάντα που δεν μπόρεσε να διασώσει η ευπρεπής ερμηνεία της.
Τέλος για τις δύο συμμετοχές που δεν πήραν καμία ψήφο η Μαρίκα είναι μια εξαίρετη ερμηνεύτρια με πολύ σοβαρές μουσικές σπουδές αλλά η προσπάθεια της να γίνει…Κλαυδία Νο 2 ήταν ατυχέστατη. Πηγαίνοντας πολύ πιο πίσω στο χρόνο από το «Αστερομάτα», στην κλασική αρχαιότητα και με πιο ιστορικό υπόβαθρο (τους αγγλικούς στίχους έγραψε μία φιλόλογος) η υποτιθέμενη ωδή στη γυναικεία ενδυνάμωση κατέληξε ένα άψυχο και πομπώδες κατασκεύασμα με μια υπόρρητη απόχρωση εθνικισμού που δικαιολογημένα δεν κατάφερε να κερδίσει κανέναν και καμία. Όσο για τον leroybroughtflowers καλός ο αισθησιασμός στην ερμηνεία αλλά όχι με ένα απελπιστικά υποτονικό τραγούδι, παντελώς ακατάλληλο για τον διαγωνισμό της Eurovision και φοβάμαι κουραστικό μέχρι πλήξης για το κοινό.
Είναι ενδιαφέρον ότι ενώ από τις αντρικές συμμετοχές πέρασαν στον τελικό όλες οι όντως καλύτερες από τις γυναικείες που ήταν περισσότερες τουλάχιστον τρεις, Dinamiss, Kianna και Tianora, αποκλείστηκαν στους ημιτελικούς ενώ σαφώς ήταν ανώτερες από κάποιες οι οποίες βρέθηκαν στον τελικό. Όπως και αν έχει όμως το κριτήριο κοινού και επιτροπών λειτούργησε αλάθητα, καλή επιτυχία στον Ακύλλα και το «Φέρτο» τον Μάιο στη Βιέννη. Όσο και αν κάποιες κραυγές που άρχισαν να ακούγονται ήδη από χθες ότι είκοσι χρόνια μετά την πρώτη διοργάνωση του διαγωνισμού στην Ελλάδα θα κατακτήσουμε την πρώτη θέση ώστε το 2027 να τον ξαναφέρουμε στην Αθήνα εκτός από πρόωρες είναι αμετροεπείς, αν όχι εκτός τόπου και χρόνου. Γιατί είναι πάρα πολλοί οι παράγοντες που επηρεάζουν το πώς ψηφίζουν οι Ευρωπαίοι και οι Ευρωπαίες όταν εύλογα δεν μπορούν να ψηφίσουν την συμμετοχή της χώρας τους και η δική μας δεν έχει ούτε την ισχύ ούτε τις σχέσεις για να τους επηρεάσει.
