Με το νέο έργο του ο Βασίλης Κατσικονούρης μάς αιφνιδίασε. «Η ρωγμή των 7 και 45 μ.μ. (Ξανά, ξανά, ξανά!)», ένα «έργο εν εξελίξει» κατά τη δήλωσή του, απομακρύνεται από την ως τώρα νατουραλιστική δραματουργία του και μας πηγαίνει αλλού, σε ένα θέατρο συμβολιστικό και ποιητικό με έντονο υπαρξιακό προβληματισμό. Μας βοηθά ταυτόχρονα να καταλάβουμε τι πράγματι κρυβόταν πίσω από την κατά συνθήκη νατουραλιστική πρόσοψη ή βιτρίνα των έργων του.
Υπόθεση: Ενας μεσόκοπος καθηγητής Εσπερινού Λυκείου, που βρίσκεται σε κατάσταση απελπισίας επειδή δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τους μαθητές του, παρατηρεί ξαφνικά, για πρώτη φορά, ένα παράξενο ιλαρό φως που μπαίνει από ένα βιτρό ψηλά στον τοίχο της τάξης να τον λούζει και να τον καλεί να διαβεί μια αόρατη πύλη. Αυτό το υπερούσιο φως γίνεται η μόνη παρηγοριά στην άχαρη ζωή του, ένα «παράθυρο» σε έναν άλλο, διαφορετικό κόσμο, το οποίο προσδοκά να περάσει με την πρώτη ευκαιρία. Συγχρόνως, όμως, φτάνει ένας άνθρωπος από το υπόγειο του κτηρίου, ο πρώην θυρωρός, που ως τότε είχε μια σχέση φιλική με τον καθηγητή. Έχει λάβει εντολή από την αόρατη «Αρχή» να το σφραγίσει και δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά. Επέρχεται η σύγκρουση.
Ο μεσόκοπος καθηγητής και ο άνθρωπος από το υπόγειο είναι στην πραγματικότητα ένα πρόσωπο, τραγικά διχασμένο. Θέλω να πω με τα πιο πάνω ότι το νέο έργο του Β. Κατσικονούρη, ίσως το καλύτερό του μετά το «Γάλα», είναι επίνοιας ντοστογιεφσκικής, απηχώντας τις μορφές από τον «Άνθρωπο του υπογείου» και από το «Όνειρο ενός γελοίου» του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα, που εδώ, στη «Ρωγμή» του Κατσικονούρη, συναιρούνται σε μία και μόνη, εντέλει πάσχουσα, διχασμένη και διψασμένη για το δίκαιο φως ανθρώπινη ψυχή. Το έργο, που προήλθε από ένα ομώνυμο διήγημα του συγγραφέα με μια ελάχιστη επεξεργασία, είναι, πιστεύω, ολοκληρωμένο, έτοιμο για κανονική παρουσίαση και ο χαρακτηρισμός του «έργο εν εξελίξει» μάλλον το αδικεί.
Ο Μάνος Καρατζογιάννης σκηνοθέτησε την παράσταση αναλογίου εμπνευσμένα και δημιουργικά, επικεντρώνοντάς την στον άνθρωπο. Ο Γεράσιμος Γεννατάς ενσάρκωσε υποδειγματικά και έδωσε το φιλί της ζωής στον άσαρκο ήρωα-σκιά ενός παραμυθιού για μεγάλους.
«Οταν ο Καραγκιόζης συνάντησε τον Τραμπ»
Εχουμε μια κλασική κωμωδία του Καραγκιόζη, με παρούσα όλη σχεδόν την καραγκιοζοπαρέα, εμπνευσμένη από τα ανεκδιήγητα καμώματα και τις εξωφρενικές δηλώσεις του Προέδρου (φευ) της υπερδύναμης Ντόναλντ Τραμπ. «Ακούσατε, ακούσατε», μεταφέρω ελαφρά παραλλαγμένα από το πρόγραμμα. «Εκείνος, ο πλανητάρχης ο Τραμπ τα θέλει όλα δικά του, όπως άφησε να εννοηθεί στις πρώτες δηλώσεις του στην αρχή του χρόνου. Ο αιώνιος ρωμιός, διά της καραγκιοζικής μορφής του, επιστρατεύει το καραγκιοζικό του χιούμορ» (και βεβαίως το βιτριολικό χιούμορ του Γιάννη Σολδάτου) «και οι καραγκιοζο-τραμπικές συνομιλίες» (με τη μεσολάβηση του Γιάννη Σολδάτου ως… διερμηνέα εκ της καραγκιοζικής) «μετατρέπονται σε λαϊκό παζάρι. Ένα παζάρι στο οποίο πέφτουν όλα στο τραπέζι, υλική και άυλη κληρονομιά, ενώ στο τέλος ο Καραγκιόζης καταφέρνει να αποσπάσει από τον πλανητάρχη μια ουρά από παστό μπακαλιάρο και να του δώσει ως αντάλλαγμα… τα τσαρούχια του Μπαρμπαγιώργου που βρομάνε».
Τι συμβαίνει, όμως, όταν ο Πασάς αρχίζει να το παίζει Καραγκιόζης; Ο Καραγκιόζης τον παίρνει τότε κομπάρσο στον δικό του θίασο των σκιών! Βλέπουμε τον πλανητάρχη να φεύγει ως χάρτινη φιγούρα στον μπερντέ, έσχατος, καταϊδρωμένος, με τα τσαρούχια και την γκλίτσα του Μπαρμπαγιώργου, ακολουθώντας την καραγκιοζοπαρέα, και αφήνουμε ένα στεναγμό ανακούφισης. Αμήν και πότε!
Η χορταστική παράσταση παίζεται σε εξαίρετη σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Κυριακού, με φωτισμούς και μουσική επιμέλεια του ίδιου, σε αληθινό μπερντέ, με φιγούρες που τις χειρίζεται ο σπουδαίος καραγκιοζοπαίκτης Σωκράτης Κοτσορές, παράλληλα με τους καλούς ηθοποιούς: τον Κωνσταντίνο Κυριακού, τον Στέφανο Κοτσορέ, την Αλεξία Μουστάκα και τη Βίκυ Φίλιππα. Το τέλος είναι γνήσια καραγκιοζικό: «Θα φάμε και θα πιούμε, και νηστικοί θα κοιμηθούμε»!
Εδώ τελειώνει το αφιέρωμά μας στο Φεστιβάλ «Αναλόγιο» 2025, ενόψει μάλιστα της πληθωρικής χειμερινής θεατρικής περιόδου που ήδη «τρέχει», υπενθυμίζοντας ότι τα έργα που παρουσιάστηκαν στο φεστιβάλ κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αιγόκερως.
