Ο Κώστας Γαρδίκης είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση ανθρώπου, σε ίσο βαθμό επιστήμονας και μουσικός. Σπούδασε Φαρμακολογία και έκανε διδακτορικό στη Νανοτεχνολογία, κάτι που τον έφερε σε πολύ στενή επαφή με τον ψηφιακό κόσμο που με όλο και ταχύτερο ρυθμό αλλάζει τον πραγματικό.
Παράλληλα, ασχολήθηκε από μικρός με τη μουσική, έμαθε πιάνο και κιθάρα κι άρχισε να γράφει τραγούδια τα οποία ερμήνευε. Δεν είναι καθόλου παράξενο λοιπόν ότι η μουσική και ηχητική τεχνολογία έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο ήδη στο πρώτο άλμπουμ του «Honey», που κυκλοφόρησε το 2018 -έχοντας επιλέξει το ψευδώνυμο Dance With Invisible Partners, το οποίο χρησιμοποιεί έκτοτε-, ενώ στο «#artificial» του 2021 χρησιμοποίησε πολύ εκτεταμένα την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στις αρχές της χρονιάς κυκλοφόρησε ο τρίτος δίσκος του «Nagasaki», που έχει αυτόν τον τίτλο ακριβώς γιατί θέμα του είναι τεράστιες καταστροφές με πάρα πολλά θύματα τις οποίες προκαλούν άνθρωποι σε άλλους ανθρώπους. Μίλησα μαζί του για δεινά και πάθη και την αυτοκαταστροφική φύση του ανθρώπου.
Το άλμπουμ είναι ένας θρήνος ή μια προειδοποίηση για το επερχόμενο «τέλος του κόσμου»;
O κόσμος όπως τον ξέραμε τελείωσε. Τώρα είμαστε στο μνημόσυνο. Το άλμπουμ είναι μια ανασκαφή στα συντρίμμια της ανθρωπότητας για ψήγματα ομορφιάς.
Πώς προέκυψε η ιδέα για ένα τέτοιο concept και γιατί τη συγκεκριμένη στιγμή;
Τα περισσότερα τραγούδια γράφτηκαν σε έναν ουρανοξύστη στο Τόκιο στη διάρκεια ενός τυφώνα, με την εικόνα της έρημης πόλης να υποκλίνεται στη φύση. Ηχογραφήθηκαν μέσα στην πανδημία και κυκλοφορούν με τη Γάζα, την Ουκρανία, τα Τέμπη στην τηλεόραση, ενώ τρώμε μπριζόλα περιμένοντας τη σειρά μας.
Εδωσες τον τίτλο «Nagasaki» γιατί είναι η παλιότερη ή η πιο εμβληματική καταστροφή; Και γιατί όχι αλήθεια «Χιροσίμα»;
Εχω επισκεφθεί τη Χιροσίμα και είναι ό,τι πιο σκοτεινό έχω δει στη ζωή μου, περισσότερο κι από το Άουσβιτς. Έδωσα τον τίτλο «Nagasaki» γιατί πια οι άνθρωποι γνώριζαν. Δεν ήταν ασκήσεις στην έρημο ή αριθμοί θυμάτων σε έναν πίνακα. Είχαν δει τα μάτια των μωρών να ξεκολλάνε από το κρανίο τους. Just another day in the office…
Εκτός φυσικά από πράξεις βίας, πολεμικές αναμετρήσεις, τρομοκρατικές ενέργειες και άλλα που προέρχονται από ανθρώπους, ποιοι θεωρείς πως είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ανθρωπότητα σήμερα;
Ο εγκλωβισμός σε μια εικόνα που βρίσκεται δέκα εκατοστά από το πρόσωπό μας και η συρρίκνωση της πραγματικότητας για να χωρέσει σ’ αυτή ενώ τα πουλιά -τι παράνοια!- κελαηδούν ακόμα. Ξεχνάμε πολύ εύκολα ότι από πίσω από την οθόνη υπάρχουν άνθρωποι ρομπότ, μανιακοί με την εξουσία, οι οποίοι την ελέγχουν και κάνουν ό,τι τους κάνει κέφι. Όταν ρίξουμε μια ματιά πίσω από την οθόνη, θα δούμε μόνο στάχτη.
Οι υπολογιστές βρίσκονται στο επίκεντρο της μουσικής σου. Ποια είναι λοιπόν η γνώμη σου για την Τεχνητή Νοημοσύνη; Μπορεί να μας σώσει, να μας καταστρέψει, αμφότερα ή τίποτα από τα δύο;
Εχουμε μια μοναδική στο σύμπαν ικανότητα αυτοκαταστροφής, μπορούμε και χωρίς την ΑΙ. Απλώς η τεχνολογία μπορεί να επιταχύνει τα πράγματα. Αν ήμασταν πιο έξυπνοι, θα βάζαμε την ΑΙ να κάνει τις δουλειές κι εμείς θα κάναμε μόνο τέχνη και έρωτα πίνοντας κρασί. Αλλά έχουμε αποφασίσει ότι θέλουμε να ζούμε ως σκλάβοι. Δεν μας αξίζει να σωθούμε, που λέει και ο ποιητής.
Αντίστοιχα, θεωρείς τα social media περισσότερο θετικά, αρνητικά ή ανάλογα με την περίπτωση;
Είναι φοβερός ο ευφημισμός «social» σε κάτι τόσο απομονωτικό. Από την άλλη, ποιος είμαι εγώ για να πω κάτι, που περνάω δύο ώρες την ημέρα στο κινητό; Φυσικά, αν αξιοποιηθούν σωστά, μπορούν να είναι μέχρι και το απόλυτο εργαλείο για την επανάσταση, όπως και έχει συμβεί κατά καιρούς. Είναι σίγουρα μοναδικό πολιτισμικό φαινόμενο.
Πόσο βοήθησε η τεχνολογία τον Ντόναλντ Τραμπ να επανεκλεγεί στις ΗΠΑ και πώς μπορούμε να την αξιοποιήσουμε για να προφυλαχθούμε ή και να αμυνθούμε απέναντι σε προσωπικότητες και ιδεολογίες όπως η δική του;
Φυσικά βοήθησε πολύ, γιατί είναι και ο ίδιος ρομπότ. Καθώς η προσοχή μας έχει συρρικνωθεί στα δέκα δευτερόλεπτα και ο θόρυβος από την πληροφορία είναι κτηνώδης, μοιραία αυτοί που φωνάζουν πάρα πολύ είναι αυτοί που ακούγονται. Το μόνα που μπορούν να μας βοηθήσουν είναι η ποίηση και ο νυχτερινός ουρανός και η τεχνολογία να μας βρίσκει χρόνο για ποίηση και ουρανό. Τρεις σειρές του Έλιοτ να διαβάσεις, είναι αδύνατο να ψηφίσεις Τραμπ!
Απέναντι σε εξωτερικούς από την κοινωνία κινδύνους, με πρώτο απ’ όλους την κλιματική αλλαγή, η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει και με ποιον τρόπο;
Εδώ που φτάσαμε, δυστυχώς μόνο η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει πλέον. Γίνεται τεράστια έρευνα και ανάπτυξη για την αναγεννητική γεωργία, την καθαρή ενέργεια, την αξιοποίηση των εγκατεστημένων λυμάτων. Ωστόσο, το πιο ρεαλιστικό σενάριο σωτηρίας είναι η αναχώρηση για κάποιον διαστημικό σταθμό - αν φυσικά έχεις να πληρώσεις το «λεωφορείο» του Μασκ για να σε πάει εκεί (γέλια).
Προσωπικά αγαπάς ή φοβάσαι την τεχνολογία; Τη θεωρείς φίλο ή εχθρό σου;
Την αγαπώ όταν καταφέρνω να δουλεύει για μένα και όχι το αντίθετο, αλλά δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Περισσότερο με ενδιαφέρει η επιστήμη πίσω από την τεχνολογία και όχι οι εφαρμογές της, το ότι η ανθρώπινη διανόηση, πατώντας στις πλάτες γιγάντων της σκέψης, έφτασε εδώ. Είναι ένα θαύμα αν το σκεφτείς, απλώς δεν ξέρουμε τι να το κάνουμε…
Θα έλεγες ότι είσαι περισσότερο αισιόδοξος ή απαισιόδοξος τόσο για το μέλλον της ανθρωπότητας όσο και το προσωπικό σου;
Είμαι αισιόδοξος για τις γενιές α και β. Πιστεύω ότι θα μας πετάξουν στη θάλασσα και καλά θα κάνουν. Έτσι θα ζήσουν σε έναν ειρηνικό και βιώσιμο πλανήτη. Ίσως ο ρόλος μας να ήταν να τους δείξουμε ακριβώς τι δεν πρέπει να κάνουν, ποια ένστικτα να κρατήσουν και ποια ν’ αφήσουν. Για το δικό μου μέλλον δεν ξέρω, γιατί η φύση μου είναι να ζω εγκλωβισμένος στο παρόν σε βαθμό καταναγκασμού σχεδόν.
Ποια είναι η κινητήρια δύναμη για να κάνεις μουσική και τι επιδιώκεις ιδανικά να κάνει αυτή για τον κόσμο;
Η μουσική είναι ο ήχος του σύμπαντος, η γλώσσα του Θεού, σε πάει κατευθείαν σ’ εκείνη τη διάσταση που είναι έξω από τον χρόνο. Μια διάσταση που όμως είναι εξίσου πραγματική με έναν λογαριασμό ΔΕΗ ή μια πολυκατοικία. Αυτό κάνει η μουσική. Σου λέει «υπάρχει κάτι άλλο εδώ, απλώς είναι αόρατο. Μόνο το ακούς».
Συνθέτεις απευθείας στον υπολογιστή ή σε ένα «φυσικό» όργανο και μετά το μεταφέρεις σ’ αυτόν;
Συνθέτω πάντα στο κεφάλι μου και όταν είμαι τυχερός, στον ύπνο μου. Μετά παίζω με τις απεριόριστες επιλογές της αρμονίας στην κιθάρα ή στο πιάνο. Ο υπολογιστής έρχεται αργότερα, για την αρχιτεκτονική, τα αετώματα και τις μετόπες.
Αν και διατηρείς τη ρυθμική/χορευτική φύση της electronica, οι μελωδίες των τραγουδιών σου είναι «πλούσιες» και ανεπτυγμένες. Το κάνεις συνειδητά, σε ενδιαφέρει ιδιαίτερα η μελωδική διάσταση;
Με ενδιαφέρει πιο πολύ απ’ όλα η αρμονία, η εναλλαγή έντασης-λύτρωσης πάνω και μέσα στην οποία η μελωδία κυλάει σαν ρυάκι. Στα θεμέλια βρίσκεται ο ρυθμός και το σύνολο είναι ντυμένο με την ενορχήστρωση. Τίποτα πάντως στη μουσική δεν είναι απόλυτα συνειδητό. Είναι μια ημι-ονειρώδης κατάσταση.
Το «πείραμα» της συνεργασίας σου με τον Σταμάτη Κραουνάκη στο προηγούμενο άλμπουμ λειτούργησε πολύ καλά. Πώς και δεν το επανέλαβες; Δεν σε ενδιαφέρει να εντάξεις περισσότερα ελληνικά στοιχεία στη μουσική σου; Και με την ευκαιρία, το να γράψεις ελληνικούς στίχους δεν σου έχει περάσει καθόλου από το μυαλό;
Ο επόμενος δίσκος θα είναι εξ ολοκλήρου στα ελληνικά, αν και για μένα η γλώσσα δεν είναι περιοριστικός παράγοντας. Μπορεί να κάνω έναν δίσκο στα γαλλικά (πολύ το θέλω) ή στα ιταλικά. Περισσότερο με ενδιαφέρουν η δόνηση, ο κραδασμός των λέξεων, η μουσικότητά τους, το δέσιμο με την προγλωσσική διάσταση που φέρει η μουσική.
Πόσο εύκολα μπορεί να παρουσιαστεί ζωντανά αυτός ειδικά ο δίσκος στο σύνολό του;
Πάρα πολύ εύκολα, καθώς ήδη τον παρουσιάσαμε την 1η Φεβρουαρίου και θα το επαναλάβουμε στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Χρειάζεται βέβαια πολύ καλώδιο, πολύ μηχάνημα και πολύ κουβάλημα για να παιχτεί, αλλά παίζεται μέχρι τελευταίας νότας. Άλλωστε έχει ηχογραφηθεί ζωντανά, ανεξάρτητα από το post production που ακολούθησε.
Συμμετείχες στις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη;
Την εβδομάδα αυτή βρίσκομαι στο Βελιγράδι κι έτσι δεν μπόρεσα να είμαι στη συγκέντρωση για τα Τέμπη. Θα είμαι όμως στις συγκεντρώσεις των φοιτητών στη Σερβία για τα δικά τους «Τέμπη», μια ανάλογη περίπτωση κυβερνητικής αλαζονείας, ανικανότητας και συγκάλυψης με νεκρούς σε σιδηροδρομικό σταθμό. Εδώ τουλάχιστον παραιτήθηκε ο πρωθυπουργός. Είμαστε στο σημείο που αν αφήσουμε ανενόχλητους τους έχοντες την εξουσία -την εξουσία που τους έχουμε εκχωρήσει, να μην ξεχνιόμαστε-, σε λίγο θα μας πυροβολούν στον δρόμο drones γιατί θα διαφωνούν με τις στιλιστικές μας επιλογές. Όλοι και όλες στους δρόμους για όλα τα Τέμπη του κόσμου!
Και τα προσεχή σχέδιά σου; Υπάρχει ήδη ένα concept ή και ιδέες για το επόμενο άλμπουμ;
Το σχέδιο είναι ζωντανές εμφανίσεις σε απροσδόκητα μέρη και η παραγωγή του επόμενου δίσκου με ελληνικό στίχο. Θα υπάρξουν μερικές συναυλίες με Immersive Surround ήχο, δύσκολο project, που δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα. Τέλος, ίσως ένας δίσκος με διασκευές «βαριών» λαϊκών τραγουδιών που μας αρέσει να παίζουμε ζωντανά για να χορεύουμε!
Είναι φανερό ότι ο Κώστας Γαρδίκης δεν σκοπεύει να σταματήσει να «χορεύει με αόρατους/ες παρτενέρ» και προσωπικά χαίρομαι πάρα πολύ γι’ αυτό.
