Συναντηθήκαμε με τη Μαρίνα Σπανού κάπου στο Χαλάνδρι, στα μέρη που μεγάλωσε. Ανάμεσα στους ήχους μιας ξαφνικής ανοιξιάτικης βροχής και των φωτογραφικών κλικ του Παύλου Παρασκευά, που αιχμαλώτιζαν μαζί με χαμόγελα και χειρονομίες και τη νιότη, η κουβέντα μας είχε ήδη γεννήσει στο τραπέζι μας τις απαραίτητες αιτίες και αφορμές εντελώς αβίαστα. Ένας ολοκαίνουργιος δίσκος με τίτλο «25 τετραγωνικά», γεμάτος τραγούδια που αδημονείς να μάθεις τις ιστορίες τους, χιλιάδες views στο YouTube και τα πρώτα sold out στα live της αφηγούνται ήδη τη Μαρίνα Σπανού ως καλλιτέχνη. Μόλις 20 χρόνων σε μια δημιουργική αρχή που αποπνέει φως, αυθορμητισμό, ποιότητα, έμπνευση. Ξεκίνησε ως μουσικός του δρόμου και κατάφερε να διαβεί αυτό το μουσικό μονοπάτι που οδηγεί από την οδό Διονυσίου Αεροπαγίτου κατευθείαν στη σκηνή και από εκεί στις καρδιές μας. Χωρίς να αφήσει τίποτε απέξω. Με γεμάτη βαλίτσα. Χωρίς να ξεχάσει. Με όλες τις μνήμες στο χέρι. Χωρίς να φοβάται. Με ένα καρδιοχτύπι συντροφιά. Αν κάποιος σκαλίζει στο παρελθόν για να βρει στο παρόν το μέλλον, εκεί ακριβώς θα ανακαλύψει αυτή τη σπουδαία νέα τραγουδοποιό. Ναι, αυτή είναι μια εικόνα από το μέλλον. Ναι, αυτή είναι μια ανάσα από το μέλλον. Ναι, αυτή είναι η Μαρίνα Σπανού.
Μου έκαναν εντύπωση ο τίτλος του δίσκου «25 τετραγωνικά» αλλά και ο τίτλος του τραγουδιού «Καρτ ποστάλ».
Η «καρτ ποστάλ» είναι ο πυρήνας του καινούργιου δίσκου και είναι μια διαδρομή. Αγαπώ πολύ τις διαδρομές, τα γράμματα και όλες αυτές τις καρτ ποστάλ που δεν δόθηκαν, δεν παραδόθηκαν. Είχαν παραλήπτη φυσικά, αλλά ο παραλήπτης κάπου μας άφησε στην πορεία και εμείς μείναμε στο δωμάτιό μας στα «25 τετραγωνικά» και γράψαμε γι’ αυτόν και για τις ιστορίες μας.
Τη σχεδίαζες αυτή τη δουλειά ή προέκυψε;
Προέκυψε. Γιατί πέρσι το καλοκαίρι πήρα πολύ χρόνο για τον εαυτό μου και έκανα αρκετές διακοπές που είχα χρόνια να κάνω. Έτσι, σε μια κατάσταση πιο χαλαρή, προσωπική, άρχισαν οι σκέψεις να τρέχουν, τα τραγούδια να γράφονται και τα δωμάτια να μοιάζουν σαν χώρους έμπνευσης και ενός είδους απομόνωσης. Δεν είχα στο μυαλό μου ότι τώρα θα γράψω δίσκο, ενώ στην προηγούμενη δισκογραφική δουλειά μου σκεφτόμουν ότι θα ήθελα να μιλήσω για τις περιοχές της Αθήνας από την αρχή. Τώρα με οδήγησαν τα ίδια τα τραγούδια.
Ξεχωρίσαμε στον καινούργιο δίσκο το ιδιαίτερο «Δύο και κάτι». Υπάρχει ιστορία από πίσω;
Χαίρομαι πολύ που με ρωτάς για αυτό και χαίρομαι που έχει ήδη πάρει μια ζεστασιά, την οποία δεν περίμενα. Είναι όντως ιδιαίτερο, είναι ωμό. Είναι λόγια που δεν είπαμε. Ένα γράμμα που δεν δώσαμε, ένα τηλεφώνημα που ίσως να κάναμε και να το μετανιώσαμε. Είναι ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα, ένας κύκλος που κλείνει. Είναι αρκετά προσωπικό. Θέλω να στέλνουμε στους ανθρώπους που αγαπάμε και ερωτευόμαστε το πώς ήχησαν μέσα μας.
Τα τραγούδια σου συνδέονται πολύ με τα βιώματά σου. Δεν πονάει πιο πολύ με όλα αυτά που σου θυμίζουν;
(Γέλια) Να σου πω. Τα τραγούδια όταν γράφονται και κυκλοφορούν είναι σαν να έχω βγει με όλους αυτούς τους ανθρώπους που τα ακούμε για μια μπίρα, να τα έχουμε συζητήσει και να έχουμε μοιραστεί το βάρος. Οπότε όταν ανεβαίνω στη σκηνή και τραγουδάω, το μόνο που σκέφτομαι είναι ότι έχω συντροφιά μου όλους αυτούς τους ανθρώπους που μαζί πονάμε και μαζί αγαπιόμαστε. Απαλύνει τον πόνο.
Ξεκίνησες ως τραγουδίστρια δρόμου και τώρα πατάς τη σκηνή. Πάει ο δρόμος;
Ο δρόμος δεν πάει ποτέ μέσα μου και προσπαθώ να τον κρατάω και να τον φέρνω σε κάθε σκηνή. Η Αρεοπαγίτου ήταν ένας κύκλος που έκλεισε, καλώς ή κακώς, αλλά μόνο πρακτικά, γιατί η ενέργειά του δεν μπορεί να φύγει από μέσα μου ούτε οι εικόνες. Αυτός είναι ο πυρήνας της σχέσης μου με τη μουσική. Και της σχέσης μου με τους ανθρώπους που με ακούν, με τα τραγούδια μου και πάντα θα γυρνάω σε αυτές τις εικόνες που είμαι απέναντι από τον πεζόδρομο και όλοι κάθονται αγκαλιασμένοι και ζούνε τα καλοκαίρια τους.
Τι σου άφησε αυτή η μουσική εμπειρία στον δρόμο;
Ήτανε μια πανέμορφη αρχή και στις αφετηρίες μας γυρνάμε πολύ συχνά. Οπότε και εγώ υπό αυτή την έννοια λέω ότι πάντα θα γυρνάω εκεί με αυτή την αθωότητα και το σχεδόν θράσος που είχα, που πήρα όντως την κιθάρα μου μια μέρα και αποφάσισα να βγω. Μια παρορμητική απόφαση που πήρα μέσα σε τέσσερις μέρες. Είναι πολύ σκληρή διαδικασία και υπάρχουν άνθρωποι που το κάνουνε αυτό καθημερινά, μουσικοί που αυτή είναι η δουλειά τους, βγαίνουν πέντε φορές την εβδομάδα, εξαρτώνται, βιοπορίζονται από αυτό.
Εσένα δεν ήταν βιοποριστικός ο λόγος;
Όχι. Ήταν ανάγκη δημιουργίας και επικοινωνίας με τον κόσμο. Ήθελα με κάποιον τρόπο να επικοινωνήσω τα τραγούδια μου, τη μουσική μου και το ρομάντζο μου.
Δεν είχες καπέλο συνεισφοράς;
Είχα. Τον τήρησα τον κώδικα, αλλά δεν ήταν αυτός ο σκοπός. Και γυρνάω στο σκληρό του πράγματος, διότι ο δρόμος ανήκει σε όλους, οπότε υπάρχει πολύς ανταγωνισμός μέσα σε αυτόν από άλλους μουσικούς ή καλλιτέχνες του δρόμου, πλανόδιους. Υπάρχουν κάτοικοι που μπορεί να ενοχληθούν, μερικές φορές και χωρίς λόγο. Υπάρχει ο κίνδυνος επειδή είναι τόσο άμεσο και ωμό να σε πλησιάσει κάποιος με την ίδια οικειότητα που εσύ προσπαθείς να αποπνεύσεις για έναν διαφορετικό λόγο και να είναι απότομος μαζί σου, ακόμα και βίαιος. Όχι πάντα με την έννοια της πραγματικής βίας, αλλά έχει μια βιαιότητα. Εισβάλλει στον χώρο σου.
Άρα ο δρόμος δεν είναι μόνο ελευθερία;
Όχι. Εγώ απελευθερώθηκα όταν ανέβηκα πρώτη φορά στη σκηνή και κατάλαβα ότι αυτός είναι ο χώρος μου, αυτοί οι άνθρωποι θα βρίσκονται ακριβώς εκεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο ασφάλειας για να κάνουμε την τέχνη μας. Αλλά αυτό δεν αναιρεί ότι εγώ υπήρξα πολύ τυχερή στον δρόμο. Δεν είχα κάποιο περιστατικό άσχημο ή να το συζητήσουμε και να γελάσουμε. Όλα κύλησαν σχετικά ομαλά και η προφύλαξη ήταν το μεγαλύτερο βάρος. Έψαχνα δυόμισι ώρες να βρω πού θα καθίσω. Είχα έννοια να μην ενοχλήσω κανέναν. Ο μισός μου εαυτός ήταν πάντα σε έναν φόβο.
Γράφεις τους στίχους σου, τη μουσική και σε νιώθω πολύ μοναχική καλλιτεχνικά. Θέλεις και να τραγουδήσεις άλλους συνθέτες, στιχουργούς, για παράδειγμα;
Βέβαια θέλω και το κάνω και ήδη. Έχω πολλές διασκευές στο πρόγραμμά μου. Και δισκογραφικά νιώθω πολύ ανοιχτό το μέλλον μου. Μερικές φορές μου θυμίζω ότι είμαι μόλις 20 χρονών, γιατί έχω μια τάση να βγαίνω από την πραγματική μου ηλικία και να σκέφτομαι ότι έχω πίσω μου ένα βάρος ψυχής. Όταν υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι είμαι παιδί, αυτό μου δίνει μια απίστευτη ελευθερία, ότι μπορώ να κάνω τα πάντα και μπορώ να πειραματιστώ όπως θέλω. Όλα είναι ευπρόσδεκτα.
Τι σε κάνει να ξεχνάς ότι είσαι αυτό το παιδί;
Η ευθύνη. Έχω μια πάρα πολύ μεγάλη αίσθηση ευθύνης που δημιουργώ εγώ στον εαυτό μου. Τρέχω να προλάβω κάποια προσδοκία που μόνη μου έχω κρεμάσει στον τοίχο των ονείρων μου.
Έχω νιώσει το άγχος σου να μην αποδώσουν την επιτυχία σου στους γονείς σου επειδή είναι αυτοί που είναι. Προσπαθείς να το προλάβεις ή όντως συμβαίνει;
Ευτυχώς μετά από έναν χρόνο ψυχοθεραπεία, που είναι το μεγαλύτερο δώρο που έκανα στον εαυτό μου, έχω μάθει κάπως να απαλύνω αυτή την αίσθηση του προλαβαίνω τα πάντα. Ευτυχώς μπροστά σ’ εμένα δεν έχει έρθει κάποιος να μου πει τα καταφέρνεις επειδή ο μπαμπάς και η μαμά σου είναι αυτοί που είναι. Εννοείται, όμως, ότι έχω διαβάσει κατά καιρούς πράγματα που έχουν γραφτεί. Οι γονείς μου, όμως, με έμαθαν με κάποιον τρόπο να είμαι οχυρωμένη απέναντι σε όλα αυτά τα κακεντρεχή σχόλια.
Νιώθεις προετοιμασμένη για τέτοια σχόλια;
Ως έναν βαθμό. Δεν μπορώ να πω ότι είμαι 100% προετοιμασμένη. Είμαι και πολύ ευαίσθητη. Αν πρόκειται για ανθρώπους που εκτιμώ, ίσως και να με προβληματίσει αν ακούσω κάτι, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα με κρατήσει πίσω από όσα θέλω να κάνω.
Συνεργάστηκες, όμως, και με τον μπαμπά σου. Άρα δεν έχεις την ανάγκη να το κρύψεις αυτό;
Σε καμία περίπτωση. Είμαι πάρα πολύ περήφανη για το ποιος είναι ο πατέρας μου, πρώτα για το ποιος είναι ως άνθρωπος και μετά ως καλλιτέχνης.
Είσαι στο τρίτο έτος της Δραματικής του Εθνικού. Πώς βίωσες όλο αυτό το διάστημα των καταλήψεων;
Κοντέψαμε να χάσουμε το έτος, τους καθηγητές μας. Χάσαμε και την ελπίδα μας, τουλάχιστον για τώρα, για το πού μπορούν να είναι οι καλλιτέχνες, έστω και συμβολικά, σε κοινωνικό επίπεδο. Ένιωσα υποτίμηση όπως όλοι οι καλλιτέχνες, νομίζω. Αισθανθήκαμε παραγκωνισμένοι από ανθρώπους που δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή με τον κλάδο μας. Δεν έχουν περάσει ούτε τη δική μας τη σπουδή ούτε τη δική μας δουλειά, που είναι αγώνας, είναι μόχθος. Μπορεί να έχει συμβεί οτιδήποτε και το βράδυ να πρέπει να ανέβεις στη σκηνή να παίξεις στην παράσταση όπως ακριβώς και το προηγούμενο. Είσαι απογυμνωμένος, εκτεθειμένος. Αυτό, φυσικά, αποκρύφτηκε από τον κόσμο. Ο κόσμος δεν ξέρει ακριβώς ποια είναι η δική μας η δουλειά. Βλέπει μόνο το αποτέλεσμα. Έγιναν σπουδαία πράγματα ενωτικά. Επικοινωνήσαμε με όλες τις καλλιτεχνικές σχολές και πανεπιστήμια, σταθήκαμε ο ένας δίπλα στον άλλον και ήμασταν πολύ δυνατοί. Είναι σπουδαίο να νιώθεις ότι με τους ανθρώπους που μοιράζεσαι τα ίδια όνειρα είστε έστω και για λίγο σε ένα κοινό και φωτεινό σημείο.
Έχουν έρθει στο φως τόσο άσχημα πράγματα τα τελευταία χρόνια για το επάγγελμα που πας να κάνεις. Δεν έχεις φόβους;
Όχι, δεν φοβάμαι. Μπορεί να είναι και επειδή έχω μεγαλώσει σε αυτόν τον χώρο και γνωρίζω μερικά σκοτάδια που ένα παιδί της ηλικίας μου μπορεί να μην είχε έρθει σε επαφή. Δεν αναφέρομαι στο MeToo, αλλά γενικά σε δυσκολίες και σκληρές πραγματικότητες. Λόγω των γονιών μεγάλωσα στα παρασκήνια. Η τριβή μου με το επάγγελμα δεν νιώθω ότι ξεκινάει τώρα, παρόλο που η μουσική είναι λίγο διαφορετικός χώρος από το θέατρο. Δεν μπορώ να πω ότι φοβάμαι γιατί διανύουμε μια εποχή που ο φόβος επικοινωνείται, και όταν ο φόβος επικοινωνείται, αποδυναμώνεται.
Ένιωσες ποτέ τους γονείς σου να προσπαθούν να σε αποτρέψουν;
Καθόλου. Ήταν πάντα πολύ σοφοί σε αυτό. Δεν λέγαν ποτέ τη γνώμη τους, με έπαιρναν μαζί παντού, έβλεπα τα πάντα και διαμόρφωνα ελεύθερα την άποψή μου.
Έχεις τραγουδήσει πολύ την Αθήνα. Ποια είναι η σχέση σου με αυτή την πόλη που τόσο σε έχει εμπνεύσει;
Είναι σχεδόν ερωτικής φύσεως. Είμαι πραγματικά κολλημένη με την Αθήνα και το αστικό της τοπίο, με την ενέργεια, με τους ανθρώπους της, τα σοκάκια της, τα μαγαζιά της, τη μουσική της, τους μουσικούς του δρόμου. Έτσι ξεκίνησε και ο έρωτας στην πόλη. Ήμουν φρικαρισμένη με τις Πανελλαδικές όταν έδινα το 2020. Είχαμε μόλις βγει από την καραντίνα, την πρώτη που είχαμε κλειστεί για ενάμιση μήνα στα σπίτια μας, και μας φαινόταν κάτι τρομερό όλο αυτό, και όταν τελείωσε, μια εβδομάδα πριν δώσω τις εξετάσεις μου άρχισα να περπατάω πολύ μόνη μου στο κέντρο. Σε αυτές τις βόλτες, με μουσική στα αυτιά μου, ξεκίνησα να βλέπω την πόλη διαφορετικά από ό,τι τη ζούσα όταν μεγάλωνα. Παράλληλα, ερωτευόμουνα για πρώτη φορά, οπότε είχα έναν λόγο παραπάνω να τη δω μέσα από ένα ζευγάρι μάτια που αγαπούσα πολύ. Αυτό πάντα κάνει τον χώρο πιο κινηματογραφικό και γοητευτικό.
Πες μου έναν στίχο από τον καινούργιο δίσκο σου για να κλείσουμε την κουβέντα μας.
«Μια αιωνιότητα μικρή μέσα σε ένα καλοκαίρι». Για το καλοκαίρι και τους έρωτές του.
