Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, οι καταστροφές που επιφέρει στο πολιτιστικό απόθεμα της χώρας είναι τεράστιες. Και ενώ, σαφώς, επείγει η διάσωση των αμάχων και του συνολικού πληθυσμού της χώρας, η διάσωση του πολιτιστικού αποθέματος αποκτά βαρύνουσα σημασία, καθώς η ταυτότητα των Ουκρανών εδράζεται και πάνω σε αυτό. Ταυτόχρονα, η καταστροφή του θα αποτελούσε όχι απλά ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, αλλά μια δυσαναπλήρωτη απώλεια τόσο για την αυτογνωσία των κατοίκων της Ουκρανίας όσο και για τον πλούτο του παγκόσμιου πολιτισμού.
Δημιουργήθηκε λοιπόν μια διεθνής ομάδα, η ομάδα "SUCHO - Save Ukrainian Cultural Heritage Online - Διάσωση της Online Ουκρανικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς", η οποία αποτελείται από περισσότερους από 1.300 εθελοντές - επαγγελματίες του χώρου των βιβλιοθηκών, των αρχείων, των μουσείων, ερευνητές και προγραμματιστές - οι οποίοι συνεργάζονται για τη διάσωση της ψηφιακής πολιτιστικής κληρονομιάς της Ουκρανίας.
Καθώς η χώρα είναι κάτω από την επίθεση των Ρώσων, πολλές ψηφιακές υποδομές των ουκρανικών βιβλιοθηκών, αρχείων και μουσείων είναι κάτω από τον κίνδυνο να καταστραφούν ολοσχερώς. Μέχρι τώρα έχουν καταφέρει να διασώσουν πάνω από 30ΤΒ δεδομένων από ψηφιοποιημένα αρχεία, έργα τέχνης, βιβλία και άλλα ψηφιακά υλικά από περισσότερες από 3.500 ιστοσελίδες ουκρανικών βιβλιοθηκών, αρχείων και μουσείων.
Ήδη αρκετές από αυτές τις ιστοσελίδες έχουν πέσει, καθώς έχουν καταστραφεί οι υλικοτεχνικές υποδομές τους. Μεταξύ των διασωθέντων αρχείων είναι, για παράδειγμα, το σύνολο της ιστοσελίδας των Κρατικών Αρχείων του Χάρκοβο, το οποίο τώρα πια δεν λειτουργεί. Η δουλειά των βιβλιοθηκών και των αρχείων είναι να διατηρούν τη μνήμη και τη γνώση της ανθρωπότητας και να την κάνουν διαθέσιμη στους ανθρώπους, στο διηνεκές. Τα έργα της ψηφιοποίησης του υλικού τους είναι έργα που εξασφαλίζουν τη διάσωση του υλικού υποστρώματος των τεκμηρίων, την άμεση πρόσβασή τους από τους ενδιαφερόμενους, την πολλαπλάσια χρησιμότητά τους μέσα από τεχνολογικά εργαλεία περιγραφής και αποθήκευσης.
Ταυτόχρονα με το χάρτινο -κατά κύριο λόγο- τεκμήριο, σημαντικό ρόλο στην εποχή μας παίζει και το ψηφιακό του αντίγραφο. Η αλληλεγγύη των εργαζομένων στον χώρο της διαχείρισης της πληροφορίας από όλον τον κόσμο προς τη διάσωση της μνήμης του ουκρανικού λαού είναι συγκινητική και ήδη έχει φέρει τα πρώτα σημαντικά αποτελέσματα. Έχοντας δει στο πρόσφατο παρελθόν -στο Ιράκ και στη Συρία- το μέγεθος των καταστροφών και της ζημιάς που επιφέρει στον πλούτο της ανθρωπότητας ο πόλεμος και η καταστροφή, τέτοιες εθελοντικές πρωτοβουλίες καθίστανται αναγκαίες. Ελπίζουμε να διασωθεί το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ψηφιακής κληρονομιάς και σύντομα να είναι διαθέσιμο στο χτίσιμο της χώρας.
