Έντονα προβληματισμένοι είναι οι Έλληνες δημιουργοί, και όχι μόνο, μέλη της Αυτοδιαχείρισης με τα στοιχεία που κατέγραψε η έκθεση της Ernst & Young μετά τον οικονομικό έλεγχο που πραγματοποίησε στον Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης για την περίοδο 2018-2019, τα οποία δημοσιεύσαμε την προηγούμενη Κυριακή.
Καταγράφοντας την οικονομική κατάσταση του συγκεκριμένου Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης, η έκθεση διαπιστώνει μεγάλες καθυστερήσεις στην καταβολή πνευματικών δικαιωμάτων στους δημιουργούς-μέλη της Αυτοδιαχείρισης, υπέρβαση των διοικητικών και διαχειριστικών εξόδων πέρα από τα προβλεπόμενα από τον νόμο όρια, τη σύναψη δανείου ύψους 1.000.000 ευρώ με την Παγκόσμια Συνομοσπονδία Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης CISAC με επαχθείς όρους, αλλά και υψηλές αμοιβές του πρώην προέδρου και νυν μέλους του Δ.Σ. του Οργανισμού Γιάννη Γλέζου.
Αδιάψευστοι μάρτυρες οι αριθμοί
Σε ό,τι αφορά τα οφειλόμενα στους δημιουργούς, η έκθεση διαπιστώνει ότι με βάση τα έσοδά της από πνευματικά δικαιώματα του 2019, η Αυτοδιαχείριση έπρεπε να διανείμει στα μέλη της 3.815.146 ευρώ. Αντ;i αυτών, οι δημιουργοί έλαβαν 2.569.545 ευρώ μέχρι τον Μάρτιο του 2021. Τα 1.245.601 ευρώ ερευνάται τι απέγιναν. Για το 2018, σύμφωνα με την έκθεση, οφείλονται στους δημιουργούς 33.974 ευρώ.
Σε ό,τι αφορά την υπέρβαση των διοικητικών και διαχειριστικών εσόδων, η Αυτοδιαχείριση για το 2018 εμφανίζει έσοδα 1.778.712 ευρώ και δαπάνες 1.037.693 ευρώ. Προκύπτει υπέρβαση εξόδων 601.672 ευρώ, φτάνει δηλαδή στο 58% των εσόδων της. Αντίστοιχα, το 2019 τα έσοδα ανέρχονται στα 7.062.533 ευρώ και οι δαπάνες στα 2.809.771 ευρώ, με την υπέρβαση να φτάνει στο ποσό των 1.277.201 ευρώ και να ανέρχεται στο 39,78% των εσόδων της. Κι αυτό την ώρα που ο νόμος για τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα του 2017 προβλέπει ως ανώτατο όριο διοικητικών δαπανών το 22% των εσόδων ενός Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης.
Επιπλέον, η έκθεση διαπιστώνει ότι για το δάνειο ύψους 1.000.000 ευρώ που έλαβε η Αυτοδιαχείριση από τη CISAC χορήγησε "όλη την περιουσία της ως εξασφάλιση για τη χρηματοδότηση που της παρέχει", ενώ στους δανειακούς όρους προβλέπεται αφενός η "συμμετοχή ενός εκπροσώπου της CISAC στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. ως επιτηρητή, χωρίς δικαίωμα ψήφου" και από την άλλη ότι η αποπληρωμή των ετήσιων δόσεων "πρέπει να καταβάλλεται πριν από την καταβολή μερισμάτων στα μέλη της". Δηλαδή, αν δεν αποπληρώνεται το δάνειο, οι δημιουργοί της Αυτοδιαχείρισης δεν εισπράττουν πνευματικά δικαιώματα. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την έκθεση, ο πρώην πρόεδρος και νυν μέλος της Αυτοδιαχείρισης το 2018 έλαβε ως αμοιβή το ποσό των 69.059 ευρώ, ποσό που ανέρχεται στο 10% των συνολικών εισπράξεων από τα πνευματικά δικαιώματα όλων των δημιουργών-μελών του Οργανισμού, που για το ίδιο έτος ανέρχονται στις 695.000 ευρώ και τα οποία ακόμα δεν έχουν καταβληθεί.
Νομικά έξοδα
Σε σχέση με τα νομικά έξοδα, σημειώναμε την περασμένη Κυριακή ότι, ενώ το 2018 τα νομικά έξοδά της για αμοιβές δικηγόρων ήταν 70.000 ευρώ, το 2019 εκτινάχθηκαν στις 265.000 ευρώ για «νομική υποστήριξη και νομικές γνωμοδοτήσεις από καθηγητές πανεπιστημίου στη δικαστική διαμάχη μεταξύ του Οργανισμού και της ΕΥΕΔ» και «δικαστικά έξοδα και νομικές υπηρεσίες σχετικά με το ζήτημα της ανάκλησης λειτουργίας του οργανισμού».
Επειδή φαίνεται ότι κάποιοι μπερδεύτηκαν με τους αριθμούς και έχασαν το μέτρημα, όπως δείχνει και ο πίνακας της έκθεσης που παραθέτουμε σήμερα (μαζί με τους υπόλοιπους πίνακες που είχαμε δημοσιεύσει την προηγούμενη Κυριακή), το 2019 δαπανήθηκαν για αμοιβές νομικών συμβούλων 165.235 ευρώ. Το ίδιο έτος δαπανήθηκαν επίσης για αμοιβές νομικών συμβούλων με πάγια αντιμίσθια επιπλέον 100.595 ευρώ. Συνολικά, δηλαδή, για το 2019 δαπανήθηκαν για νομικά έξοδα πάνω από 265.000 ευρώ, για την ακρίβεια εκτινάχθηκαν στα 265.830 ευρώ.
Αξιοσημείωτη επίσης είναι η διαπίστωση της έκθεσης ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις της Αυτοδιαχείρισης «δεν έχουν εξεταστεί από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις μετά το 2012». Ως εκ τούτου, όπως σημειώνεται, η Αυτοδιαχείριση «δεν έχει προβεί σε εκτίμηση των πρόσθετων φόρων και των προσαυξήσεων που πιθανόν καταλογιστούν σε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο».
Αμείλικτα ερωτήματα
Τα ερωτήματα εξακολουθούν να είναι αμείλικτα. Ποιος πληρώνει τον βαρκάρη αναρωτιόμασταν την προηγούμενη Κυριακή, δεδομένου ότι οι δημιουργοί, ιδιαίτερα σ' αυτή την κρίσιμη περίοδο της πανδημίας, δεν εισπράττουν τα οφειλόμενα από τον ΟΣΔ τους τα οποία έχουν καταβάλει οι χρήστες.
Ποιος πληρώνει τον βαρκάρη αναρωτιόμαστε και σήμερα, δεδομένου ότι, παρά τα αδιάσειστα στοιχεία της έκθεσης, σιγή ασυρμάτου τηρεί το υπουργείο Πολιτισμού, που κρατά στα συρτάρια του την έκθεση εδώ και έναν χρόνο, από τον Μάρτιο του 2021, που την παρέδωσε η εταιρεία ορκωτών λογιστών.
Γιατί το υπουργείο Πολιτισμού εξακολουθεί να σιγεί κρατώντας εδώ και έναν χρόνο την έκθεση της Ernst & Young στα συρτάρια του και γιατί, δεδομένης της έκθεσης, δεν έχει ασκήσει και εξακολουθεί να μην ασκεί τις ελεγκτικές του αρμοδιότητες, όπως προβλέπει η ελληνική νομοθεσία; Έχει άραγε σκοπό να λάβει σοβαρά μέτρα για την εξυγίανση της Αυτοδιαχείρισης και εν γένει να προστατεύσει επί της ουσίας την ελληνική μουσική και τους ανθρώπους της, όπως οφείλει;
Σε μια περίοδο που η πλειονότητα αντιλαμβάνεται πλέον την ανάγκη της ύπαρξης ενός κραταιού Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων, όπως άλλωστε συμβαίνει κατά κανόνα στο εξωτερικό και όπως προβλέπει η ελληνική νομοθεσία, ποιοι και γιατί επιμένουν σ' αυτόν τον διαμοιρασμό των δυνάμεων αντιδρώντας στη συγχώνευση; Και επαναλαμβάνουμε, τι ακριβώς εξυπηρετούν όταν και ξένοι οργανισμοί ενεργοποιούνται στη διαχείριση των δικαιωμάτων για ίδιον όφελος αλλά και, γιατί όχι, ορίζουν το πόσα και ποια ελληνικά τραγούδια θα ακούμε;
Το ταπεινό τραγούδι μας, το οξυγόνο μας
Σε μια περίοδο τόσο κρίσιμη σαν τη σημερινή, με την πανδημία να δείχνει το σκληρό της πρόσωπο στον πολιτισμό και ειδικά στον χώρο της μουσικής, με το ψηφιακό τοπίο να κυριαρχεί στις ζωές και τις δραστηριότητές μας, με πολυεθνικούς κολοσσούς να εισβάλλουν δυναμικά σε όλα τα πεδία της τέχνης, ειδικά της μουσικής δημιουργίας, και με τα πνευματικά δικαιώματα να αποτελούν σημείο αιχμής στον διαδικτυακό κόσμο, οι προκλήσεις είναι μεγάλες. Ωστόσο, υπάρχουν παράμετροι που δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει ούτε να παρακάμψει.
Η ελληνική μουσική, το ελληνικό τραγούδι διατηρούν την ακμάδα και τη δυναμική τους καθιστώντας τη χώρα μας προνομιακό τοπίο σ' αυτό το πεδίο. Αποτελούν ταυτοτικό στοιχείο μας και γι' αυτό θα έπρεπε να τυγχάνουν εθνικής φροντίδας. Από την άλλη, το ταπεινό τραγούδι είναι ο πρώτος κρίκος μιας μεγάλης παραγωγικής αλυσίδας που με τη δέουσα φροντίδα μπορεί να δράσει πολλαπασιαστικά στην αναπτυξιακή διαδικασία της χώρας.
Με λίγη περισσότερη φροντίδα μπορεί να καταστεί ένα από τα πολύτιμα-πολύχρωμα διαβατήρια του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στη μονοχρωμία του σημερινού μας κόσμου. Με μόνο λίγη φροντίδα. Ίσως πολύ λιγότερη απ' αυτή που πρόσφερε και προσφέρει ο Έλληνας δημιουργός και καλλιτέχνης στην κοινωνία μας και της δίνει το σθένος και το κουράγιο για να υπερβεί το αντίξοο παρόν. Το οξυγόνο, δηλαδή, για να μπορεί να τοποθετείται στην εποχή της και να προετοιμάζει τα βήματά της για το μέλλον.
Αυτή την κρίσιμη και δύσκολη περίοδο η ευθύνη είναι μεγάλη. Την ελληνική μουσική, τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών και τα μάτια μας!
