Μεγάλες καθυστερήσεις στην καταβολή πνευματικών δικαιωμάτων στους δημιουργούς - μέλη της, υπέρβαση των διοικητικών και διαχειριστικών εξόδων, πέρα από τα όρια που προβλέπει ο νόμος, σύναψη ενός αποικιοκρατικού χαρακτήρα δανείου με την Παγκόσμια Συνομοσπονδία Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης Cisac, διαπιστώνει μεταξύ άλλων η έκθεση οικονομικού ελέγχου που πραγματοποίησε η εταιρεία ορκωτών λογιστών Ερνστ & Γιανγκ για την περίοδο 2018-2019 στην «Αυτοδιαχείριση» και παραδόθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού τον Μάρτιο του 2021.
Εύλογα και αμείλικτα ως εκ τούτου είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν για την οικονομική κατάσταση του οργανισμού, δεδομένου ότι η έκθεση αποτυπώνει την εικόνα τής προ πανδημίας περιόδου.
Οφειλόμενα στους δημιουργούς
Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι, με βάση τα έσοδά της από πνευματικά δικαιώματα του 2019, η «Αυτοδιαχείριση» έπρεπε να διανείμει στα μέλη της 3.815.146 ευρώ μέχρι τον Μάρτιο του 2021. Οι δημιουργοί έλαβαν 2.569.545 ευρώ. Το τι συνέβη με το υπόλοιπο ποσό του 1.245.601 ευρώ, και μάλιστα σε μια περίοδο που οι δημιουργοί βρίσκονταν σε τραγική οικονομική κατάσταση λόγω της πανδημίας, είναι ζήτημα που ερευνάται.
Οφειλόμενα στους δημιουργούς ποσά εντοπίζει η έκθεση και για το 2018, τα οποία ανέρχονται στις 33.974 ευρώ.
Αν λοιπόν συνέβαιναν αυτά στην περίοδο που ακόμα η πανδημία δεν είχε δείξει τα δόντια της στον ευαίσθητο χώρο της μουσικής, αναγκάζοντας πολλούς δημιουργούς να καταφύγουν ακόμα και σε συσσίτια για την επιβίωσή τους, αναρωτιέται κανείς ποια είναι η κατάσταση σήμερα. Τι συμβαίνει δηλαδή με τις εισπράξεις και τις διανομές του 2020 και του 2021.
Εξίσου προβληματική, όπως αναδεικνύεται από την έκθεση, είναι η αναλογία εσόδων και εξόδων της διοίκησης του οργανισμού. Ο νόμος για τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα του 2017 προβλέπει ως ανώτατο όριο διοικητικών δαπανών το 22% των εσόδων. Οι διοικητικές δαπάνες της «Αυτοδιαχείρισης» για το 2018 έφτασαν το 58% των εσόδων της και για το 2019 το 39,78% των εσόδων της. Δηλαδή, για κάθε 100 ευρώ που κατέβαλε ένας χρήστης για πνευματικά δικαιώματα το 2019, τα 40 ευρώ πήγαν για αμοιβές προσωπικού, νομικά και άλλα έξοδα. Από τα υπόλοιπα 60 ευρώ που αναλογούν στους δημιουργούς, ένα σημαντικό μέρος δεν έχει φτάσει ακόμα στα χέρια τους.
Και για να μιλήσουμε με τους αριθμούς που καταγράφει η έκθεση, το 2018 η «Αυτοδιαχείριση» εμφανίζει έσοδα 1.778.712 ευρώ και δαπάνες 1.037.693 ευρώ. Προκύπτει υπέρβαση εξόδων 601.672. Το 2019 τα έσοδα ανέρχονται στα 7.062.533 ευρώ και οι δαπάνες στα 2.809.771 ευρώ, με την υπέρβαση να φτάνει στο ποσό του 1.277.201.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι, ενώ το 2018 τα νομικά έξοδά της για αμοιβές δικηγόρων ήταν 70.000 ευρώ, το 2019 εκτινάχθηκαν στις 265.000 ευρώ για «νομική υποστήριξη και νομικές γνωμοδοτήσεις από καθηγητές πανεπιστημίου στη δικαστική διαμάχη μεταξύ του οργανισμού και της ΕΥΕΔ» και «δικαστικά έξοδα και νομικές υπηρεσίες σχετικά με το ζήτημα της ανάκλησης λειτουργίας του οργανισμού», δηλαδή της ανοιχτής ακόμη ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου διαδικασίας της προσωρινής ανάκλησης της άδειας της «Αυτοδιαχείρισης» για άλλες, προηγούμενες παραβάσεις. Ας σημειωθεί ότι -με εξαίρεση μια αναστολή της προσωρινής ανάκλησης της άδειάς της μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης- όλες οι δικαστικές προσφυγές που έκανε η «Αυτοδιαχείριση» κατά της ΕΥΕΔ απορρίφθηκαν από το ΣτΕ.
Το δάνειο με την Cisac
Όταν το 2018 η «Αυτοδιαχείριση» ανακοίνωνε με τυμπανοκρουσίες την έναρξη της περίφημης συνεργασίας της με την Cisac, η οποία εκπροσωπεί τους Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης Πνευματικών και Συγγενικών Δικαιωμάτων του πλανήτη, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τι κρυβόταν στα ψιλά γράμματα. Σύμφωνα με την έκθεση της Ερνστ & Γιανγκ, για τη συνεργασία η «Αυτοδιαχείριση» έλαβε δάνειο ύψους 1.000.000 ευρώ και χορήγησε στην Cisac «όλη την περιουσία της, ως εξασφάλιση για τη χρηματοδότηση που της παρέχει». Πρόκειται (μέχρι το ύψος του δανείου) για ουσιαστικό ξεπούλημα της «Αυτοδιαχείρισης», με παράνομη εκχώρηση ακόμη και διοικητικών δικαιωμάτων στην Cisac, αφού στους δανειακούς όρους προβλέπεται η «συμμετοχή ενός εκπροσώπου της Cisac στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. ως επιτηρητή, χωρίς δικαίωμα ψήφου».
Κυρίως όμως προβλέπεται ότι η αποπληρωμή των ετήσιων δόσεων του δανείου «πρέπει να καταβάλλεται πριν από την καταβολή μερισμάτων στα μέλη της». Πάει να πει ότι αν δεν αποπληρώνεται το δάνειο, οι δημιουργοί της «Αυτοδιαχείρισης» δεν λαμβάνουν ούτε ένα ευρώ από τα πνευματικά τους δικαιώματα.
Αμαρτίες μου παλιές
«Δεν αντέχω να πληρώνω αμαρτίες μου παλιές» τραγουδούσε το πάλαι ποτέ ο Σπύρος Ζαγοραίος. Σε αυτό συντείνει τώρα η έκθεση της Ερνστ & Γιανγκ σε ό,τι αφορά τα ποσά που κατέβαλε η «Αυτοδιαχείριση» ως αμοιβές στον πρώην πρόεδρο, νυν μέλος του Δ.Σ. και από τα ιδρυτικά μέλη της Γιάννη Γλέζο. Το 2018 έλαβε αμοιβή το ποσό των 69.059 ευρώ. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την έκθεση, την ίδια χρονιά το προβλεπόμενο ποσό για πνευματικά δικαιώματα, που ακόμα δεν έχουν λάβει οι δημιουργοί, ήταν 695.000 ευρώ. Δηλαδή ο επίτιμος πρόεδρος της «Αυτοδιαχείρισης» εισέπραξε ποσό αντίστοιχο με το 10% των συνολικών εισπράξεων από τα πνευματικά δικαιώματα όλων των δημιουργών. Πέραν αυτού, η έκθεση διαπιστώνει ότι υπολείπεται ακόμα οφειλή της Ένωσης Μουσικοσυνθετών Ελλάδος (ΕΜΣΕ) προς την «Αυτοδιαχείριση», ύψους 72.725 ευρώ. Όπως είναι γνωστό, πρόεδρος της ΕΜΣΕ ήταν ο Γιάννης Γλέζος μέχρι το 2017 που έπαψε η λειτουργία της.
Τέλος, σύμφωνα με την έκθεση, οι φορολογικές υποχρεώσεις της “Αυτοδιαχείρισης” «δεν έχουν εξεταστεί από τις φορολογικές αρχές για τις χρήσεις μετά το 2012». Ως εκ τούτου, όπως σημειώνεται, η «Αυτοδιαχείριση» «δεν έχει προβεί σε εκτίμηση των πρόσθετων φόρων και των προσαυξήσεων που πιθανόν καταλογιστούν σε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο».
Ποιος πληρώνει, ποιος ελέγχει
Ποιος εντέλει πληρώνει τον βαρκάρη, όταν δημιουργοί και χρήστες πληρώνουν το μάρμαρο; Οι μεν δημιουργοί παραμένουν στον άσο μέσα στην πανδημία, χωρίς να λαμβάνουν τα οφειλόμενα από τον ΟΣΔ τους, τα οποία όμως έχουν καταβάλει οι χρήστες. Αν αυτό είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που προκύπτουν από την έκθεση της Ερνστ & Γιανγκ, ακόμα μεγαλύτερο είναι αυτό που αφορά το ίδιο το υπουργείο Πολιτισμού και τις ελεγκτικές διαδικασίες που δεν ασκεί παρότι υποχρεώνεται από τον νόμο. Επιπλέον, για ποιο λόγο κρατάει ως επτασφράγιστο μυστικό στα συρτάρια του την εν λόγω έκθεση από τον Μάρτιο του 2021, οπότε παραδόθηκε από την ελεγκτική εταιρεία; Γιατί άραγε μένει στο απυρόβλητο όλο αυτό το διάστημα ο επίτιμος πρόεδρος της «Αυτοδιαχείρισης»;
Την ίδια ώρα, οι κακές γλώσσες, σύμφωνα με πληροφορίες μας, επιμένουν ότι ο Γιάννης Γλέζος διατηρεί καλές σχέσεις με το Μαξίμου και ιδιαίτερα με τον Γρηγόρη Δημητριάδη, διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου και ανιψιό του Κ. Μητσοτάκη. Εξάλλου οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι η ισχυρή κυρία της «Αυτοδιαχείρισης», δεδομένου ότι είναι η επιτηρήτρια της Cisac στον οργανισμό, είναι σύζυγος γνωστού υφυπουργού της κυβέρνησης. Μήπως αυτοί είναι ο λόγοι που δεν ελέγχεται;
Εύλογα, παράλληλα, αναρωτιέται κανείς τι απ’ όλα τα παραπάνω γνωρίζουν οι ίδιοι οι δημιουργοί - μέλη της «Αυτοδιαχείρισης».
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που αναρωτιέται ένας απλός πολίτης διαβάζοντας τα στοιχεία της έκθεσης που παραθέσαμε είναι μήπως εντέλει αποτελεί πολυτέλεια σε μια χώρα σαν την Ελλάδα η ύπαρξη δύο Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης στον χώρο της μουσικής. Όταν μάλιστα το κυρίαρχο διεθνές παράδειγμα προκρίνει έναν ΟΣΔ ανά χώρα. Αυτό τουλάχιστον συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη. Ο νόμος επιτρέπει τη συγχώνευση και ορίζει συγκεκριμένα και πέραν αμφιβολίας τις δεσμευτικές για όλους προϋποθέσεις. Ποιοι και γιατί δεν το θέλουν; Και τι ακριβώς εξυπηρετούν, όταν και άλλοι οργανισμοί, ξένοι αυτή τη φορά, ενεργοποιούνται έντονα για να αποκομίσουν αυτοί όποια οφέλη από τη διαχείριση των δικαιωμάτων των δημιουργών, αλλά και να επιβάλουν, τελικά, τη δική τους ατζέντα ακόμη και στο πόσα και ποια ελληνικά τραγούδια θα ακούμε;
