ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΔΡΕΟΥ, ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ (ΘΕΑΤΡΟ «ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ», 16/12)
Αυτή ήταν η δεύτερη από τις συνολικά τρεις κοινές εμφανίσεις που πραγματοποίησαν στην Αθήνα οι δύο συνθέτες, με ένα πρόγραμμα το οποίο έχει ήδη παρουσιαστεί κάποιες φορές σε επαρχιακές πόλεις, και προβλέπεται να ακολουθήσουν και μερικές ακόμα. Πριν αρχίσει την προσωπική του συνθετική διαδρομή, ο Γιώργος Ανδρέου υπήρξε επί μακρόν στενός συνεργάτης τού Νίκου Ξυδάκη και μάλιστα με περισσότερες της μίας ιδιότητες (εκτελεστής και μετά και ενορχηστρωτής συναυλιών του και στη συνέχεια και δίσκων του, των οποίων κατέληξε να είναι και παραγωγός, ακόμα και ηχολήπτης) κι αυτή άλλωστε ήταν η αφορμή για να συνυπάρξουν και πάλι στη σκηνή, αλλά ισότιμα πλέον. Πέραν αυτού, όμως, δεν θα μπορούσαν να είναι περισσότερο διαφορετικοί δημιουργοί κι αυτό φαίνεται ακόμα περισσότερο σε μια κοινή συναυλία τους.
Το ίδιο φανερό ήταν ότι η οργάνωση, ίσως ακόμα και ως ένα σημείο η δομή του προγράμματος, έφερε την υπογραφή του Γ. Ανδρέου. Το πιάνο του αποτελούσε το επίκεντρο των προφανέστατα δικών του επίσης ενορχηστρώσεων, με το σοπράνο σαξόφωνο του Δημήτρη Χουντή και όλες τις... ποικιλίες της κιθάρας που έπαιζε η κορυφαία, θα τολμούσα να πω, βιρτουόζος του οργάνου –και άλλων νυκτών εγχόρδων– Βάσω Δημητρίου να το συμπληρώνουν με υποδειγματικό τρόπο. Σ' αυτό το πλαίσιο τα τραγούδια του (η πλειονότητα των οποίων ήταν από τα λιγότερο γνωστά του), ερμηνευμένα θαυμάσια από την εξαίρετη Κορίνα Λεγάκη, αναδείχθηκαν έτσι όπως τους άξιζε.
Αντίθετα, ο Νίκος Ξυδάκης, ακολουθώντας όμως κι αυτός τον κανόνα των περισσότερων «άγνωστων», παρά γνωστών τραγουδιών του, απλά προσάρμοσε αυτό που κάνει στις προσωπικές εμφανίσεις του στις συγκεκριμένες συνθήκες. Και η λιτότητα των ενορχηστρώσεων άφηνε τη μάλλον μονοδιάστατη ερμηνεία του να τα αδικήσει, κατά τη γνώμη μου, περισσότερο ακόμα κι από όσο είχε συμβεί άλλες φορές.
ΘΑΝΟΣ ΜΑΝΤΖΑΝΑΣ
MAGIC DE SPELL & ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΛΑΜΙΔΑΣ, INFOAWR, Δ. ΠΟΥΛΙΚΑΚΟΣ, ΓΙΑΓΚΟΣ ΧΑΙΡΕΤΗΣ (KYTTARO LIVE, 15/1)
Τη Παρασκευή 15 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε στο Κύτταρο μια ιδιαίτερη συνάντηση μουσικής και εικόνας με κοινωνικοπολιτικές αναφορές και αρκετά μαζική ανταπόκριση. Οι Magic de Spell, με τον μόνιμο τελευταία συνεργάτη τους Γιάννη Παλαμίδα συνδύασαν τα κομμάτια του τελευταίου τους άλμπουμ «Πρόγονε πίθηκε εσύ τις λες» με τις εικόνες των δημιουργών του Catastroika, του Debtocracy και του Φασισμός Α.Ε., παρουσιάζοντας μια συναυλία - παράσταση, παρέμβαση στη "Σκοτεινιά του 21ου αιώνα". Ο παρεμβατικός χαρακτήρας του συγκροτήματος είναι γνωστός όχι μόνο από τη δισκογραφία αλλά και από τη συνολική τους στάση. Το ζητούμενο της βραδιάς ήταν η κατάδειξη της καταχνιάς που έχουν φέρει στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο τα πρώτα χρόνια του νέου αιώνα, αλλά και το φως, η ελπίδα που φέρνουν οι τάσεις της αντίστασης και των κινημάτων.
Βεβαίως, πέραν όλων αυτών, είδαμε και ακούσαμε μια ροκ συναυλία. Το σετ κινήθηκε κυρίως γύρω από τον τελευταίο δίσκο της μπάντας, η σημερινή σύνθεση έχει δέσει και λειτουργεί άνετα πάνω στη σκηνή τόσο στα τωρινά όσο και στα παλιότερα κομμάτια. Το ότι ο Παλαμίδας είναι ένας ιδιαίτερος τραγουδιστής το ξέρουμε εδώ και χρόνια, αλλά μας το υπογράμμισε εμφατικά για ακόμη μια φορά με την ερμηνεία του στο «Total Eclipse» του Klaus Nomi. Η ικανότητά του να κινείται με τόση άνεση και αποτελεσματικότητα στις ψηλές νότες είναι μοναδική στην εγχώρια σκηνή.
Σημαντική στιγμή συνεύρεσης με τον γερόλυκο Δημήτρη Πουλικάκο, αν και κατά τη γνώμη μου η στιγμή της βραδιάς ήταν το τζαμάρισμα με τον Γιάγκο Χαιρέτη, που απογείωσε τον χώρο. Ο Χαιρέτης, με τις εμφανίσεις του τα τελευταία δύο, τρία χρόνια και τον ροκ τρόπο που αντιμετωπίζει τη κρητική παράδοση, κατακτά σιγά - σιγά μια θέση που δικαίως του ανήκει στο κοινό που αντιμετωπίζει τη μουσική πέρα από τα στενά όρια των ειδών.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΜΑΚΑΡΙΟΣ
ΝΕΟΙ ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΙ ΣΤΟ ΦΩΣ, ΜΙΚΡΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ (ΓΥΛΑΛΙΝΟ UPSTAGE, 17 & 24/1)
Δύο ξεχωριστές βραδιές στιχουργικής στις 17 και τις 24 Ιανουαρίου με τον τίτλο "Νέοι στιχουργοί στο φως" μας πρόσφερε το Μικρό Πολυτεχνείο με την επιμέλεια της Φωτεινής Λαμπρίδη, του δικού μας Αλέξανδρου Γερασίμου αλλά και του Θράσου Καμινάκη, ψυχή ενός χώρου που συνεχίζει να παράγει πολιτισμό αψηφώντας τις δυσκολίες και τα εμπόδια. Ουσιαστικά, πρόκειται για τη συνέχεια της βραδιάς που ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια και λειτουργεί ως επιστέγασμα των μαθημάτων στιχουργικής που λειτουργούν στο Μικρό Πολυτεχνείο. Μετά το πέρας του κύκλου σπουδών, όλο αυτό μεταφέρεται επί σκηνής, όπου επιλέγονται οι καλύτεροι στίχοι των σπουδαστών και μελοποιούνται από στιχουργούς και συγκροτήματα.
Κέρδισαν όλοι τις εντυπώσεις σε δύο μουσικές βραδιές όπου υπήρχε πληθώρα ηχοχρωμάτων και προσεγγίσεων στους στίχους. Όπως είπε και από μικροφώνου η Φωτεινή Λαμπρίδη, "Μια χώρα μετράει πληγές σε ένα τοπίο όπου το ελληνικό τραγούδι στριμώχνεται λόγω έλλειψης στήριξης από τη δισκογραφία, η οποία είναι ανύπαρκτη. Ωστόσο, η τέχνη είναι εδώ. Το τραγούδι ανασαίνει βαθιά όπου υπάρχουν δημιουργοί που φλέγονται από την ανάγκη να δημιουργήσουν κάτι από το τίποτα".
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ
LUMEN DRONES (ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ, 28/1)
Η αλήθεια είναι πως ο ήχος του τρίο προέκυψε κάπως περισσότερο σκληρός από εκείνον του ομώνυμου άλμπουμ της ECM, αλλά καθόλου δεν μας ενόχλησε, καθώς επί σκηνής οι Lumen Drones έδωσαν αρκετά δείγματα εξαιρετικής μουσικής γραφής. Και, συνάμα, χορταστικής, με τον Nils Οkland και τα βιολιά του και τους Per Steinar Lie και Οrjan Haaland στις κιθάρες και στα κρουστά αντίστοιχα να δίνουν τα ρέστα τους στις συνθέσεις που απαιτούσαν εξελικτική αύξηση του ρυθμού, αρχίζοντας χαλαρά και ανεβαίνοντας έως το αποκορύφωμα, με το μινιμαλιστικό νεοψυχεδελικό τους στιλ που έφτανε, κάποιες φορές, στα όρια του stoner ροκ. Στα χαμηλής έντασης μελωδικά σχήματα που οδηγούσε το Hardanger του Okland, είχαμε τη δυνατότητα να αντιληφθούμε την ικανότητά του να συνδυάζει τη φολκ παράδοση της Νορβηγίας με τον αυτοσχεδιασμό και τον μοντέρνο ηλεκτρικό ήχο, μια και οι υπόλοιποι αποτελούν βασικά μέρη των Low Frequency In Stereo. Βεβαίως, ο Steinar Lie με τα δέκα, περίπου, παρατεταγμένα πετάλια του έδειξε πόσο δουλεμένος είναι ο ήχος της κιθάρας του. Το ίδιο και ο ντράμερ Haaland, που γέμιζε με άνεση, δίνοντας δείγματα δημιουργικού αυτοσχεδιασμού.
ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΦΡΑΓΚΟΣ
«ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΙΚΙΑ» (ΔΙΠΛΑΡΕΙΟΣ ΣΧΟΛΗ, 31/1)
Τελικά, οι σύνθετες ή πολυσυλλεκτικές, αν προτιμάτε, παραστάσεις είναι πολύ δύσκολο να σε αφήσουν έστω και επαρκώς ικανοποιημένο... Πολλά τα ερωτήματα μου για τη συγκεκριμένη της όπερας του Philip Glass σε λιμπρέτο – μεταφορά του εμβληματικού δυστοπικού διηγήματος του Φραντς Κάφκα. Γιατί, κατ' αρχάς, δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί στη μεγάλη σκηνή της Στέγης Γραμμάτων Και Τεχνών (παραγωγή της οποίας είναι) και όχι στη Διπλάρειο Σχολή, που η ακουστική της δεν θα έλεγα ότι είναι και ιδανική; Έστω και με τη συγκεκριμένη επιλογή όμως, γιατί, ενώ υπήρχε σαφώς χώρος στην αίθουσα γι' αυτό, η ορχήστρα έπρεπε να τοποθετηθεί σε σημείο που δεν ήταν ορατή, με μια μικρή οθόνη στην αίθουσα να δείχνει μόνο τον μαέστρο της; Πολλά περισσότερα ερωτήματα, όμως, μου άφησε η σκηνοθεσία του Πάρι Μέξη, ο οποίος υπέγραφε και τον συνολικό σχεδιασμό της παραγωγής, κυρίως στο με πόσο μεγάλη έλλειψη υποκριτικής καθοδήγησης μου έδωσε την αίσθηση ότι είχε αφήσει τους δύο, άριστους φωνητικά, λυρικούς ερμηνευτές που πρωταγωνιστούσαν.
Αν θα πρότεινα σε κάποιον να παρακολουθήσει τη συγκεκριμένη παράσταση; Ασυζητητί, για δύο πολύ απλούς λόγους. Ο πρώτος είναι ότι, ειδικά αν του αρέσει το ύφος του μέγιστου μινιμαλιστή συνθέτη, η παρτιτούρα της συγκεκριμένης όπερας περιλαμβάνει μερικές από τις πλέον εμπνευσμένες, κάποτε και συναρπαστικές σελίδες του Philip Glass.
Ο δεύτερος λόγος ακούει απλά στο όνομα Καμεράτα. Η τόσο ταλαιπωρημένη ποικιλοτρόπως αυτή ορχήστρα όχι μόνο αναμετρήθηκε με ένα τρομερής εκτελεστικής δυσκολίας έργο και ανταποκρίθηκε πλήρως, αλλά σχεδόν άγγιξε τα όρια της τελειότητας, υπήρχαν στιγμές που το ακρόαμα σχεδόν σε ανατρίχιαζε. Όσο για τον αρχιμουσικό και καλλιτεχνικό διευθυντή της Γιώργο Πέτρου δεν χρειάζεται φυσικά ούτε να αποδείξει ούτε πολύ περισσότερο να αιτιολογήσει τη δεδομένη αξία του. Αυτή τη φορά όμως στην κυριολεξία υπερέβη εαυτόν, διευθύνοντας την Καμεράτα με υποδειγματική συγκέντρωση, αυτοπειθαρχία και μοναδική, ακόμα και για τα διεθνή στάνταρ, ακρίβεια.
ΘΑΝΟΣ ΜΑΝΤΖΑΝΑΣ
