Το ότι μάθαμε ξαφνικά πως ο μέγιστος ίσως Έλληνας φιλόσοφος του 20ού αιώνα Κορνήλιος Καστοριάδης είχε μια κόρη δεν είναι βέβαια παράξενο, καθώς, ως γνωστόν, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Γαλλία. Το ξάφνιασμα ομολογουμένως ήταν το γεγονός ότι αυτή η κόρη είναι μια ταλαντούχος τραγουδίστρια!
Η Κυβέλη Καστοριάδη γεννήθηκε το 1980 στο Παρίσι, όπου μεγάλωσε και συνεχίζει να ζει. Άρχισε σπουδές πιάνου σε ηλικία 5 ετών και κλασικού τραγουδιού στα 15 και ολοφάνερα μέσα στο τραγούδι ανακάλυψε την αληθινή της κλίση στη μουσική. Συνέχισε τις κλασικές σπουδές σε αυτό, παράλληλα με εκείνες αγγλικής και γαλλικής φιλολογίας και, μετά το πέρας των τελευταίων, το μελέτησε ακόμη περαιτέρω συμμετέχοντας μάλιστα και σε κάποιες παραστάσεις όπερας ως μέλος της χορωδίας.
Βρίσκοντας όμως σιγά - σιγά τον προσωπικό της δρόμο άρχισε να απομακρύνεται από το λυρικό τραγούδι και να ασχολείται περισσότερο -και εν τέλει μόνο- με την jazz και, βέβαια, με τη μεγάλη παράδοση του γαλλικού τραγουδιού του 20ού αιώνα. Παράλληλα ολοκλήρωσε την παιδεία της με σοβαρές θεατρικές σπουδές για να τελειοποιήσει ακόμα περισσότερο τα εκφραστικά της μέσα.
Και κάπου εκεί ήρθε μια πρόσκληση από την κορυφαία σολίστ του πιάνου -και καλή φίλη της οικογενείας της- Ντόρα Μπακοπούλου να εμφανιστεί στο φεστιβάλ της Αίγινας (το οποίο η τελευταία ίδρυσε και είναι η καλλιτεχνική διευθύντριά του) ερμηνεύοντας κλασικά γαλλικά τραγούδια του 20ού αιώνα. Η εμφάνιση αυτή πραγματοποιήθηκε με τη συνοδεία της ίδιας της Ντόρας Μπακοπούλου στο πιάνο και άφησε πολύ καλές εντυπώσεις.
Έτσι άρχισε μια σειρά γεγονότων που οδήγησαν στο να ντεμπουτάρει δισκογραφικά η Κυβέλη Καστοριάδη όχι στη Γαλλία, αλλά στη... δεύτερη χώρα της, εκείνη από την οποία ξεκίνησε ο πατέρας της μαζί με τόσους άλλους διανοούμενους και ανθρώπους του Πολιτισμού μέσα στο «Ματαρόα» για να γίνει ένας από τους κεντρικούς πυλώνες όχι απλά της γαλλικής, αλλά συνολικά της ευρωπαϊκής σκέψης.
Το πρώτο CD της Κυβέλης Καστοριάδη «Sous le ciel de Paris» κυκλοφόρησε λίγο πριν από το τέλος της περυσινής χρονιάς από τη Μικρή Άρκτο και περιλαμβάνει λίγο - πολύ τα ίδια εκείνα αγαπημένα -και όχι μόνο δικά της...- γαλλικά τραγούδια που είχε ερμηνεύσει στο φεστιβάλ της Αίγινας με τη λιτή, αλλά άκρως αποτελεσματική συνοδεία του πιάνου της Ντ. Μπακοπούλου και του ακορντεόν του επίσης σολίστ Ηρακλή Βαβάτσικα.
Συνομιλήσαμε μαζί της με την ευκαιρία μιας σύντομης επίσκεψής της στην Αθήνα για την πρώτη ζωντανή παρουσίασή του και μας άφησε την ίδια αίσθηση με την ερμηνεία της, είτε μέσα από τον δίσκο είτε στη σκηνή:
Μια απλή κοπέλα της εποχής μας, ευγενέστατη, κεφάτη και γεμάτη από αγάπη και διάθεση για ζωή, αλλά φυσικά και για... μουσική και κυρίως τραγούδι!
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
* Πώς είναι να έχεις πατέρα τον Κορνήλιο Καστοριάδη; Μπορούσατε να διαχωρίσετε τον πατέρα από τον μεγάλο διανοητή;
Ναι, μπορούσα, γιατί για εμένα ήταν απλώς ο πατέρας μου. Με τον διανοητή Καστοριάδη, όσο περίεργο και αν φαίνεται, ήρθα σε επαφή στη συνέχεια και διά μέσου άλλων. Τότε, βέβαια, κατάλαβα ότι πολλές από τις αρχές, τις απόψεις και τις θέσεις του περνούσαν σε εμένα υποσυνείδητα, δίχως ούτε καν να το επιδιώκει ο ίδιος, αλλά με έναν άλλον τρόπο, διά μέσου της οικογενειακής καθημερινότητας.
* Είχε αντιρρήσεις ως προς το να ασχοληθείτε με τη μουσική;
Κάθε άλλο. Ακριβώς το αντίθετο! Δεν το γνωρίζουν πολλοί, αλλά ο πατέρας μου, όταν ήταν μικρός, είχε σπουδάσει μουσική. Το αρχικό του όνειρο μάλιστα ήταν να γίνει... μαέστρος. Η ζωή βέβαια τα έφερε διαφορετικά, αλλά η αγάπη του για τη μουσική παρέμεινε, ακουγόταν σχεδόν πάντα στο σπίτι μας. Δεν μπορούσε, λοιπόν, παρά να με ενθαρρύνει και αυτό ακριβώς έκανε. Εκτιμούσε μάλιστα και χαιρόταν ιδιαίτερα με αυτό που έκανα. Πρέπει επίσης να σου πω ότι, αν και δεν είχε μουσική παιδεία, η μητέρα μου τραγουδούσε πολύ ωραία, όπως άλλωστε και η δική της μητέρα, η γιαγιά μου. Η μουσική λοιπόν έρχεται και από εκείνη την πλευρά της οικογένειάς μου...
* Είναι λίγο παράδοξο το ότι δεν κυκλοφορείτε τον πρώτο σας δίσκο στη Γαλλία, αλλά σε μια άλλη χώρα, έστω κι αν αυτή είναι εκείνη όπου γεννήθηκε ο πατέρας σας, έτσι δεν είναι;
Ναι, και ομολογουμένως το χρωστάω και αυτό στην Ντόρα Μπακοπούλου. Δίχως την πρόσκλησή της να συμμετάσχω στο φεστιβάλ της Αίγινας τίποτε απ' όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί. Αλλά και η συνεισφορά της στο CD, δίχως φυσικά να υποτιμώ καθόλου αυτή του Ηρακλή Βαβάτσικα, ήταν ανεκτίμητη. Γενικά το ότι έχω αρχίσει μια διαδρομή και στην Ελλάδα το χρωστάω σε εκείνη περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο. Από την άλλη μπορεί να είναι λίγο παράξενο το ότι ο πρώτος μου δίσκος δεν κυκλοφορεί στη Γαλλία, αλλά μου αρέσει το ότι αυτό το ξεκίνημα το κάνω στην Ελλάδα. Μπορεί να μην την έχω ζήσει πολύ, αλλά πάντα την είχα στην καρδιά μου και την αγαπούσα. Όπως και να το κάνουμε, είναι η... δεύτερη χώρα μου! (γέλια)
* Τα τραγούδια τα ερμηνεύετε επειδή υπάρχει μια τάση επιστροφής σε παλαιότερο ρεπερτόριο, προς το ρετρό αν το προτιμάτε έτσι, η οποία έρχεται και παρέρχεται συνεχώς και στη Γαλλία, όπως άλλωστε και στην Ελλάδα και αλλού, ή αληθινά σας εκφράζουν και πιστεύετε ότι έχουν λόγο ύπαρξης στο σήμερα;
Στη Γαλλία είναι λίγο διαφορετικά τα πράγματα από ό,τι στην Ελλάδα... Υπάρχει και εκεί αυτή η άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο έντονη «ρετρομανία», αλλά τα συγκεκριμένα τραγούδια δεν εντάσσονται σε αυτήν. Πιστεύω ότι η χρυσή περίοδος του γαλλικού τραγουδιού -πολλές φορές με τους στίχους σπουδαίων ποιητών, μην το ξεχνάμε αυτό- άφησε πολλά τραγούδια, πολλά περισσότερα από όσα περιλαμβάνονται στο CD, που υπερβαίνουν κατά πολύ όρους ή ακόμα και ιδιώματα όπως «ελαφρό» ή «ποπ».
Είναι αληθινά διαχρονικά τραγούδια. Μιλούν για πράγματα που αφορούν τους ανθρώπους όλων των εποχών και φυσικά και της σημερινής. Επίσης έχουν ταυτιστεί όχι απλά με τη Γαλλία, αλλά συγκεκριμένα με το Παρίσι, για όλους και φυσικά και για εμένα. Με έκαναν υπερήφανη για την πόλη μου και αντίστοιχα ήμουν υπερήφανη γι' αυτά τα τραγούδια. Είναι τιμή λοιπόν για εμένα να τα ερμηνεύω τώρα και χαίρομαι πάρα πολύ γι' αυτό. Τέλος, ήταν ο τρόπος μου να δηλώσω ότι το γαλλικό τραγούδι δεν είναι μόνον η Edith Piaf, το να λες αποκλειστικά δικά της τραγούδια... φορώντας ίσως και την κατάλληλη περούκα!
* Οι θεατρικές σας σπουδές σημαίνουν ίσως ότι στο μέλλον θα γίνετε μια από τους αρκετούς/ές ερμηνευτές/ιες που ακολουθούν μια παράλληλη διαδρομή ως ηθοποιοί; Σας ενδιαφέρει αυτό;
Το θέατρο μου αρέσει και το αγαπώ πολύ και σίγουρα με έχει βοηθήσει στον τρόπο που τραγουδώ. Όμως το τραγούδι με εκφράζει. Μέσα σε αυτό αναγνωρίζω τον εαυτό μου και δεν νομίζω να το εγκαταλείψω ποτέ. Το θέατρο μπορεί να συνυπάρχει με αυτό μόνο συμπληρωματικά...
* Πώς βιώσατε την πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι και πώς αισθανθήκατε ιδιαίτερα για το γεγονός ότι ένας από τους χώρους που επλήγησαν δριμύτερα ήταν το «Bataclan»;
Είχα μόλις επιστρέψει από την Ελλάδα και το σοκ ήταν πάρα πολύ μεγάλο. Πέρα από το ίδιο το γεγονός και το ότι για μερικές ώρες κανείς δεν γνώριζε τι ακριβώς συνέβαινε, ήταν σαν να βρισκόμασταν σε πόλεμο, αλλά χωρίς να ξέρουμε με ποιον και γιατί. Από εκεί και πέρα δεν κάνω διακρίσεις ανάμεσα στα θύματα σε έναν συναυλιακό χώρο και σε αυτά οπουδήποτε αλλού, όλοι ήταν άνθρωποι που χάθηκαν άδικα. Άλλωστε η Γαλλία και ιδιαίτερα το Παρίσι έχουν μια πολύ μεγάλη ιστορία μεταναστευτικών κοινοτήτων και ενσωμάτωσής τους στην εγχώρια κοινωνία, κατά μιαν έννοια και εγώ η ίδια μετανάστρια είμαι.
Όσο λοιπόν και αν οι αντιθέσεις έχουν οξυνθεί της τελευταίες δεκαετίες δεν νομίζω ότι τα πράγματα είναι τραγικά. Δεν πιστεύω, δηλαδή, ότι υπάρχει αντιπαράθεση πολιτισμών εντός της γαλλικής κοινωνίας. Το ISIS όμως είναι κάτι πολύ διαφορετικό. Μας γυρίζει πίσω σε πρωτόγονες εποχές της ανθρωπότητας και το φοβάμαι. Το ίδιο όμως με τρομάζει το πώς η Ακροδεξιά το εκμεταλλεύεται για να κερδίσει υποστηρικτές. Αισθάνομαι σαν απειλή την άνοδο της Λεπέν. Με τρομάζουν όμως και τα μέτρα ασφαλείας που ελήφθησαν στη συνέχεια και με κάνουν να αισθάνομαι ότι ζω σε εμπόλεμη χώρα και με θλίβει το γεγονός να βλέπω τον Ολάντ σχεδόν να υιοθετεί την ατζέντα της Λεπέν για να μην χάσει ψηφοφόρους.
* Και τα μελλοντικά σας σχέδια, αναφορικά με τον δίσκο αλλά και εκτός αυτών;
Σχετικά με τον δίσκο θα υπάρξουν κάποιες εμφανίσεις στην Ελλάδα, αλλά προς το καλοκαίρι. Πέραν αυτού έχω αυτή τη στιγμή στο Παρίσι δύο διαφορετικά projects. Το ένα με τον κιθαρίστα Ορέστη Καλαμπαλίκη, ένα ακόμα μέλος της πολύ ενεργής κοινότητας Ελλήνων μουσικών στη Γαλλία, και το άλλο μια μουσικοθεατρική παράσταση με μια φίλη μου τραγουδίστρια με τη συνοδεία ενός πιανίστα. Θέλω να ελπίζω ότι θα μου δοθεί η ευκαιρία να παρουσιάσω το δεύτερο και στην Ελλάδα...
Εμείς θα ευχηθούμε στην Κυβέλη Καστοριάδη «καλό ταξίδι» και στον χώρο της δισκογραφίας πλέον και πιστεύουμε ότι με την επιλογή κατάλληλου και πρωτότυπου πια ρεπερτορίου θα ακούσουμε αρκετά περισσότερα από εκείνη στα επόμενα χρόνια...
