Ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε αναστάτωση στη σύνοδο κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ την Τετάρτη, καθώς απαίτησε από τις ΗΠΑ να διακόψουν τους εμπορικούς δεσμούς με την Ισπανία και επανέλαβε τις διεκδικήσεις του για τη Γροιλανδία, με τον ίδιο αργότερα αλλάζει γραμμή πλεύσης και να δηλώνει ότι υπήρξε αγάπη και «πολλή ενότητα».
Μιλώντας στην τουρκική πρωτεύουσα Άγκυρα, ο Τραμπ αποκάλεσε τη Μαδρίτη «τρομερό εταίρο» στο ΝΑΤΟ, καθώς επέκρινε τους συμμάχους επειδή δεν υποστήριξαν τον πόλεμο στο Ιράν και διέταξε τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να σταματήσει κάθε εμπόριο με την Ισπανία.
Τα σχόλια του Τραμπ, στα οποία ανακοινώθηκε επίσης ότι η εύθραυστη εκεχειρία με το Ιράν έχει τελειώσει, αναστάτωσαν μια σύνοδο κορυφής που οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήλπιζαν ότι θα ξεπεράσει μια σειρά από διαμάχες που απειλούσαν να διαλύσουν τη στρατιωτική συμμαχία.
«Η Ισπανία είναι μια χαμένη υπόθεση. Δεν θέλουμε πλέον να κάνουμε καμία εμπορική συναλλαγή με την Ισπανία», δήλωσε ο Τραμπ. «Η Ισπανία είναι ένας απαίσιος εταίρος στο ΝΑΤΟ. Δεν συμμετέχουν, δεν πληρώνουν. Δεν θέλω να έχω καμία σχέση με την Ισπανία. Διακόψτε κάθε εμπόριο με την Ισπανία, συμπεριλαμβανομένων των επισκέψεων».
Ο Τραμπ μίλησε μαζί με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος έχει προσπαθήσει επιμελώς να κατευνάσει τις ανησυχίες του για τις αμυντικές δαπάνες, το Ιράν και τη Γροιλανδία, ενώ παράλληλα επαίνεσε τον πρόεδρο που έφερε στο προσκήνιο τέτοια ζητήματα.
Αλλά βγαίνοντας από μια συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών των ηγετών του ΝΑΤΟ, ο Τραμπ είπε αργότερα: «Υπήρχε πολλή αγάπη σε εκείνη την αίθουσα, πολλή ενότητα». Μίλησε επίσης πιο θερμά για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι όταν συναντήθηκε με τον Ουκρανό πρόεδρο, σε έντονη αντίθεση με τις γλωσσικές επιθέσεις που έγιναν σε μια συνάντηση πέρυσι, και είπε ότι θα έδινε στο Κίεβο άδεια για την κατασκευή πυραύλων Patriot.
Μια πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες του ΝΑΤΟ είπε ότι ο Τραμπ δεν επανέλαβε τις επικρίσεις του κεκλεισμένων των θυρών και αντ' αυτού ήθελε να κρατήσει τις ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, λέγοντας «θέλουμε να παραμείνουμε μαζί σας».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε επίσης ότι δεν άκουσε κανένα παράπονο από τον Τραμπ, ενώ ο Ρούτε δήλωσε ότι υπήρξε μεγάλη αίσθηση ενότητας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως οι ΗΠΑ θα δώσουν άδεια στην Ουκρανία για την κατασκευή πυραύλων Πάτριοτ, επισημαίνοντας παράλληλα πως τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία θέλουν ο πόλεμος να τελειώσει.
«Θα σας δώσουμε άδεια να κατασκευάσετε Patriot. Είναι τέλειο. Με αυτόν τον τρόπο, δεν μπορείτε να παραπονιέστε πως δεν σας δίνουμε αρκετούς», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
«Είναι ένα αμυντικό όπλο, το οποίο μου αρέσει περισσότερο σε σύγκριση με ένα επιθετικό όπλο», πρόσθεσε ο επικεφαλής του αμερικανικού κράτους.
Ο Ζελένσκι έχει επανειλημμένως απευθύνει αίτημα για το αμερικανικής κατασκευής σύστημα αναχαίτισης, το μοναδικό όπλο στο οπλοστάσιο της Ουκρανίας που μπορεί να καταρρίψει βαλλιστικούς πυραύλους. Αναμενόταν να θέσει το θέμα στον Τραμπ, κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε επίσης πως θα μπορούσε να ασκηθεί πίεση σε εταιρείες να κατασκευάσουν πυραύλους Πάτριοτ.
Τουλάχιστον στα χαρτιά, η σύνοδος κορυφής ολοκληρώθηκε επίσης με ένα μήνυμα αλληλεγγύης, με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ, να επιβεβαιώνουν την «ακλόνητη δέσμευσή» τους στη συλλογική άμυνα βάσει του συμφώνου του Άρθρου 5 της συμμαχίας σε μια διακήρυξη κορυφής.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς δήλωσαν ότι αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνα της συμμαχίας, ενώ τα μέλη του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν επίσης να διαθέσουν 70 δισεκατομμύρια ευρώ (80 δισεκατομμύρια δολάρια) σε στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία για το 2026.
Οι προηγούμενες δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ υπονόμευσαν το προσεκτικά διατυπωμένο μήνυμα πριν από τη σύνοδο κορυφής ότι οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ είχαν αναλάβει δράση για τις στρατιωτικές δαπάνες, οι οποίες είδαν τουλάχιστον 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμυντικές πρωτοβουλίες που αποκαλύφθηκαν την Τρίτη.
Η Ουάσινγκτον και η Μαδρίτη βρίσκονται σε διαμάχη, με την Ισπανία να απορρίπτει ρητά τις απαιτήσεις του Τραμπ προς τις ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν δραστικά τις στρατιωτικές δαπάνες και να πληρώσουν για την άμυνά τους. Η σοσιαλιστική ηγεσία της Ισπανίας αρνήθηκε επίσης να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο ή τις βάσεις της στο έδαφός της για τον πόλεμο στο Ιράν.
Απαντώντας, το γραφείο του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσες δήλωσε ότι αντιμετωπίζει τις δηλώσεις του Τραμπ ως συνήθεις, προσθέτοντας ότι οι διμερείς σχέσεις ωφελούν και τις δύο χώρες.
Η Ισπανίδα υπουργός Υγείας Μόνικα Γκαρσία ήταν πιο ευθεία.
«Είμαστε μια κυρίαρχη, δημοκρατική χώρα που υπερασπίζεται την πολυμέρεια και την ειρήνη», είπε στο X. «Αυτό που είναι τρομερό είναι να συγχέουμε τη διπλωματία με τον εκφοβισμό».
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην 'Αγκυρα ολοκληρώθηκε με τον Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, να αποφεύγει να τοποθετηθεί επί της υπόθεσης των ρωσικών S-400, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για διμερές ζήτημα μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας. Παράλληλα, έκανε λόγο για πρόοδο στις δεσμεύσεις των συμμάχων, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σιωπή Μητσοτάκη για τα F-35 από το ΝΑΤΟ / «Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ευαισθησία όλων των συμμάχων»
Κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέφυγε να σχολιάσει το θέμα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ζήτημα που αφορά αποκλειστικά την Ουάσιγκτον και την 'Αγκυρα.
«Το S-400 είναι θέμα μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας. Οι δύο χώρες εργάζονται πάνω στο θέμα αυτό. Δεν θέλω να σχολιάσω», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Ρούτε αναφέρθηκε επίσης στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τονίζοντας: «Το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν νέες στρατιωτικές επιθέσεις στο Ιράν και ανακάλεσαν άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο σε απάντηση στις επιθέσεις σε τρία δεξαμενόπλοια. Ήταν το τελευταίο πλήγμα σε μια εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός σε έναν πόλεμο που είναι βαθιά αντιδημοφιλής στην Ευρώπη. «Για μένα, νομίζω ότι τελείωσε. Δεν θέλω να ασχοληθώ μαζί τους», είπε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε αν η ενδιάμεση συμφωνία με το Ιράν που προέβλεπε την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης ειρηνευτικής συμφωνίας μέχρι τα μέσα Αυγούστου είχε τελειώσει. «Είναι αποβράσματα. Είναι άρρωστοι άνθρωποι. Ηγούνται από άρρωστους ανθρώπους».
Ο Τραμπ απαίτησε επίσης από τη χώρα του να ελέγξει τη Γροιλανδία, μια ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας, αναβιώνοντας ένα ζήτημα που έχει ασκήσει σοβαρή πίεση στη συμμαχία που στηρίζει τη δυτική ασφάλεια από την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου.
«Η Γροιλανδία είναι πολύ σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά δεν είναι σημαντική για τη Δανία», είπε. «Στην πραγματικότητα, όταν η Δανία καταλήφθηκε από τους Ναζί σε λιγότερο από μία ημέρα - ο Χίτλερ τους νίκησε σε μία ημέρα, ανέλαβε - μας ζήτησαν να φροντίσουμε τη Γροιλανδία. Στην πραγματικότητα, πήραμε τη Γροιλανδία και μετά, ανόητα, την επιστρέψαμε».
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν επανέλαβε ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση.
«Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας επικράτειας», είπε.
Το ΝΑΤΟ είναι μια ενωμένη συμμαχία, με επίγνωση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει και είναι αποφασισμένο να ενισχυθεί», δήλωσε στο τέλος των εργασιών της συνόδου της Ατλαντικής Συμμαχίας η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.
«Θέλουμε να σεβαστούμε τις δεσμεύσεις για τις δαπάνες στον αμυντικό τομέα, είναι κάτι που κάνουμε και θα συνεχίσουμε να κάνουμε αλλά με βιώσιμο τρόπο, καθορίζοντας εμείς τους χρόνους, τους τρόπους και τις προτεραιότητες βάσει της όλης κατάστασης», πρόσθεσε η επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης. Κατέστησε σαφές, επίσης, ότι τα χρήματα που επενδύονται στον συγκεκριμένο τομέα, πρέπει να καταλήγουν σε ιταλικές βιομηχανίες και στην στήριξη της τεχνολογικής έρευνας της χώρας.
Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στο Ιράν, η Τζόρτζια Μελόνι υπογράμμισε ότι η χώρα της κράτησε εξ αρχής μια ξεκάθαρη γραμμή διότι «η Ιταλία είπε ότι δεν θα έπαιρνε μέρος σε επιθέσεις κατά του Ιράν και δεν πήρε μέρος σε επιθέσεις κατά του Ιράν».
Επανέλαβε δε, ότι η Ιταλία είναι διατεθειμένη να βοηθήσει στον καθαρισμό των Στενών του Ορμούζ από τις νάρκες, «παρά τις κάκιστες ειδήσεις που τις τελευταίες ώρες φθάνουν από το Ιράν».
Ερωτηθείσα για την πρόσφατη ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ που την αφορούσε άμεσα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός απάντησε ότι δεν εννοεί να κάνει κανένα σχόλιο και με αναφορά στις καλές σχέσεις που διατηρούσε στο παρελθόν με τον Αμερικανό πρόεδρο τόνισε ότι «δεν μετανιώνει για τίποτα από όσα έκανε».
Εξήγησε ότι αποφάσισε να επενδύσει στην ενότητα της Δύσης και ότι «με τον Τραμπ υπάρχουν ομοιότητες σε θέματα όπως το μεταναστευτικό και η woke κουλτούρα». H επικεφαλής της ιταλικής κυβερνητικής συμμαχίας δήλωσε, τέλος, ότι η χώρα της θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και ότι προχωρούν οι συζητήσεις με τη Γαλλία για μια κοινή αρωγή προς τον Λίβανο μετά την ολοκλήρωση της αποστολής Unifil.
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ θεωρεί ότι το ΝΑΤΟ αναδύθηκε «πιο ισχυρό και πιο ενωμένο» από τη σύνοδο κορυφής που διεξήχθη στην Άγκυρα, επικαλούμενος τις δηλώσεις που έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά το κλείσιμο των εργασιών, επαινώντας το κλίμα και την ενότητα της συνάντησης.
«Ο πρόεδρος Τραμπ έκανε μια ανακεφαλαίωση και δήλωσε πολύ ικανοποιημένος από το κλίμα της συνάντησης και την ενότητα της συνάντησης και επομένως, σε ό,τι αφορά το αποτέλεσμα εδώ, και απαντώντας στην ερώτηση "βγαίνει το ΝΑΤΟ ισχυρότερο και πιο ενωμένο;" από αυτή τη σύνοδο, η απάντηση είναι ναι», είπε στους δημοσιογράφους ο Στάρμερ.
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι η συμμαχία πέτυχε τον βασικό στόχο της, δηλαδή να ενισχύσει τη συνοχή της, ενώ είναι σε εξέλιξη συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
