Από τα κυκλώπεια τείχη, την πύλη των Λεόντων, τους θολωτούς τάφους των ηρώων με τις χρυσές νεκρικές μάσκες και τα πολύτιμα κτερίσματα, μέχρι τα άγνωστα κεραμικά της καθημερινότητας και την οικιακή οικονομία τους, οι "πολύχρυσες Μυκήνες", και ο θαυμαστός πολιτισμός που άνθισε στο βασίλειο του μυθικού Αγαμέμνονα την ύστερη εποχή του Χαλκού και υμνήθηκε από το Όμηρο, αποτυπώνονται ανάγλυφα στον ομώνυμο αφιερωματικό τόμο του Ιδρύματος Λάτση.
"Δουλειά μου είναι να πω την ιστορία αυτού του σπουδαίου πολιτισμού σε όλο τον κόσμο και να προβάλω την πολιτιστική μας κληρονομιά" έλεγε χθες η Άλκηστις Παπαδημητρίου, προϊσταμένη της Εφορείας Αργολίδας και συγγραφέας του τόμου, κατά την παρουσίασή του στο κτήριο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. Και άρχισε να αφηγείται αυτή τη γνωστή ιστορία και τις άγνωστες πτυχές της μιλώντας για το στίγμα του μυκηναϊκού πολιτισμού, την άνθιση και την πτώση του.
Περνώντας από την πύλη των Λεόντων και περπατώντας στα οχυρωματικά κυκλώπεια τείχη, "κατασκευαστικά δάνεια από τους Χετταίους", ξενάγησε το ακροατήριό της στην Ακρόπολη και στο ανακτορικό συγκρότημα και από εκεί στην υπόγεια δεξαμενή νερού, "τεχνικό επίτευγμα της εποχής". Μίλησε για όλες αυτές τις μνημειώδεις κατασκευές και τους περίφημους θολωτούς τάφους "μέσω των οποίων οι Μυκηναίοι βασιλείς επιδίωκαν να νομιμοποιηθεί η εξουσία τους, να πιστοποιήσουν το βασιλικό γένος και τη βασιλική ισχύ τους", αλλά και για τα κτηριακά συγκροτήματα, ιερά και κατοικίες πέριξ της Ακροπόλεως "που λειτούργησαν ως προσαρτήματα τις κεντρικής διοίκησης", έδειξε σε σλάιτς την πλούσια κεραμική, όλα αυτά τα όμορφα αγγεία μέσα από τα οποία διαβάζουμε τις καθημερινές συνήθειες και πρακτικές αυτού του μακρινού πολιτισμού.
Αντιστοίχως, στις σελίδες του πλούσια εικονογραφημένου αφιερωματικού τόμου, 17ου της σειράς, "Ο κύκλος των Μουσείων" του εκδοτικού προγράμματος του Ιδρύματος Λάτση, καταγράφονται τα πασίγνωστα χρυσά κατάλοιπα των Μυκηναίων βασιλέων που φιλοξενούνται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, κυρίως όμως αναδεικνύονται με μοναδικό τρόπο όλα τα άγνωστα, αλλά εξίσου σημαντικά εκθέματα του Μουσείου των Μυκηνών. Καταδεικνύεται η αρχιτεκτονική, η αγγειοπλαστική, η μικροτεχνία και τα μνημειακών διαστάσεων έργα του μυκηναϊκού κόσμου και παράλληλα το διοικητικό σύστημα που αναπτύχθηκε στα ανάκτορα, οι συγγένειες του πολιτισμού των Μυκηναίων με τους Κρήτες αλλά και τους Χετταίους, οι υπερπόντιες εξορμήσεις και το θαλάσσιο εμπόριο που ανέπτυξαν, οι χερσαίες μετακινήσεις τους, η αγάπη τους στα χρώματα, η κουλτούρα, η καθημερινότητα, και όλα όσα συνέθεσαν την ανάπτυξη του σπουδαίου πολιτισμού τους.
«Πολλές γενιές επιστημόνων, μετά τις εντυπωσιακές ανακαλύψεις του Ερρίκου Σλίμαν, επωμίστηκαν το βαρύ φορτίο της δόκιμης αρχαιολογικής έρευνας, της δημοσίευσης των αποτελεσμάτων των ανασκαφών αλλά και της συντήρησης και προστασίας των μνημειακών καταλοίπων του τόπου που έδωσε το όνομά του σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτισμούς της ελληνικής προϊστορίας" είπε η κ. Παπαδημητρίου, σημειώνοντας παράλληλα ότι "ως κορύφωση αυτής της πορείας ανασύστασης της ιστορικής αλήθειας και κοινωνικοποίησης της γνώσης" ιδρύθηκε ένα νέο τοπικό μουσείο κοντά στον αρχαιολογικό χώρο. "Καταφέραμε χωρίς χρυσάφι να χτίσουμε ένα μουσείο για τις πολύχρυσες Μυκήνες" είπε υπενθυμίζοντας τον ρόλο του αρχαιολόγου Γεωργίου Μυλωνά για τη δημιουργία του. Είναι ένα μικρό, "έξυπνα σχεδιασμένο μουσείο" που εγκαινιάστηκε το 2003, το οποίο δεν διαθέτει τα χρυσά μυκηναϊκά κατάλοιπα που βρίσκονται στο ΑΕΜ, όμως αποτυπώνει με τον πιο ευσύνοπτο και γοητευτικό τρόπο τη ζωή των Μυκηναίων, το βασίλειο των νεκρών τους, τα επιτεύγματα του πολιτισμού τους, την άνοδο και την πτώση τους. Εκεί ο επισκέπτης θα δει εδώλια, αμφορείς, κοσμήματα, σφραγίδες και άλλα χρηστικά αντικείμενα, θα δει όμως και το Καράβι των Μυκηνών, το πρώτο καράβι που εμφανίζεται σε έκθεση μουσείου. Θα πάρει μαθήματα προϊστορικής οικιακής οικονομίας και θα γνωρίσει τον κόσμο των Μυκηναίων γυναικών.
Για μια "ελκυστική οπτική της αρχαιότητας, τόσο για τις γνωστές όσο και για τις αθέατες διαστάσεις των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς" και για μια εκδοτική πρακτική που παρέχει εξειδικευμένη επιστημονική γνώση, αλλά απευθύνεται στο ευρύ κοινό έκανε λόγο η γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού Μαρία Βλαζάκη. Παράλληλα, μετέφερε το μήνυμα του υπουργού Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά στο οποίο επισημάνθηκε το διαρκές μακρόπνοο πρόγραμμα προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης της Ακρόπολης και των μνημείων γύρω από αυτή καθώς και το σύγχρονο αρχαιολογικό μουσείο που αποτελεί σπουδαίο πόλο έλξης των επισκεπτών.
Ο Βαγγέλης Χρόνης, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ι.Σ. Λάτση, ανέφερε ότι "οι εκδόσεις του Κύκλου των Μουσείων τυπώνονται σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, στέλνονται τιμής ένεκεν σε επιλεγμένους αποδέκτες, υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και μορφωτικούς φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ η ηλεκτρονική τους έκδοση είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο κοινό" από τον ιστότοπο του ιδρύματος www.latsis-foundations.org.
Πόλυ Κρημνιώτη
