Μας πρόλαβαν οι Γάλλοι! Ακριβώς έναν χρόνο μετά τον θάνατό της, η «διαταξική» προσωπικότητα της Μάνιας Καραϊτίδη (1928-2014) απουσιάζει εξακολουθητικά από τα αθηναϊκά δρώμενα. Η κυρία Μάνια, όπως είχαμε συνηθίσει να την προσφωνούμε, «επιστρέφει» με τη δίγλωσση έκδοση (ελληνικά και γαλλικά) «Pour Mania / Για τη Μάνια» (εκδόσεις Εστία) - φέτος συμπληρώνονται τα στρογγυλά εκατόν τριάντα χρόνια από την ίδρυση του ιστορικού εκδοτικού οίκου (1885-2015).
Το αποτέλεσμα, το οποίο κρατάμε στα χέρια μας, είναι μία λιτή, σε σχήμα τσέπης, έκδοση με λευκό εξώφυλλο. Ο δίγλωσσος τίτλος της με μαύρα πλάγια γράμματα. Ένα άτυπο επίγραμμα χωρίς λέξεις, που εν τούτοις παραπέμπει στη σιωπή, όπου τελείται ένα από καρδιάς in memoriam.
Η ιδέα οφείλεται στην Κατρίν Βελισσάρη, αναγνωρίσιμη από διευθυντικές θέσεις στο Γαλλικό Ινστιτούτο της Αθήνας και στο καταργημένο από την προηγούμενη κυβέρνηση Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Οι περισσότεροι από τους συγγραφείς, Γαλλίδες και Γάλλοι, έχουν υπηρετήσει σε θεσμικές θέσεις του γαλλικού κράτους (Γαλλικό Ινστιτούτο και Γαλλική Πρεσβεία), με έδρα την ελλαδική πρωτεύουσα. Ή έχουν συνεισφέρει στη διάδοση της ελληνικής λογοτεχνίας στον γαλλόφωνο κόσμο, ως καθηγητές, ως δημοσιογράφοι, ως μεταφραστές, ως εκδότες.
Τους/τις αντιγράφουμε με τη σειρά που παρατίθενται σ' αυτή την έκδοση μνήμης: Μπερνάρ Λαζό (με μία ακουαρέλα που συνοδεύεται από το δίστιχο «Τα χελιδόνια έφυγαν / κι ο ίσκιος τους μαζί τους), Κατρίν Βελισσάρη, Ζαν-Πιέρ Αρμενγκό, Ζακ Μπουσάρ, Ζιλ Ντεκορβέ, Μισέλ Γκροντάν, Μισέλ Γκερέν, Φλοράνς Νουαβίλ, Σαμπίν Βεσπιζέρ, Ολιβιέ Ντεκότ. Το εγχείρημα υποστηρίζεται από σύντομα βιογραφικά, καθώς και μ' ένα σημείωμα του εκδότη (της Εύας Καραϊτίδη).
Σταθήκαμε στην «πολιτική» επισήμανση του τακτικού καθηγητή Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ Ζακ Μπουσάρ: «Χωρίς τη Μάνια, χωρίς την Εστία της, χάνεται μια ολόκληρη εποχή της δημοκρατίας των ελληνικών γραμμάτων». Πράγματι, η Μάνια Καραϊτίδη είχε τη χωρικότητα της δημοκρατικής αναπνοής ως ζώσα καθημερινότητα.
Μέρος των εσόδων από την πώληση των αντιτύπων θα προσφερθεί στα Παιδικά Χωριά SOS, που αγάπησε και στήριξε.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ
