ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΤΕΡΖΗ
"Λάμψη" στις αίθουσες της Potsdamer Platz έδωσε η Νικόλ Κίντμαν, πρωταγωνίστρια της «Βασίλισσας της ερήμου», που σκηνοθέτησε ο Γερμανός Βέρνερ Χέρτσογκ. Η ταινία είναι βασισμένη στην αληθινή ιστορία της Γερτρούδης Μπελ, συγγραφέως και αρχαιολόγου, στην ταραγμένη Μέση Ανατολή, κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, στην καταρρέουσα τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Η Γερτρούδη Μπελ, μεταξύ άλλων, ήταν ο άνθρωπος που καθόρισε τα σύνορα του σημερινού Ιράκ. «Έζησα στο βασίλειο του Βέρνερ για τρεις σχεδόν μήνες και πέρασα υπέροχα» είπε η Νικόλ Κίντμαν στη συνέντευξη τύπου. «Η Γερτρούδη έζησε μια περιπετειώδη, φανταστική ζωή, που ούτε στα όνειρά μου δεν θα ζήσω».
Για τα βραβεία της διοργάνωσης, τη Χρυσή και την Αργυρή Άρκτο, θα αποφασίσει η επταμελής κριτική επιτροπή με πρόεδρο τον σκηνοθέτη Ντάρεν Αρονόφσκι, ο οποίος δεν έχει παρουσιάσει ποτέ ταινία του στο διαγωνιστικό του Βερολίνου. Τον πλαισιώνουν ο Γερμανός ηθοποιός Ντάνιελ Μπρουλ («Rush», «Good Bye, Lenin!», «The Fifth Estate»), ο Κορεάτης σκηνοθέτης Μπονγκ Τζουν-Χο («Snowpiercer»), η παραγωγός Μάρθα Ντε Λαουρέντις, η Περουβιανή σεναριογράφος και σκηνοθέτης Κλαούντια Λιόσα (το 2009 η ταινία της "Το γάλα της θλίψης" είχε κερδίσει τη Χρυσή Άρκτο), η Γαλλίδα πρωταγωνίστρια Οντρέ Τοτού, και ο δημιουργός της σειράς «Mad Men», Μάθιου Γουάινερ.
H Μπερλινάλε φέτος θα παρουσιάσει για πρώτη φορά τηλεοπτικές σειρές από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Γερμανία, ακολουθώντας μια διεθνή τάση για επιλεκτική προβολή τηλεοπτικών προϊόντων. Στην καθιερωμένη ιστορική κινηματογραφική αναδρομή, υπάρχει ένα αφιέρωμα στο technicolor, με 30 κλασικές ταινίες.
Στο Βερολίνο προβλήθηκε ήδη το «Ταξί» του Ιρανού Τζαφάρ Παναχί, του γνωστού σκηνοθέτη που είχε φυλακιστεί για την κριτική του στο καθεστώς της Τεχεράνης και που πρόσφατα αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση (αν και ακόμη ισχύει γι' αυτόν απαγόρευση εξόδου από τη χώρα). Η ταινία εκτυλίσσεται σε ένα ταξί, με τον ίδιο τον Παναχί να το οδηγεί και να παίρνει συνέντευξη από τους διάφορους επιβάτες. Μέσα από τα σχόλια των επιβατών, δίνεται μια εικόνα, συχνά με έντονο χιούμορ, της κατάστασης και των προβλημάτων της σύγχρονης ιρανικής κοινωνίας.
Τις επόμενες μέρες αναμένεται να προβληθούν το πολυαναμενόμενο "Queen of cups" του Τέρενς Μάλικ με τους Κρίστιαν Μπέιλ, Νάταλι Πόρτμαν, Αντόνιο Μπαντέρας, το «Eisenstein in Guanajuato» του Πίτερ Γκρίναγουεϊ, που εστιάζει σε δέκα μέρες από το ταξίδι του Ρώσου σκηνοθέτη στο Μεξικό το 1931, όταν προσπαθούσε να γυρίσει το «Que viva Mexico», ενώ ο Αντον Κόρμπιν (που είχε αφήσει εξαιρετικές εντυπώσεις με το «Control», την ιστορία των Joy Division) θα παρουσιάσει στο φεστιβάλ μια ταινία για τον Τζέιμς Ντιν, το «Life», που εκτυλίσσεται στα 1955, όταν ο φωτογράφος Ντένις Στοκ συναντά τον ελάχιστα γνωστό τότε ηθοποιό... Οι φωτογραφίες που τράβηξε ο Στοκ καθόρισαν την εικόνα του Τζέιμς Ντιν μέχρι σήμερα.
Βραβευμένος το 2002 με την Αργυρή Άρκτο για το «Grill Point», ο Αντρέας Ντρέζεν επιστρέφει φέτος στην Μπερλινάλε με το «Ενώ ονειρευόμασταν», όπου αφηγείται την ιστορία μιας παρέας πέντε φίλων την εποχή της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου.
Στο Βερολίνο θα είναι και ο Βιμ Βέντερς, αν και οι προσδοκίες μας πλέον για το δημιουργικό του έργο είναι πολύ περιορισμένες, καθώς οι ταινίες του τα τελευταία χρόνια είναι η μία χειρότερη από την άλλη. Η τελευταία του δουλειά, το «Everything Will Be Fine», αφηγείται την ιστορία ενός άντρα, ο οποίος, μετά από έναν τσακωμό με τη γυναίκα του, σκοτώνει σε τροχαίο με το αυτοκίνητό του ένα παιδί. Τον παρακολουθούμε για τα επόμενα δώδεκα χρόνια της ζωής του, καθώς προσπαθεί να ξεπεράσει το σοκ. Η ταινία προβάλλεται εκτός διαγωνιστικού προγράμματος, στο πλαίσιο τιμητικού αφιερώματος στον Βιμ Βέντερς που οργανώνει φέτος το Φεστιβάλ.
Τρία χρόνια μετά το έξοχο «Νο», ο Χιλιανός Πάμπλο Λαρέν διαγωνίζεται στο Βερολίνο με το "The Club", μια ταινία που γυρίστηκε με μυστικότητα και αφηγείται την ιστορία τεσσάρων ανδρών οι οποίοι θα απομονωθούν σε ένα σπίτι σε μια παραθαλάσσια περιοχή, για να "εξιλεωθούν" για τα όσα έχουν κάνει στη ζωή τους...
"Το ημερολόγιο μιας καμαριέρας" του Γάλλου Μπενουά Ζακό μάς μεταφέρει στις αρχές του 20ού αιώνα, στη γαλλική επαρχία, σε μια νέα κινηματογραφική διασκευή του μυθιστορήματος του Οκτάβ Μιρμπό: Μετά την Πολέτ Γκοντάρ στην ταινία του Ζαν Ρενουάρ (1946) και τη Ζαν Μορό στην ταινία του Λουίς Μπουνιουέλ (1964), σειρά έχει τώρα η Λέα Σεντού.
"Cobain: Montage of Heck" τιτλοφορείται το ντοκιμαντέρ για τον Κερτ Κομπέιν που υπογράφει ο Μπρετ Μόργκεν. Η ταινία είχε πρωτοπαρουσιαστεί στο Sundance και περιλαμβάνει σκηνές από τις συναυλίες των Nirvana και άγνωστα ακυκλοφόρητα τραγούδια του Κομπέιν. Όπως αντιλαμβάνεστε, είναι το "μουσικό γεγονός" του Φεστιβάλ.
O Πατρίσιο Γκουσμάν, ο Χιλιανός σκηνοθέτης που κάνει πολιτικό σινεμά με μια εντελώς προσωπική γοητευτική ματιά ("Η μάχη της Χιλής", "Νοσταλγώντας το φως"), θα παρουσιάσει στην Μπερλινάλε το "Μαργαριταρένιο κουμπί". Στο διαγωνιστικό τμήμα.
Η μοναδική ελληνική παρουσία που εντοπίσαμε μέχρι στιγμής είναι στη γαλλική παραγωγή "Exotica, Erotica, Etc.". Τη σκηνοθεσία υπογράφει η φωτογράφος Ευαγγελία Κρανιώτη. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που αφηγείται ιστορίες πληρωμένου έρωτα σε 16 λιμάνια του πλανήτη. Φιλοξενείται στο "εναλλακτικό" Forum.
Από τη Ρωσία έρχεται το "Κάτω από τα ηλεκτρικά σύννεφα", του Αλεξέι Γκέρμαν του νεότερου, γιου του επίσης σκηνοθέτη Αλεξέι Γκέρμαν. Ιστορία ενός αρχιτέκτονα που υποχρεώνεται να σταματήσει ένα έργο μεγάλης κλίμακας που προετοίμαζε.
Η ιστορία του Φεστιβάλ
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου "πριμοδοτήθηκε" στο ξεκίνημά του, το 1951, από τους Αμερικανούς, στο κατεχόμενο ακόμη Βερολίνο (πρώτη ταινία που προβλήθηκε τότε ήταν η «Ρεβέκκα» του Χίτσκοκ, και τιμώμενο πρόσωπο της διοργάνωσης, η πρωταγωνίστρια Τζόαν Φοντέν), σε μια προσπάθεια αναβίωσης της προπολεμικής αίγλης του Βερολίνου, μετά την ερήμωση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα πλέον η Μπερλινάλε θεωρείται το σημαντικότερο καλλιτεχνικό γεγονός της πόλης, συγκεντρώνοντας πάνω από 100.000 θεατές κάθε χρόνο στις προβολές. Θεωρείται συνηθισμένη η εικόνα με τις τεράστιες ουρές των Βερολινέζων που περιμένουν υπομονετικά για ένα εισιτήριο μέσα στο καταχείμωνο.
Βέβαια, μετά την ενοποίηση της Γερμανίας πολλά έχουν αλλάξει και στο Φεστιβάλ: Σχεδόν κανείς δεν θέλει να θυμάται πλέον την πιο επεισοδιακή διοργάνωση στην ιστορία του θεσμού, το 1970, η οποία διαλύθηκε κακήν κακώς, χωρίς τελετή απονομής, εξαιτίας της α λα Τζον Γουέιν συμπεριφοράς του τότε προέδρου της κριτικής επιτροπής Αμερικανού σκηνοθέτη Τζορτζ Στίβενς.
Όλα ξεκίνησαν από την ταινία «Ο.Κ.» του Βερολινέζου σκηνοθέτη Μίκαελ Φερχόφεν, που εξιστορούσε τον βιασμό και βασανισμό μιας νεαρής κοπέλας από μια ομάδα στρατιωτών... Αν και η ταινία είχε γυριστεί στα βουνά της Βαυαρίας, αναφερόταν σε ένα πραγματικό περιστατικό με Αμερικανούς στρατιώτες στον πόλεμο του Βιετνάμ, το οποίο είχε πάρει μεγάλη δημοσιότητα στον διεθνή Τύπο της εποχής (έπειτα από πολλά χρόνια ο Ντε Πάλμα θα «επαναφέρει» αυτή την ιστορία στη μεγάλη οθόνη με το «Casualities of War»).
Ο Τζορτζ Στίβενς, μόλις η κριτική επιτροπή είδε τη γερμανική ταινία, απαίτησε να... διαγραφεί από το διαγωνιστικό πρόγραμμα, πιστεύοντας μάλλον ότι οι Αμερικανοί κυβερνούσαν ακόμη το Βερολίνο! Ο Ντούσαν Μακαβέγιεφ, που ήταν επίσης μέλος της επιτροπής, αντέδρασε έντονα μιλώντας για λογοκρισία, στην πόλη ξέσπασαν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για το θέμα και η διοργάνωση κατέρρευσε με καταγγελίες και παραιτήσεις, οι προβολές σταμάτησαν και βραβεία δεν δόθηκαν ποτέ...
