Καθώς τα φετινά πολυάριθμα φεστιβάλ, Αθήνας, Επιδαύρου και άλλα, φθάνουν πια στο τέλος τους, οι εκτός φεστιβάλ θεατρικές εκδηλώσεις... δεν έχουν τελειωμό. Όλη η Ελλάδα παίζει θέατρο. Καλά κάνει, δεν είμαι από εκείνους που μεμψιμοιρούν. Αφιερώνω τη στήλη σήμερα σε δύο παραστάσεις εκτός φεστιβάλ, για τις οποίες δεν μπόρεσα να γράψω όσο παίζονταν.
Στον πανέμορφο χώρο του Παλιού Πανεπιστήμιου, στην Πλάκα, δόθηκε για λίγες μόνο βραδιές, στα ζακυνθινά, σε σκηνοθεσία της Αναστασίας Παπαστάθη, ένα έργο σπονδυλωτό, με επώνυμες ή ανώνυμες «ζακυνθινές ομιλίες» (η ονομασία διατηρεί την αρχαϊκή σημασία της, όπου «ομιλία» = παρέα, συντροφιά). Ένα πολύ ενδιαφέρον, λαογραφικά και θεατρικά, πικάντικο, σατιρικό ντόπιο είδος, που υπάρχει από τον 17ο αιώνα και μας δίνεται σπάνια η ευκαιρία στην Αθήνα να το απολαύσουμε ζωντανό. Ο τίτλος: Ζακυνθινές Ομιλίες. Το έργο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Εναρκτήριο κομμάτι: «Ο σπουργίτης και η γριά» του Γιάννη Τσακασιάνου, παλιού ζακυνθινού λαογράφου, συγγραφέα και λαϊκού ποιητή των δρόμων, με θέμα του τη σύγκρουση των γενεών. Της νέας, που αλλάζει νοοτροπία κάτω από την επιρροή της Ευρώπης, και της παλιότερης, που εμμένει στα «δικά της». Ακολούθησαν αποσπάσματα από τη «Ζακυνθινή σερενάτα» του Διονυσίου Ρώμα, στα οποία πρωταγωνιστεί... ο ίδιος ο Γιάννης Τσακασιάνος, πασίγνωστος, ανάμεσα στα άλλα, «τύπος» της παλιάς Ζακύνθου. Πραγματική έκπληξη της βραδιάς ήταν τα δύο «Όνειρα» του Σολωμού, το «ερωτικό» και το «σατιρικό», άψογα παιγμένα με τον τρόπο μιας «ζακυνθινής ομιλίας». Σειρά είχαν, κλείνοντας την ωραία βραδιά, δυο σπινθηροβόλες αυθεντικές «ομιλίες» από τη συλλογή της Γεωργίας Κόκλα, σε «παπαδιαμαντική» διασκευή της Αναστασίας Παπαστάθη: ο «Αποδεμένος» και η «Στρίγγλα». Θέμα τους... η μαγεία. Τα δρώμενα συνόδευε ο απαραίτητος «τελάλης» που σχολίαζε και επεξηγούσε, στα ζακυνθινά φυσικά. Με τα ωραία, χειροποίητα παραδοσιακά κοστούμια και τα λιτά σκηνικά της Ειρήνης Παγώνη και την όμορφη μουσική του Ιάκωβου Κονιτόπουλου.
Πρωταγωνιστεί η παλαίμαχη σπουδαία ηθοποιός μας Τζένη Ρουσέα. Θυμάμαι ένα λαϊκό άλμπουμ που είχε κυκλοφορήσει, πριν πολλά χρόνια, με σκίτσα δημοφιλών ανθρώπων του θεάτρου μας. Κάτω απ' την εικόνα, σκιαγραφούσε την προσωπικότητά τους με στίχους. Της κυρίας Ρουσσέα η σκιαγράφηση τελείωνε με τον στίχο: «...και είναι η Ρουσσέα η Τζένη ένα κόσμημα σωστό». Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να προσθέσω κάτι.
Δίπλα της, η ακούραστη, πάντα ποιοτική Γεωργία Ζώη, μια αμίμητη «Στρίγγλα» στην ομώνυμη «ομιλία», ο αυθεντικός Γιώργος Βούτος σε ρεσιτάλ αυτοσχεδιασμού, οι πολύ καλοί και ακριβείς στους ποικίλους ρόλους τους Αναστασία Παπαστάθη, Κώστας Καποδίστριας, Κατερίνα Τσάβαλου.
***
Στον παλιό, εγκαταλειμμένο Σιδηροδρομικό Σταθμό Πελοποννήσου, ένα ιδανικό «αγγελοπουλικό» σκηνικό, δόθηκε, για λίγες μέρες, σε σκηνοθεσία Βασίλη Κονταξή (χορογραφίες Σίμωνα Πάτροκλου) μια άκρως ενδιαφέρουσα παράσταση της Εκάβης του Ευριπίδη. Πλούτος της η εξαιρετική μετάφραση του Νίκου Χουρμουζιάδη (η παράσταση αφιερώνεται στη μνήμη του) και το πάθος των ηθοποιών της. Σημειώνω, επίσης, τη λειτουργική μουσική του Γεράσιμου Τριανταφύλλου (μουσική διδασκαλία - ήχοι του Σωκράτη Γεωργιάδη), τους ενδεικτικούς φωτισμούς του Βασίλη Πλατάκη, τα χρηστικά κοστούμια της Βάνας Παπαδημητρίου. Μια παράσταση «δωματίου», για την ακρίβεια «σταθμού», όπου ο χώρος γίνεται συμπρωταγωνιστής. Μια συμπυκνωμένη πρόταση με ρόλους «φεύγοντες», ψυχών που απάγονται σε αναγκαστικό ταξίδι χωρίς επιστροφή... Ένα θέατρο «φτωχό», με ελάχιστα μέσα, που συγκινεί με την αυθεντικότητά του. Η Άννα Χατζηχρήστου, στον κύριο ρόλο, είναι μια ηθοποιός με «τσαγανό», που έχει πολλά να πει και πρέπει οπωσδήποτε να της δοθούν ευκαιρίες να δείξει την αξία της. Μια «Εκάβη» ανατολίτισσα, ριζιμιά, εκ βαθέων, άγρια στην εκδίκηση, τρυφερή στον θρήνο, που παίζει με τα μάτια συνδυάζοντας τα δύο της πρόσωπα σε ένα. Μαζί με τον παλαίμαχο, έμπειρο Γιώργο Μάζη (Πολυμήστωρ) και τους καλούς Κώστα Τραφαλή (Πολύδωρος), Garima Σαρηγιαννίδου (Θεράπαινα), Νατάσα Παπαδάκη (Πολυξένη), Ηλία Γκαγιάνο (Οδυσσέας), Ιορδάνη Καλέση (Ταλθύβιος), Στέργιο Ιωάννου (Αγαμέμνων). Κορυφαίες οι Μαρία Τζανουκάκη, Μαρβίνα Πιτυχούτη. Χορός αιχμαλώτων γυναικών οι Κατερίνα Οικονομίδη, Χρυσούλα Ζυβοπούλου, Φλώρα Παπαντωνίου, Εύη Καρρά.
