Θα ξεκινήσω με μια προσωπική στιγμή που καθόρισε τη ζωή μου.
Πριν 55 χρόνια, ένα κυριακάτικο πρωινό του Μάη του 1958, ο Μακρονησιώτης πατέρας μου με πήρε μαζί του, να ψηφίσουμε, «για να μαθαίνω», αλλά και για να ρίξω εγώ το ψηφοδέλτιο της ΕΔΑ στην κάλπη, «για γούρι».
Το βράδυ στο σπίτι μας, σύντροφοι και φίλοι άκουγαν στο ραδιόφωνο τα αποτελέσματα των εκλογών. Ήμουν μάρτυρας, είδα δάκρυα χαράς να πλημυρίζουν τη μεγάλη συντροφιά. Η ΕΔΑ αξιωματική αντιπολίτευση!
Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα τη λαχτάρα των ανθρώπων της Αριστεράς για ανατροπή, για δικαίωση.
Μετά από χρόνια, δύο άλλα βράδια, τον Μάη και τον Ιούνη του 2012, το μυαλό και η καρδιά μου γύρισαν στον πατέρα μου, σ' εκείνη τη βραδιά του μακρινού 1958. Ο ΣΥΡΙΖΑ αξιωματική αντιπολίτευση!
Αυτό το φορτίο των ελπίδων και των διαψεύσεων φέρνω κι εγώ, μαζί με χιλιάδες συντρόφους της γενιάς μου, δώρο και παρακαταθήκη, την αγωνία της δικαίωσης.
Στο πρώτο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ θα έχουμε την ευκαιρία να σχεδιάσουμε όλοι μαζί αυτή την πορεία προς τη δικαίωση.
Αυτό το συνέδριο ξεπερνάει σε κρισιμότητα όλα τα προηγούμενα συνέδρια.
Αυτό το συνέδριο το χρωστάμε στον εαυτό μας, στα χιλιάδες μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, στους ανένταχτους αριστερούς, στην κοινωνία που βιώνει τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα.
Αυτό το συνέδριο το χρωστάμε στον ελληνικό λαό ως εκπλήρωση της υπόσχεσης που έδωσε το βράδυ των εκλογών του Ιουνίου ο σ. Αλ. Τσίπρας, στους πολίτες που μας εμπιστεύθηκαν, κόντρα στον εκφοβισμό - εκβιασμό.
Αυτό το συνέδριο το χρωστάμε στους 3.500 συνέδρους της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του Δεκεμβρίου.
Αυτό το συνέδριο πρέπει να μας ωριμάσει «βίαια», όχι για να διαγράψουμε την πορεία που έχουμε εγγράψει μέχρι σήμερα, αυτή μας ανήκει και θα φωτίζει τα βήματά μας στο διηνεκές, αλλά για να πραγματοποιήσουμε την ανατροπή της μνημονιακής πολιτικής.
Αυτό το συνέδριο θα σηματοδοτήσει το πέρασμα από ένα κόμμα 4,5%, των συνιστωσών, των γραφειοκρατικών τάσεων και της πολυγλωσσίας, σε έναν ΣΥΡΙΖΑ μαζικό, δημοκρατικό, ενιαίο, πλουραλιστικό, που θα αποτελεί τη λειτουργική συνισταμένη όλων των κοινωνικών, ιδεολογικών και πολιτικών ρευμάτων.
Αυτό το συνέδριο, τέλος, θα πραγματοποιηθεί ως «το συνέδριο του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης», μέσα από το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ, θα διαμορφώσει ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα. Θα μας δώσει τη δυνατότητα να ανατρέψουμε την κυβερνητική πολιτική, να αναλάβουμε την ιστορική ευθύνη της σωτηρίας της χώρας, φέρνοντας τον λαϊκό παράγοντα στο προσκήνιο. Δεν μπορούμε και δεν μας επιτρέπεται να αφήσουμε μισή την πορεία που κάναμε μέχρι σήμερα, σαν το μετέωρο βήμα του πελαργού.
Στο πρώτο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, η ελληνική κοινωνία, και όχι μόνο, θα έχει τα μάτια της στραμμένα πάνω μας. Το στοίχημα για μας είναι αν θα της δώσουμε ελπίδα ή αν θα την στείλουμε στις ατομικές λύσεις. Το στοίχημα είναι αν θα σταθούμε όλοι στο ύψος των ιστορικών στιγμών.
Πρέπει να μπούμε σε "κόκκινο συναγερμό" μέχρι το συνέδριο. Να υπερασπιστούμε την ιστορική μας διαδρομή, την προοπτική μας, την ίδια μας τη ζωή. Να κάνουμε τον προσυνεδριακό διάλογο μια μαζική, ανοιχτή διαδικασία στις κοινωνικές δυνάμεις. Να μην αναπαραχθούν και ανατροφοδοτηθούν οι φοβικές και αυτοαναφορικές μας τάσεις, που δεν ανταποκρίνονται στην ιστορικότητα, αλλά ούτε και στις πραγματικές μας δυνατότητες.
Στον δρόμο προς το συνέδριο, δυο είναι τα βασικά θέματα που πρέπει να συζητήσουμε:
* Πώς θα μετεξελίξουμε τον ΣΥΡΙΖΑ σε ένα μαζικό, ορμητικό λαϊκό κίνημα, που θα τον φέρει στην κυβέρνηση. Ένα λαϊκό κίνημα που θα στηρίζει την κυβέρνηση κοινωνικής σωτηρίας, με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, και θα είναι εγγυητής της λαϊκής βούλησης. Εκτός της «υψηλής πολιτικής», πρέπει να σκύψουμε στις ρίζες μας, στους άνεργους, στους νέους, στους νεόπτωχους, στους μετανάστες, στους πρόσφυγες, στα θύματα του ρατσισμού, στους «ταπεινούς και καταφρονεμένους», που είναι η δύναμη και ο λόγος ύπαρξής μας. Πρέπει να σχεδιάσουμε τη δράση μας, την παρέμβασή μας, σπίτι το σπίτι, γειτονιά τη γειτονιά, εργοστάσιο το εργοστάσιο, χωράφι το χωράφι, να κάνουμε πράξη την αλληλεγγύη και την αντίσταση. Να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε μια παρένθεση στην πολιτική ζωή, αλλά δύναμη ανατροπής.
Στους εκφραστές της μνημονιακής πολιτικής αντιφωνούμε τον στίχο του Σαββόπουλου : "Ο κόσμος υποφέρει και πεινά κι εσείς τα ίδια παραμύθια".
* Πώς θα αποτινάξουμε τις αδυναμίες που κουβαλάμε. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει παρελθόν, παρόν και μέλλον. Ένα ταξίδι που ξεκίνησε το 2001, με τον «Χώρο Διαλόγου και Κοινής Δράσης της Αριστεράς», ένα εγχείρημα που γέννησε ελπίδες για την πολυπόθητη ενότητα της Αριστεράς. Πορευθήκαμε με το πρόταγμα της ενότητας, απευθύνοντας ενωτικό κάλεσμα προς όλες τις δυνάμεις της Αριστεράς. Ζήσαμε ωραίες στιγμές, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ, τις μεγάλες κινητοποιήσεις τις νεολαίας του άρθρου 16, το ξέσπασμα της νεολαίας τον Δεκέμβρη του 2008, αλλά και τις πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, τους Αγανακτισμένους στις πλατείες, τον αγώνα των κατοίκων της Κερατέας, τη μεγαλειώδη και επίμονη αντίσταση των κατοίκων της Ιερισσού. Περάσαμε όμως και δυσκολίες, πισωγυρίσματα και διαφωνίες, που απογοήτευσαν μεγάλο μέρος μελών και φίλων, στιγμές οριακές για το ενωτικό μας εγχείρημα, γιατί επικράτησαν οι «απόλυτες αλήθειες και οι φυγόκεντρες τάσεις», έναντι της ανάγκης μιας κοινής, συλλογικά διαμορφωμένης συνισταμένης.
Όλοι και όλες τιμούμε τις ιδιαίτερες σημαίες μας. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή, ιστορική δικαίωση, καλύτερη απάντηση στις αγωνίες, τις ελπίδες και τους φόβους της κοινωνίας από το να την δικαιώσουμε. Σήμερα τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ που δεν ανήκουν σε συνιστώσες είναι περισσότερα από τα μέλη των συνιστωσών, ο δρόμος της ενότητας είναι μονόδρομος και οδηγεί στη συνάντηση όλων των ιστορικών ρευμάτων της ελληνικής και ευρωπαϊκής Αριστεράς. Ναι, ο ΣΥΡΙΖΑ που θα δημιουργήσουμε θα είναι δημοκρατικός, πλουραλιστικός, πολυτασικός, θα βασίζεται στον διάλογο, στην αναζήτηση, στην ανασύνθεση. Δεν πετάμε καμία κατάκτηση. Τώρα όμως, που ξεκινάμε από την αρχή, δεν βοηθάει, ούτε εμάς ούτε την κοινωνία, η αναπαραγωγή διαχωρισμών. Οι διαχωρισμοί αυτοί αναπαράγονται αντικειμενικά από τις εκλογικές διαδικασίες με ξεχωριστές λίστες. Από το συνέδριο του Συνασπισμού το 2008 και το 2010, υποστήριζα μαζί με άλλους συντρόφους/σες ότι η ταύτιση των ιδεολογικών ρευμάτων με τις εκλογικές διαδικασίες και τις λίστες μειώνει τη δημοκρατία και κυρίως τραυματίζει τις τάσεις. Λίστες που ανταποκρίνονταν στις ανάγκες μιας άλλης εποχής, σήμερα προκαλούν τη μεγάλη πλειοψηφία των μελών που δεν ανήκουν σε τάσεις και μηχανισμούς, θέτουν εκβιαστικά διλήμματα, δεν μας βοηθάνε. Λίστες που συχνά δεν έχουν καμία σχέση με ιδεολογικά και πολιτικά διακυβεύματα, λίστες που λειτουργούν ως μηχανισμοί αναπαραγωγής της ηγεσίας, με τρόπο αναξιοκρατικό, που αντικαθιστούν τη συντροφική λογοδοσία των στελεχών προς τα μέλη του κόμματος με την «τασική» πειθαρχία, οξύνουν τα προβλήματα. Λίστες που αποτρέπουν στην πραγματικότητα τον διάλογο, τη ζύμωση, τη σύνθεση, αφού λειτουργούν ως «κλειστά συστήματα», δεν τις έχουμε ανάγκη. Σήμερα, στο πρώτο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, είναι ανάγκη να συναντηθούμε και να μιλήσουμε όλοι με όλους. Σήμερα πρέπει να ανακαλύψουμε δρόμους για την ενίσχυση της δημοκρατίας. Η ιστορία των κομμάτων της ελληνικής -και όχι μόνο- Αριστεράς αποδεικνύει ότι η εσωκομματική δημοκρατία δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με τις εκλογικές διαδικασίες. Η μελέτη της ιστορίας του ΚΚΕ Εσωτερικού έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Έχουμε όλοι και όλες εμπειρία από την προωθητική, ανατρεπτική δύναμη της δημοκρατίας, αλλά και από την κλειστή, γραφειοκρατική, παραλυτική ατμόσφαιρα που δημιουργούν οι μηχανισμοί. Τον δρόμο εμείς θα τον αποφασίσουμε με τον πιο δημοκρατικό τρόπο. Θα κριθούμε όμως από την κοινωνία και την Ιστορία.
