Της Σκα Κέλερ*
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έθεσε ως στόχο να αλλάξει πολλά. Προφανώς δεν μπορούν να επιτευχθούν όλα μέσα στην πρώτη της χρονιά στην εξουσία και πιθανώς κάποια δεν θα επιτευχθούν και στη συνέχεια. Ωστόσο, η εμπειρία της περασμένης χρονιάς μάς αφήνει με σημαντικά μαθήματα για το πώς μπορεί να ολοκληρωθεί η φιλόδοξη αλλαγή που έχει απεγνωσμένα ανάγκη η Ευρώπη.
Το πρόγραμμα θα παραμείνει το κυρίαρχο θέμα στην Ελλάδα και είναι σημαντικό ότι υπάρχει μια κυβέρνηση που πραγματικά νοιάζεται για την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων, ακόμη και κατά την εφαρμογή των περιορισμών που δεν τα ευνοούν. Αλλά ενώ το πρόγραμμα είναι μακράν η κύρια πρόκληση και ο μεγαλύτερος αγώνας για το επόμενο διάστημα, υπάρχουν και άλλοι τομείς πολιτικής όπου η αλλαγή είναι αναγκαία και μπορεί να επιτευχθεί.
Όταν πρόκειται για τις πολιτικές ελευθερίες, για παράδειγμα, ορισμένες πολιτικές μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς ή με μικρό οικονομικό κόστος, ενώ άλλες μπορεί να δημιουργήσουν ακόμη και έσοδα. Το σύμφωνο συμβίωσης είναι ένα καλό παράδειγμα για μια άνευ κόστους ουσιαστική αλλαγή που η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει ήδη υλοποιήσει. Επίσης, η ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τη φοροδιαφυγή με την προοδευτική κυβέρνηση του γερμανικού κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας μπορεί να φέρει πολλά χρήματα στους λογαριασμούς του ελληνικού υπουργείου Οικονομικών. Αυτές οι περιπτώσεις δείχνουν ότι -παρά τα προβλήματα, την πίεση και τα προγράμματα- η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει καταφέρει να κάνει τη διαφορά. Στα επόμενα χρόνια, χρειαζόμαστε ακόμα περισσότερα παραδείγματα σαν αυτά. Παράλληλα με την περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τις πολιτικές ελευθερίες, την καταπολέμηση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής, ένας πολύ σημαντικός τομέας πολιτικής, με ανάγκη και δυνατότητα για αλλαγή, είναι το περιβάλλον και η ενέργεια. Οι περιοχές αυτές χρειάζονται επενδύσεις, αλλά μεσοπρόθεσμα βγάζουν τα λεφτά τους, καθώς βελτιώνουν τις συνθήκες διαβίωσης για όλους, φέρνουν περισσότερη ενεργειακή ανεξαρτησία και μικρότερο κόστος ενέργειας.
Η κυβέρνηση Τσίπρα έχει σαφώς ανάγκη από Ευρωπαίους συμμάχους. Κάποιες συμπαθητικές δηλώσεις, ενίοτε και εποικοδομητικές, άλλων Ευρωπαίων ηγετών στην τηλεόραση δεν είναι αρκετές. Αυτό που κάνει τις φωνές τους να μετράνε είναι όταν μιλούν στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου και σε ποια πλευρά είναι όταν τα πράγματα σοβαρεύουν. Ωστόσο, οι συμμαχίες είναι θέμα δούναι και λαβείν. Δεδομένου ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανήκει σε μια από τις δύο μεγάλες πολιτικές οικογένειες -Συντηρητικοί και Σοσιαλδημοκράτες-, αυτό κάνει την οικοδόμηση συμμαχιών πιο δύσκολη. Αλλά σύμμαχοι μπορούν επίσης να βρεθούν πέρα από τον στενό κύκλο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Μπορούν να προσεγγιστούν με προοδευτικές δράσεις, όπως περιγράφονται παραπάνω. Ανεξάρτητοι φορείς μπορεί να είναι ουσιώδεις για τη δημόσια συζήτηση, για παράδειγμα, όταν βγάζουν την κόκκινη κάρτα στις περιπτώσεις που τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. φαίνεται να συμφωνούν μόνο όταν επιτίθενται στην Ελλάδα.
Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είναι ένας από τους πολύ λίγους Ευρωπαίους ηγέτες -και γίνονται όλο και λιγότεροι- που καθιστούν σαφές ότι η προσφυγική κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί με το κλείσιμο των συνόρων και ότι αυτή είναι μια ανθρωπιστική κρίση που χρειάζεται ανθρώπινες απαντήσεις. Αυτή η προοδευτική θέση που εκφράζει δείχνει την καρδιά μιας προοδευτικής κυβέρνησης, ακόμη και αν δεν μπορεί να κερδηθούν όλες οι μάχες.
Το έτος 2015 μας δίδαξε ότι η εισαγωγή εναλλακτικών πολιτικών είναι δύσκολη για μια κυβέρνηση μόνη της. Αλλά εάν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να είναι η εμπροσθοφυλακή, να προχωρεί σε προοδευτικές δράσεις και να συνεργάζεται με άλλες ευρωπαϊκές προοδευτικές δυνάμεις, μπορεί να επιφέρει πραγματική αλλαγή. Το επόμενο έτος, και τα επόμενα, θα είναι σκληρό και γεμάτο προκλήσεις. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί πραγματική αλλαγή προς όφελος του λαού.
* Η Σκα Κέλερ είναι μέλος των Πρασίνων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
