Του Δημήτρη Παπαδημούλη*
To 2015 ήταν η χρονιά που η Ελλάδα της κρίσης και της ύφεσης, έγινε η Ελλάδα της ελπίδας, του αγώνα για θετικές αλλαγές στην Ευρώπη. Πέρασε ένας χρόνος από την ημέρα που κυρίαρχα ο ελληνικός λαός αποφάσισε να σταματήσει να αποτελεί το πειραματόζωο της άγριας, μονομερούς λιτότητας. Η προηγούμενη χρονιά σφραγίστηκε με προκλήσεις, πολιτικές αντιπαραθέσεις, λάθη και παραλείψεις αλλά και σημαντικές νίκες. Δεν πήγαν όλα όπως τα σχεδιάζαμε, όμως πετύχαμε πολλά. Κυρίως μείναμε ζωντανοί, ακυρώνοντας την παγίδα του Grexit και της "αριστερής παρένθεσης" που επιδέξια είχε στήσει η φράξια Σόιμπλε.
Ο ΣΥΡΙΖΑ συμπύκνωσε όλη την κοινωνική αγανάκτηση των τελευταίων ετών, την κινηματική αντίσταση ενάντια στη λιτότητα και την ανυποχώρητη πίστη πως με την ενότητα των αριστερών, προοδευτικών δυνάμεων υπάρχει εναλλακτικός δρόμος απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό. Η ελληνική κυβέρνηση από την πρώτη ημέρα έστειλε ισχυρό μήνυμα στην Ευρώπη, ότι πλέον η δογματικά μονομερής λιτότητα απέτυχε. Η ανατροφοδοτούμενη ύφεση, οι αρνητικοί κοινωνικοί δείκτες, η ανεργία - ρεκόρ σε ολόκληρη την Ε.Ε., τα τρομακτικά μεγάλα ποσοστά φτώχειας, ήταν ό,τι άφησε πίσω της η νεοφιλελεύθερη εμμονή της ευρωπαϊκής ελίτ και των ελληνικών κυβερνήσεων του παρελθόντος.
Αυτή η εμμονή και το σχέδιο για "σύντομη αριστερή παρένθεση" ηττήθηκαν. Και ηττήθηκαν και τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο, αλλά και τον Σεπτέμβριο του 2015. Το γεγονός αυτό τροφοδότησε μια δυναμική δημοκρατικής αλλαγής σε μια μονοσήμαντη και δογματική συντηρητική Ευρώπη.
Οι κυρίαρχες συντηρητικές φωνές της Ευρώπης, όπως ήταν φυσικό, δεν καλωσόρισαν την απόφαση αυτή. Ο φόβος ότι μία τέτοια ανοιχτή κίνηση αμφισβήτησης του συντηρητικού μοντέλου θα μπορούσε να αποκτήσει πανευρωπαϊκό χαρακτήρα και να προκαλέσει ντόμινο δημοκρατικών εξελίξεων αποδείχτηκε βάσιμος, και όχι άδικα. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσε από την πρώτη στιγμή εκείνο το προοδευτικό αριστερό αντιπαράδειγμα το οποίο πήγε κόντρα στη μέχρι τότε συναίνεση της ηγεσίας των Ευρωπαίων Σοσιαλδημοκρατών και της Ευρωπαϊκής Δεξιάς και έδειξε έναν άλλο δρόμο.
Η ελληνική κυβέρνηση, ύστερα από μήνες σκληρής διαπραγμάτευσης απέναντι σε μία σκληρή δεξιά ελίτ, αποφάσισε ότι αν θέλει να συνεχίσει να αγωνίζεται και να πετυχαίνει νίκες, πρέπει να αποδεχθεί έναν δύσκολο συμβιβασμό. Δεν αποτέλεσε σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ μια τέτοιου είδους συμφωνία. Όμως με αυτό τον τρόπο το στοίχημα παρέμεινε και συνεχίζει να παραμένει ανοιχτό και για την Ελλάδα και για την Ευρώπη. Αν η κυβέρνηση υποχωρούσε και έπεφτε, αυτό θα αποτελούσε διαχρονική ήττα ολόκληρης της ευρωπαϊκής Αριστεράς. Θα έκλεινε οποιαδήποτε χαραμάδα ελπίδας και θα επανέφερε το παλιό πολιτικό σύστημα στη θέση του.
Kάπως έτσι, το νεοφιλελεύθερο οικοδόμημα μετά τις 25 Ιανουαρίου ράγισε. Ο άνεμος δημοκρατικής αλλαγής, που επαναβεβαιώθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου, βοήθησε τον αγώνα και άλλων αριστερών δυνάμεων της Ευρώπης. Έφτασε μέχρι και την Πορτογαλία, όπου Αριστερά και Σοσιαλιστές, με πιο εντυπωσιακό τον διπλασιασμό των εκλογικών ποσοστών του Μπλόκου της Αριστεράς, συγκρότησαν κυβέρνηση που υπόσχεται να ανατρέψει τη λιτότητα και να επιστρέψει τη χώρα σε ρυθμούς ανάπτυξης. Στην Ισπανία, η Αριστερά, και κυρίως οι Podemos πολλαπλασίασε τις δυνάμεις της και πλέον αποτελεί ισχυρό πόλο και ρυθμιστή του πολιτικού συστήματος όπου μαζί με τους Σοσιαλιστές απειλούν ανοιχτά μετά από πολλά χρόνια τη διακυβέρνηση της Δεξιάς. Το ίδιο και στη Μεγάλη Βρετανία, όπου οι Εργατικοί εμπιστεύτηκαν το τιμόνι της αξιωματικής αντιπολίτευσης στον Κόρμπιν που ένωσε τη φωνή του για μια διαφορετική Ευρώπη, στο πλευρό της ελληνικής κυβέρνησης. Η Ιταλία, πλέον, στο νέο σκηνικό, αμφισβητεί πιο έντονα τον ηγεμονισμό της Γερμανίας. Η ελληνική κυβέρνηση, με τις μάχες που έδωσε και συνεχίζει να δίνει, συμβάλλει ενεργά στη δημοκρατική ανακατάταξη του ευρωπαϊκού πολιτικού χάρτη, ιδιαίτερα στον Νότο.
Αυτές οι ψηφίδες δημοκρατικών αλλαγών και τα κύματα αλληλεγγύης των ευρωπαϊκών λαών ακύρωσαν το σχέδιο της "αριστερής παρένθεσης", κατά τη διάρκεια αυτού του πρώτου χρόνου.
Η αλλαγή του συσχετισμού δύναμης στην Ευρώπη είναι μακρά και δύσκολη διαδικασία, που απαιτεί σαφή ευρωπαϊκή στρατηγική και σχέδιο, πολιτική συμμαχιών, πείσμα αλλά και υπομονή.
Πριν ένα χρόνο, η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στάθηκε η αφορμή να αρχίσει ξανά σε όλη την Ευρώπη ένας πολιτικός και κοινωνικός διάλογος. Αυτό τον διάλογο οφείλουμε να τον συνεχίσουμε. Η ενίσχυση την πρώτης κυβέρνησης της Αριστεράς, ως πολιτικού καταλύτη στην Ευρώπη, η οργανωτική και πολιτική διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ μέσα από το συνέδριό μας, καθώς και η διεύρυνση των συμμαχιών μας σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο είναι αναγκαία προϋπόθεση για να μακροημερεύσει αυτή η κυβέρνηση και μαζί της να μπει η Ελλάδα σε τροχιά ανάπτυξης, κοινωνικής δικαιοσύνης και ευημερίας. Σηκώνουμε το γάντι και συνεχίζουμε τον αγώνα.
* Ο Δημ. Παπαδημούλης είναι αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ
