Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου
Καμιά έκπληξη δεν δικαιολογείται για όσα «αποκάλυψε» ο διοικητής της ΤτΕ στον Σκάι. Δεν «αποκάλυψε» τίποτα, άλλωστε. Επιβεβαίωσε όσα διαδραματίζονταν μπροστά στα μάτια μας από τον Δεκέμβριο του 2014 μέχρι τον περασμένο Ιούλιο. Ο Γ. Στουρνάρας έπαιξε απλώς τον θεσμικό του ρόλο. Άσκησε όλη την εξουσία που απορρέει από τη θέση του, ως διοικητής της ΤτΕ, που είναι μέλος του Ευρωσυστήματος και εκτελεστικός βραχίονας στην Ελλάδα της ΕΚΤ, της ανεξάρτητης και ανεξέλεγκτης παρακυβέρνησης της Ευρώπης. Ίσως της μόνης αληθινής και με απεριόριστη ισχύ κυβέρνησης στην Ευρώπη. Ο κ. Στουρνάρας, όσο κι αν ακούγονται ανατριχιαστικά, παρακρατικά, ακόμη και ποινικώς ελέγξιμα όσα με αφοπλιστική αφέλεια περιέγραψε, έπραξε τα ανάλογα με αυτά που έπραττε ο προκάτοχός του Γ. Προβόπουλος από το καλοκαίρι του 2009 και σε όλη τη διάρκεια της κρίσης. Κι εκείνος ένιωσε την ανάγκη κάποια στιγμή να «αποκαλύψει» τι γνώριζε για την επερχόμενη κατάρρευση, με ποιους εντός και κυρίως εκτός Ελλάδας (στη Φραγκφούρτη, πρωτίστως) μοιραζόταν τις ανησυχίες και τους σχεδιασμούς του.
Το πρόβλημα δεν είναι το τι έκανε ο διοικητής της ΤτΕ, συλλέγοντας πληροφορίες για υπαρκτές ή ανύπαρκτες θέσεις στελεχών της τότε κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ., μιλώντας με πρώην πρωθυπουργούς (!) και «παράγοντες του δημοσίου βίου», οργανώνοντας «άμυνα» σε ενδεχόμενη «επίθεση» παράλληλου νομίσματος ή «εισβολή στο Νομισματοκοπείο» και μεθοδεύοντας τα capital controls. Το πρόβλημα είναι ότι είχε τη νόμιμη εξουσία να τα κάνει. Αυτήν που απορρέει από τη Φραγκφούρτη, την παντοδύναμη παρακυβέρνηση της Ευρώπης.
Μπορεί να ακούγεται ως γραφικότητα το να μιλάει ο κ. Στουρνάρας περί «σχεδίου άμυνας» (σ.σ. προφανώς δεν μιλάει για στρατό αλλά γι' αυτό που έτσι κι αλλιώς εφαρμόστηκε, τη διακοπή της ρευστότητας και το κλείσιμο των τραπεζών). Ωστόσο, τέτοιες γραφικότητες που απορρέουν από την ωμή εξουσία της ΕΚΤ έγιναν επανειλημμένα, όχι μόνο στην Ελλάδα. Στην Κύπρο με το αντικοινοβουλευτικό πραξικόπημα, στην Ιρλανδία με ένα τηλεφώνημα Τρισέ που ματαίωσε προγραμματισμένο πρωθυπουργικό διάγγελμα, στην Πορτογαλία όπου η αντιπολίτευση υποχρεώθηκε να στηρίξει κυβέρνηση μειοψηφίας, στην Ισπανία που σύρθηκε σε σκανδαλώδη διάσωση τραπεζών μέσω ESM ή στην Ιταλία όπου κυριολεκτικά διορίστηκε από τη Φραγκφούρτη κυβέρνηση τεχνοκρατών.
Ενώ εδώ, στην Ελλάδα, οι «αποκαλύψεις» Στουρνάρα αντιμετωπίζονται ανεκδοτολογικά και με εξόφθαλμη αμηχανία από τα κυβερνητικά στελέχη (μόνο το Μαξίμου επέλεξε να τις χρησιμοποιήσει σαν αλάτι στις πληγές της διάσπασης), στην υπόλοιπη Ευρώπη, ιδιαίτερα στην Αριστερά, διεξάγεται έντονη συζήτηση για την παρακυβέρνηση της ΕΚΤ. Την περασμένη Πέμπτη, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ομάδα της Αριστεράς GUE/NGL πραγματοποίησε ημερίδα με τίτλο: «ΕΚΤ: η μη εκλεγμένη κυβέρνηση της Ευρώπης». Ο τίτλος συμπυκνώνει τον κοινό τόπο των περισσότερων δυνάμεων της ευρωπαϊκής Αριστεράς, παρά τις αποκλίνουσες θέσεις τους: η ΕΚΤ είναι ο μόνος θεσμός στην Ε.Ε. που ασκεί εξουσίες χωρίς τον έλεγχο κοινοβουλίων και κυβερνήσεων. Και αυτό το κάνει όχι παραβιάζοντας την ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά τηρώντας την. Αυτή είναι η ιδρυτική της συνθήκη. Κι αυτή η συνθήκη επεκτείνεται στην εξουσία που εκχωρεί στις «εθνικές» κεντρικές τράπεζες -άρα και στον κάθε Στουρνάρα- να εκπροσωπούν όχι κάθε χώρα και τις ιδιαίτερες ανάγκες της, αλλά το υπερκράτος που εδρεύει στη Φραγκφούρτη, ελέγχοντας το χρήμα και όλο το χρηματοπιστωτικό σύστημα, υπέρ του οποίου αποκλειστικά υπάρχει. Οι κεντρικές και εμπορικές τράπεζες δεν είναι επικράτεια κάθε χώρας, είναι «επικράτεια» της ΕΚΤ.
Η άβολη αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι ο κ. Στουρνάρας δεν παραβιάζει το Σύνταγμα και τους νόμους της χώρας. Αλλά ότι τηρεί ένα άλλο Σύνταγμα, κατοχυρωμένο ως υπέρτερο. Αυτή είναι μια συνθήκη που καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να προσποιείται ότι μόλις ανακάλυψε. Αυτής της συνθήκης γνήσια τέκνα είναι τα Μνημόνια, η τρόικα, το κουαρτέτο κι όλες οι παραφυάδες της δικτατορίας της ΕΚΤ. Κι αν μια κυβέρνηση νιώθει ότι ασφυκτιά υπό την εξουσία της, έχει μια εναλλακτική. Να αρνηθεί αυτή τη συνθήκη, με ό,τι συνεπάγεται ως προς τη θέση της στο κοινό νόμισμα. «Μα, χρειάζεται σχέδιο!». Φυσικά! Αυτή είναι η δουλειά της πολιτικής και των πολιτικών. Να έχουν σχέδια παντός καιρού. Αλλιώς ας εκχωρήσουν τη διακυβέρνηση απευθείας στη Φραγκφούρτη.
Εξ ου και η συζήτηση στην ευρωπαϊκή Αριστερά, και πέραν αυτής, περί εκδημοκρατισμού της Ε.Ε. σκοντάφτει σε ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο. Ο εκδημοκρατισμός είναι αδύνατος χωρίς τη ριζική αναθεώρηση των ευρωπαϊκών συνθηκών. Πρακτικά, αυτό σημαίνει διαδικασία διάλυσης και επανίδρυσης από μηδενική -και εθελοντική- βάση. Και προϋποθέτει βούληση 28 ετερόκλητων και τρομακτικά άνισων χωρών. Όσο αυτή η κοινή βούληση λείπει, η μόνη εναλλακτική τακτική είναι αυτή της Βρετανίας, που εκβιάζει την α λα καρτ αναθεώρηση των συνθηκών, βάζοντας ευθέως το δίλημμα του Brexit και στους εταίρους της και στη βρετανική κοινωνία.