Του Γιάννη Σιώτου
Τα σενάρια καταστροφής, με τα χρηματιστήρια να καταρρέουν και τις αγορές να βουλιάζουν, κυριαρχούν στα περισσότερα διεθνή ΜΜΕ. Θα έλεγε κανείς ότι οι εικόνες των επενδυτών που "τραβάνε τα μαλλιά τους" παραπέμπουν στο Χόλιγουντ, το οποίο αξιοποιεί την εικόνα για να παρακάμψει την ουσία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι η εικόνα της καταστροφής μπορεί να κρύβει ένα μεγάλο ξεκαθάρισμα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Κοντολογίς η πτώση των μετοχών, μπορεί όχι μόνο να παγιώσει την κυριαρχία των ισχυρών, αλλά και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτό το status να μακροημερεύσει.
Σε αυτό το οικονομικό παιγνίδι η Κίνα εμφανίζεται ως πρωταγωνιστής. Αυτή είναι όμως η εικόνα του "δέντρου". Για να δει κανείς το "δάσος", θα πρέπει να προσπεράσει τα δεινά των μετοχών και να εστιάσει σε άλλα σημάδια. Για παράδειγμα, να δει: το παιγνίδι του γουάν, την απόφαση της FED να περιορίσει τη ρευστότητα στην παγκόσμια οικονομία, την ενίσχυση του δολαρίου σε σχέση με το ευρώ, τη διεθνοποίηση του κινέζικου νομίσματος μέσω του ΔΝΤ, αλλά και τη συνεχή ισχυροποίηση της γερμανικής οικονομίας, που πιστοποιήθηκε και από την έκθεση που δημοσιοποίησε πριν λίγες μέρες το Ινστιτούτο Γερμανικής Οικονομίας (IW). Όλα αυτά αλλάζουν άρδην την εικόνα που επικρατεί στην παγκόσμια οικονομία τις τελευταίες μέρες.
Η αλήθεια είναι ότι κάθε κρίση επηρεάζει τις ευάλωτες και ασθενείς οικονομίες, όπως την ελληνική και όχι μόνο. Κινδυνεύουν να βρεθούν με ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα, αλλά να εξαρτώνται ακόμα περισσότερο από τις ισχυρές οικονομίες. Το μείζον ερώτημα αυτή είναι, αν σε αυτό το παιγνίδι καταστροφικής ισχύος οι ευάλωτοι έχουν περιθώρια να αντιδράσουν και με ποιο τρόπο μπορεί να το κάνουν.
Η Ιστορία έχει δείξει ότι ακόμα και τα καλύτερα σχέδια ανατρέπονται. Αυτό από μόνο του δίνει ελπίδα. Από την άλλη πλευρά όμως, η ανατροπή επιτυγχάνεται μόνο αν οι θιγόμενοι αποφασίσουν να αντιδράσουν στην «προσχεδιασμένη» τύχη τους. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η δύναμη των αδυνάτων βρίσκεται στην... πρόσθεση. Δηλαδή στο κομμάτι που κατέχουν στην πίττα του διεθνούς εμπορίου όλοι μαζί, αλλά και στα δισεκατομμύρια των ανθρώπων που θα κινδυνεύσουν να επιστρέψουν στη φτώχεια.
Σίγουρα το κίνητρο είναι ισχυρό και μπορεί να φέρει πιο κοντά λαούς και ηγεσίες. Ίσως η κρίση που διαφαίνεται στον ορίζοντα, να είναι η καλύτερη ευκαιρία για να ανατραπούν οι σχεδιασμοί των ισχυρών. Η σημερινή συγκυρία προσφέρεται. Και αυτό μπορεί να το καταλάβει ο καθένας, αρκεί να συγκρίνει τον σημερινό πολιτικό χάρτη της Ευρώπης, με εκείνον του 2011. Τότε θα διαπιστώσει ότι όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι αντιστέκονται στη φτώχεια, στην ανισότητα και στην εξαθλίωση των πολιτικών που φέρνει η άκριτη και ισοπεδωτική εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων συνταγών. Αλλά δεν είναι μόνον η Ευρώπη. Στην Νότια Αμερική, ο κίνδυνος επιστροφής στις μέρες της απόλυτης φτώχειας, μετά από δεκαετές διάλειμμα, είναι πλέον ορατός, αλλά και στην Ασία οι φωνές που αντιδρούν όλο και πληθαίνουν. Ίσως μπορεί η σημερινή συγκυρία να προσφέρεται για ατυχήματα...
