ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Σάρκα και οστά παίρνει την επόμενη εβδομάδα η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημιουργία ευρωπαϊκής δύναμης συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής, η οποία θα έχει την εξουσία να επεμβαίνει στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης άμεσα και -ως ύστατη λύση- χωρίς να έχει προηγηθεί σχετικό αίτημα του ενδιαφερόμενου κράτους-μέλους.
Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε χθες πως η πρόταση της Επιτροπής για ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή που θα αντικαταστήσει εξ ολοκλήρου τη Frontex θα παρουσιαστεί ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο την ερχόμενη Τρίτη, ενώ την Πέμπτη θα τεθεί στο τραπέζι της τελευταίας συνόδου κορυφής της χρονιάς, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η ζώνη ελεύθερης μετακίνησης του Σένγκεν.
Ο ίδιος χαρακτήρισε «σημαντική» αλλά και «τολμηρή» την πρόταση της Επιτροπής. «Δεδομένης, όμως, της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η Ευρώπη, η αποτελεσματική φύλαξη των εξωτερικών συνόρων είναι αναγκαία προϋπόθεση για τη διαφύλαξη της συμφωνίας Σένγκεν», εξήγησε κατά τη χθεσινή ενημέρωση του Τύπου στις Βρυξέλλες.
Δυνατότητα παρέμβασης σε χώρες εκτός Ε.Ε.
Επί της ουσίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποκρινόμενη στις γαλλογερμανικές, κυρίως, πιέσεις, προτείνει τη διεύρυνση της εντολής της Frontex, η οποία θα βασίζεται αφενός στην επιχειρησιακή αυτοδυναμία του νέου σώματος, αφετέρου στην αναβάθμισή του σε μηχανισμό εποπτείας και κύριο διαχειριστή των εξωτερικών συνόρων σε περίπτωση κρίσης.Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνεται η νέα δύναμη να έχει διευρυμένες εξουσίες που δεν είχε πριν ως Frontex, όπως, για παράδειγμα, τη δυνατότητα παρέμβασης σε χώρες εκτός Ε.Ε., τη δυνατότητα οργάνωσης και υλοποίησης επιχειρήσεων «έρευνας και διάσωσης» και φυσικά, σε περίπτωση κρίσεων, τη δυνατότητα άμεσης μετάβασης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης, παρακάμπτοντας χρονοβόρες γραφειοκρατικές -και όχι μόνο- διαδικασίες, όπως είναι η αποστολή συνοριοφυλάκων και εξοπλισμού από τα κράτη - μέλη και η αναγκαία μέχρι σήμερα υποβολή αιτήματος για την ενεργοποίηση του μηχανισμού ταχείας επέμβασης από το κράτος - μέλος που υφίσταται τις πιέσεις στα σύνορά του.
Αντίστροφη ειδική πλειοψηφία
Σύμφωνα με κοινοτική πηγή, το νέο ευρωπαϊκό σώμα συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής θα έχει διπλάσιο προϋπολογισμό από της Frontex, δυναμικό περίπου 1.500 συνοριοφυλάκων, που θα μπορούν να αναπτυχθούν σε διάστημα τριών ημερών, αλλά και τη δυνατότητα να αγοράσει τον δικό της εξοπλισμό ή να χρησιμοποιήσει εξοπλισμό που διαθέτουν τα κράτη - μέλη. Επίσης, θα αναλάβει τη μόνιμη παρακολούθηση και την αξιολόγηση της κατάστασης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης, έτσι ώστε να μπορεί να προτείνει «διορθωτικές δράσεις» σε περίπτωση που κριθεί αναγκαίο αλλά και να παρέμβει άμεσα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Σε περίπτωση που διαπιστωθούν «σοβαρές αδυναμίες» στη φύλαξη των συνόρων από κάποιο κράτος - μέλος και κάτω από «αυστηρές προϋποθέσεις», όπως σημειώνει η ίδια πηγή, θα είναι δυνατή η ανάπτυξη των δυνάμεων χωρίς να μπορούν τα κράτη - μέλη να εμποδίσουν μια τέτοια επέμβαση παρά μόνο με αντίστροφη ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο, δηλαδή η πρωτοβουλία θα ανήκει στην Επιτροπή και μόνο αν η πλειοψηφία των κρατών είναι κατά αυτής θα μπορεί να αναιρεθεί. Το ενδιαφερόμενο κράτος θα πρέπει να «συμμορφώνεται και να συνεργάζεται», είναι η έκφραση που, σύμφωνα με διπλωματική πηγή, προτείνεται να περιλαμβάνει το νομικό κείμενο.
Σε ό,τι αφορά ενδεχόμενες αντιδράσεις σε αυτήν την πρόταση της Επιτροπής για μετατροπή της Frontex σε πραγματικό ευρωπαϊκό σώμα διαχείρισης συνόρων, εξουσία που μέχρι σήμερα παρέμενε στα χέρια των εθνικών αρχών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πως η παρούσα κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα «δικαιολογεί» απόλυτα ένα τέτοιο βήμα. Όπως υπογράμμισε χθες ο Μ. Σχοινάς, η επικείμενη σύνοδος κορυφής αναμένεται να «ενθαρρύνει» την Επιτροπή να προχωρήσει γρήγορα στη διαδικασία έγκρισης και εφαρμογής της πρότασης. «Δουλεύουμε σε συνθήκες ηρεμίας και ψυχραιμίας» ανέφερε ο Μ. Σχοινάς, δηλώνοντας αισιόδοξος ότι και τα δύο ευρωπαϊκά όργανα που εμπλέκονται στη διαδικασία νομοθέτησης (το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο) θα στηρίξουν την εν λόγω προσπάθεια.
