Μετά από τεράστιες καθυστερήσεις και σημαντικές αλλαγές στην κοινοπραξία που αναλαμβάνει την επένδυση με θεαματική συρρίκνωση της όποιας δημόσιας παρουσίας, υπεγράφη νωρίτερα η σύμβαση γεώτρησης για το block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, το πιο ώριμο έργο έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.
Θυμίζουμε ότι η παραχώρηση είχε γίνει πριν από εννέα χρόνια, το 2018, στην αρχική τότε κοινοπραξία στην οποία συμμετείχαν η γαλλική Total (50%), τα πρώην ΕΛΠΕ -νυν Helleniq Energy- στα οποία έχει ακόμη παρουσία το ελληνικό Δημόσιο κοντά στο 31% (25%) και η ιταλική Edison (25%). Η Total αποχώρησε (2022) και το μερίδιο της περιήλθε στην ελληνική Energean, η οποία στη συνέχεια εξαγόρασε και το μερίδιο της Edison φτάνοντας τελικά στο 75%. Ωστόσο, το 2025 εισέρχεται στην κοινοπραξία η αμερικανική ExxonMobil, η οποία αποσπά συνολικά ποσοστό 60% (45% από την Energean + 15% από τη Helleniq Energy) και πλέον μένουν η Energean με 30% και τα πρώην ΕΛΠΕ συμμετέχουν τελικά με ποσοστό μόλις 10%, ενώ παραμένει άγνωστο με ποιον τρόπο αποζημιώθηκε ο όμιλος για την παραχώρηση αυτή, αφού δεν ανακοινώθηκε δημόσια συγκεκριμένο χρηματικό αντίτιμο για τη συγκεκριμένη συναλλαγή. Επομένως, η συμμετοχή του Δημοσίου στο συγκεκριμένο έργο όχι μόνο δεν ενισχύθηκε αλλά αποδυναμώθηκε και πια είναι απειροελάχιστη (της τάξεως του 3%).
Όπως επισημάνθηκε στην τελετή υπογραφής της σύμβασης γεώτρησης που πραγματοποιήθηκε σήμερα, μετά από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες αναμένεται να ξεκινήσει τον Φεβρουάριο 2027 η πρώτη ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στη χώρα, στο σημείο «Ασωπός 1» του βορειοδυτικού Ιονίου.
Υψηλό ρίσκο
Πρόκειται για στόχο υψηλού ρίσκου, καθώς η πιθανότητα επιτυχίας είναι μόλις 16%, ποσοστό το οποίο θεωρείται «συνηθισμένο» στον... κόσμο των γεωτρήσεων και προσέλκυσε την Exxon. Ταυτόχρονα όμως, σύμφωνα με τον επικεφαλής της Energean Μ. Ρήγα, είναι και υψηλής πιθανής ανταμοιβής αφού εκτιμάται ότι το δυναμικό μπορεί να ανέλθει σε 270 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου (όταν η Ελλάδα σήμερα καταναλώνει 6-7 δισ.), ή 5 δισ. βαρέλια πετρελαίου.
Το βασικό γεωλογικό ρίσκο, όπως ανέφερε, έγκειται στο εάν η μετανάστευση των υδρογονανθράκων έγινε πριν ή μετά τη δημιουργία της γεωλογικής δομής ώστε να «παγιδευτούν» στο κοίτασμα. Ο Ασωπός ανήκει σήμερα σε μια ανεξερεύνητη γεωλογική δομή, την προ-Απούλια, η οποία είναι ένα κλειστό αντίκλινο.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η πρώτη γεώτρηση έχει ρίσκα αλλά ακόμη κι αν δεν είναι επιτυχής δεν σημαίνει τίποτα, γιατί μπορεί στη συνέχεια να αποκαλυφθεί κοίτασμα, όπως έγινε και στο Ισραήλ με το Λεβιάθαν, όπου η Energean έχει το 40% της παραγωγής φυσικού αερίου.
Πρόκειται για γεώτρηση σε περιοχή 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε μεγάλο βάθος, στα 4.622 μέτρα (με βάθος νερού στα 840 μέτρα), σε συνεργασία με την σουηδική Stena Drilling (διαθέτει το εξειδικευμένο πλοίο-γεωτρύπανο Stena DrillMax), που θα διαρκέσει 60 ημέρες (η έναρξη εκτιμάται στις 14 Φεβρουαρίου 2027 και το πέρας στις 21 Απριλίου 2027), και κόστος 60-70 εκατ. ευρώ, ενώ θα απασχοληθούν 150-180 άτομα στην πλατφόρμα. Στις 15 Ιουνίου 2026 αναμένεται να κατατεθεί η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ), η οποία αναμένεται να εγκριθεί έως τον Νοέμβριο 2026.
Στην περίπτωση επιτυχούς εξέλιξης, η παραγωγή μπορεί να ξεκινήσει σε 3,5-4 χρόνια από τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης, δηλαδή μετά το 2031, ενώ η συνολική επένδυση θα απαιτήσει περισσότερα από 5 δισ. καθώς θα χρειαστεί σειρά επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων. Τα έσοδα εκτιμώνται σε 60 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 40%-50% θα πηγαίνουν στο Δημόσιο, με 10 δισ. να υπολογίζονται μόνο με βάση τη σημερινή τιμή του αερίου σε βάθος 20 ετών.
Στην σχετική τελετή ο υπουργός ΠΕΝ, Σ. Παπασταύρου, δεν παρέλειψε να μιλήσει περί «της ορθότητας του σχεδιασμού» της κυβέρνησης του Κ. Μητσοτάκη, όταν από το 2019 παρέλαβε 12 συμβάσεις αρκετές εκ των οποίων βρέθηκαν στα αζήτητα ή οπισθοδρόμησαν, μέχρι που ξεκίνησαν τα... deals με τις ΗΠΑ από Ελλάδα και Ε.Ε., και ξαναζωντάνεψαν έργα στα οποία συμμετέχουν κατά βάση αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί, όπως η ExxonMobil και η Chevron.
Η Αμερικανίδα πρέσβης στην Ελλάδα, Κ. Γκιλφόιλ, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην περαιτέρω ενδυνάμωση των ελληνο-αμερικανικών σχέσεων, στα πραγματικά αποτελέσματα που έρχονται «όταν οι ΗΠΑ και οι πραγματικοί τους σύμμαχοι συνεργάζονται» υπό την ηγεσία του Ντ. Τραμπ και με το όραμα της «ενεργειακής κυριαρχίας» των ΗΠΑ όχι μόνο για τη δική μας ευημερία αλλά και για να στηρίξουμε τους συμμάχους και τους εταίρους μας σε όλο τον κόσμο, ενώ κατέληξε «ας στοχεύσουμε ψηλά».
