Η ακρίβεια στα σούπερ μάρκετ και η συνεχιζόμενη αύξηση στα ενοίκια «έφαγαν» τις αυξήσεις του 2025, με την κυβέρνηση να περιορίζεται σε ρόλο απλού παρατηρητή της συνεχιζόμενης συρρίκνωσης των αποδοχών των εργαζομένων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς βάσιμα ότι οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό περνούν κάτω από τον πήχη του πληθωρισμού στα τρόφιμα, ενώ είναι σαφώς υποπολλαπλάσιες των αυξήσεων στη στέγαση από το 2022 και μετά. Μεγαλύτερες απώλειες είχαν οι μισθωτοί των οποίων οι απολαβές κινούνται πάνω από τα όρια του κατώτατου μισθού την τελευταία πενταετία, καθώς αν εξαιρέσουμε τη χορήγηση τριετιών σε μόλις 25% των παλαιών εργαζόμενων, για τους υπόλοιπους οι αποδοχές είναι σχεδόν παγωμένες και κυμαίνονται μεταξύ 950 και 1.150 ευρώ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι δεκαπέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα της μεγάλης δημοσιονομικής κρίσης η Ελλάδα εξακολουθεί να παλεύει με το παρελθόν καθώς, παρά τη σημαντική ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών παραμένει καθηλωμένο κατά 15% χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα.
Μείωση του μέσου μισθού
Το 2025 έκλεισε με μέσο μεικτό μισθό στα 1.363 ευρώ, όπως έδειξαν τα επίσημα στοιχεία της Εργάνης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 ο αντίστοιχος μέσος μισθός ήταν 1.342 ευρώ. Συνεπώς, σημειώθηκε αύξηση στα μεικτά μόλις κατά 1,56%. Το 2025 ο πληθωρισμός έκλεισε στο 2,5%, κάτι που σημαίνει ότι καταγράφεται μείωση του πραγματικού μέσου μισθού περίπου κατά 1%. Και το πρόβλημα δεν σταματά εκεί. Με βάση τα στοιχεία προκύπτει ότι υπάρχει ένα 36,5% των εργαζομένων που εξακολουθούν να λαμβάνουν έως και 1.000 ευρώ μεικτά.
Λίγο πάνω από τη Βουλγαρία
Την ίδια στιγμή, ο μέσος μηνιαίος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ε.Ε. διαμορφώνεται περίπου στα 3.155 ευρώ. Δηλαδή, ο μέσος Ευρωπαίος κερδίζει υπερδιπλάσια από τον μέσο Έλληνα. Και αυτό το πρόβλημα παραμένει, επιδεινώνοντας την κατάσταση στη χώρα μας. Η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση στη λίστα με τους μέσους ετήσιους μισθούς στην Ε.Ε. Οι Έλληνες μαζί με τους Βούλγαρους έχουν τους χαμηλότερους μισθούς στην Ευρώπη, οι οποίοι ανέρχονται στα 17.954 και 15,387 ευρώ αντίστοιχα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024.
«Τρέχουν» οι αυξήσεις σε Ισπανία, Πορτογαλία
Η χώρα μας υστερεί σε αυξήσεις και προστασία του εισοδήματος σε σχέση με τις χώρες που μπήκαν σε Μνημόνιο το 2009. Συγκεκριμένα, με αφετηρία το συγκεκριμένο έτος οι περισσότερες χώρες έχουν σήμερα υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα. Η Ισπανία βρίσκεται περίπου στο +6,5%, η Κύπρος και η Πορτογαλία έχουν φτάσει στο 14% και στο 16% αντίστοιχα. Η Ιρλανδία καταγράφει βελτίωση που φτάνει στο +21%. Ελλάδα (-15%) και Ιταλία (-0,7%) είναι οι μόνες χώρες της κρίσης που δεν έχουν ανακτήσει τα εισοδηματικά επίπεδα του 2009.
Αυξήσεις μέχρι 4%
Σε αυτή τη δυσμενή πραγματικότητα η κυβέρνηση αναμένεται να ανακοινώσει την αύξηση του κατώτατου μισθού για το 2026 που δεν θα υπερβαίνει το 4%. Διά της υπουργού Εργασίας σημειώνει ότι έχει θέσει ως στόχο ο κατώτατος μισθός το 2027 να φθάσει τα 950€, με πολλά κυβερνητικά στελέχη το τελευταίο διάστημα να λένε πως μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1.000€ το 2027 καθώς θα βρισκόμαστε ένα μήνα πριν από τις εκλογές.
Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι το 2027 θα είναι ο τελευταίος χρόνος κατά τον οποίο η αύξηση του κατώτατου μισθού θα γίνει με τη γνωστή διαδικασία, καθώς από το 2028 η αναπροσαρμογή του θα γίνεται βάσει μαθηματικού τύπου που θα λαμβάνει υπόψη τόσο την πορεία της οικονομίας όσο και τα επίπεδα του πληθωρισμού. Δηλαδή, με άλλα λόγια το ύψος των αυξήσεων στους μισθούς θα είναι ακόμα πιο περιορισμένο. Θα μπορούσε να σημειώσει κανείς ότι η νέα προσαρμογή αποτυπώνεται και σε υπομνήματα που έχουν καταθέσει για τις αυξήσεις του 2026 οι εργοδοτικές οργανώσεις και η Τράπεζα της Ελλάδος. Όσον αφορά το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, δεν προτείνει αύξηση αλλά ο κατώτατος μισθός το 2026 να φτάσει στο 60% του διάμεσου μισθού του 2025, κάτι που μεταφράζεται σε 1.052 ευρώ.
Όχι σε γενική αύξηση των μισθών
Συγκεκριμένα, το ΙΟΒΕ εισηγείται μια «συνετή» αύξηση 2,5%-3,5%, με βασικό άξονα τον πληθωρισμό και την αναμενόμενη άνοδο της παραγωγικότητας. Υπογραμμίζει ότι ο κατώτατος μισθός δεν μπορεί να λειτουργεί ως βασικό εργαλείο γενικευμένης αύξησης των αποδοχών, ιδίως σε μια οικονομία που επιδιώκει να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία βλέπει περιθώριο αύξησης έως 4% από 1ης Απριλίου 2026 υπό την προϋπόθεση ότι ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται. Η ΤτΕ επισημαίνει τη σημαντική διάχυση του κατώτατου προς τον μέσο μισθό: κάθε 1 ποσοστιαία μονάδα αύξησης στον κατώτατο οδηγεί σε 0,55 της μονάδας αύξηση στον μέσο μισθό. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι υπερβολικές αυξήσεις ενδέχεται να τροφοδοτήσουν πληθωριστικές πιέσεις ή και φαινόμενα αδήλωτης εργασίας.
Λίγο υψηλότερα τοποθετεί τον πήχη το ΚΕΠΕ προτείνοντας αύξηση 3,5%-5%, με την επισήμανση ότι ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε σχετικά υψηλό επίπεδο σε σχέση με τον διάμεσο. Αυξήσεις άνω του 4%, σύμφωνα με την ανάλυσή του, ενδέχεται να επιβαρύνουν το μοναδιαίο κόστος εργασίας, ιδίως για τις μικρές επιχειρήσεις.
