Η λήψη ριζικών μέτρων είναι πλέον επιβεβλημένη στην εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού προκειμένου να αρθούν οι στρεβλώσεις και να εξαλειφθούν οι όποιες ανορθολογικές συμπεριφορές, ώστε παράλληλα με τις έστω μερικές και ανεπαρκείς επιδοτήσεις των τιμολογίων να υπάρξει πραγματική ελάφρυνση των τιμών για όλους τους καταναλωτές.
Σ’ αυτή την κατεύθυνση χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του Π. Κάπρου, καθηγητή Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ, που εκπόνησε και τη μελέτη για το εθνικό σχέδιο μεταρρύθμισης της αγοράς ηλεκτρισμού, ο οποίος τόνισε ότι πλέον χρειάζεται να προχωρήσουμε με ριζοσπαστικά μέτρα, καθώς δεν υπάρχει άλλος τρόπος.
Σαθρός ανταγωνισμός
Ειδικότερα, σε εκδήλωση του ΙΕΝΕ με θέμα «Ενεργειακή κρίση και τιμές» μίλησε για την ανάγκη προώθησης των διμερών συμβολαίων, ώστε να μην περνά όλη η αγορά από το Χρηματιστήριο Ενέργειας. «Θα κατακρημνιστεί αυτό το σαθρό σύστημα ανταγωνισμού που έχουμε χτίσει στην Ελλάδα», σημείωσε, αλλά, πρόσθεσε, «έρχεται μια μέρα που πρέπει να επιταχυνθούν τα πράγματα και να λυθούν σε μια τέτοια δραματική κρίση, παρά να διαιωνίζονται». Ανέφερε ότι πρέπει άμεσα να απελευθερωθεί το υφιστάμενο ρυθμιστικό όριο (20%) ώστε και ο κυρίαρχος προμηθευτής (ΔΕΗ) να μπορεί να κάνει διμερή συμβόλαια τιμολογώντας βάσει του μέσου κόστους παραγωγής, να μπουν σε εφαρμογή εγγυημένα και επιδοτούμενα διμερή συμβόλαια με ΑΠΕ, να γίνει μια σειρά ριζοσπαστικών κινήσεων με αποτέλεσμα χαμηλότερες τιμές έναντι των σημερινών για όλους. “Το σύστημα επιδοτήσεων λειτουργεί και στις δύο περιπτώσεις αυτοδύναμα και αυτόνομα, όμως οπωσδήποτε χρειάζεται και κάτι ακόμα” ανέφερε χαρακτηριστικά.
Υπολογίζεται ότι το μέσο κόστος παραγωγής με φυσικό αέριο σήμερα είναι στα 200 ευρώ/μεγαβατώρα, όχι στα 270 ευρώ, όπως διατείνονται ορισμένες εταιρείες, που με διμερή συμβόλαια μπορεί να φτάσει και σε 140 ευρώ.
Αφού σχολίασε το έλλειμμα στην πολιτική της Ε.Ε. και τις καθυστερήσεις για λήψη μέτρων προστασίας (με αποθέματα αερίου και δημιουργία ενός ταμείου αντιστάθμισης κινδύνου στις τιμές), επισήμανε ότι τώρα υπάρχουν περιορισμένες λύσεις, τις οποίες εξετάζει και η Κομισιόν: ρύθμιση τιμών (διατίμηση), μόνο έκτακτη και βραχύβια, επιστροφή στον καταναλωτή των “ουρανοκατέβατων” κερδών των προμηθευτών, επιτάχυνση ΑΠΕ.
Καμία αντιστάθμιση κινδύνου
Στην ίδια εκδήλωση ο πρόεδρος των Βιομηχανικών Καταναλωτών (ΕΒΙΚΕΝ) Α. Κοντολέων μίλησε για την αδιανόητη μεταφορά του 100% των χονδρικών τιμών στη λιανική που δεν έχει γίνει πουθενά στην Ε.Ε. -“κάτι μη βιώσιμο”- και τη χαμηλότερη, έναντι της χρηματιστηριακής, μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής του φυσικού αερίου, σχολιάζοντας ότι πέρσι το φθηνότερο αυτό αέριο το πήραν μεγάλοι εισαγωγείς “που κατά τύχη είναι και ηλεκτροπαραγωγοί”.
Επέρριψε ευθύνες στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, που δεν επιτρέπει στην ουσία το άνοιγμα των διμερών συμβολαίων, αντιθέτως δημιουργεί περιορισμούς, ενώ αναφέρθηκε στις εξωπραγματικές σημερινές τιμές των πράσινων συμβολαίων (PPA's), που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εναλλακτική για τους βιομηχανικούς καταναλωτές, αλλά και σε επικείμενο νέο δυναμικό ΕΤΜΕΑΡ -εν μέσω κρίσης τιμών-, φέρνοντας, όπως είπε, από την πίσω πόρτα ένα νέο κόστος.
Διατηρούνται οι υψηλές τιμές
Στο μεταξύ, παρά την αποκλιμάκωση στο χονδρεμπορικό κόστος τις τελευταίες ημέρες, διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα οι τιμές ρεύματος για τους καταναλωτές, ενώ το ρωσοουκρανικό μέτωπο προκαλεί νευρικότητα στις διεθνείς αγορές. Χθες το αέριο ανέβηκε σημαντικά, ξεπερνώντας τα 88 ευρώ/μεγαβατώρα (από 72,5 τη Δευτέρα και 80 την Τρίτη), ενώ το πετρέλαιο τύπου brent ξεπέρασε τα 94 δολάρια/βαρέλι.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, βάσει των υπολογισμών της παράταξης ΕΜΕΙΣ-ΑΡΚΙ/ΓΣΕΕ, οι αυξήσεις στα τιμολόγια της ΔΕΗ για τους οικιακούς καταναλωτές διαμορφώνονται σήμερα έναντι του Αυγούστου 2021, δηλαδή προ ρήτρας, ως εξής:
- Για κατανάλωση 300 kWh/μήνα, από 23,1 ευρώ που πλήρωνε ο καταναλωτής τον Αύγουστο, τώρα πληρώνει 44,219 ευρώ, ήτοι 21 ευρώ παραπάνω, δηλαδή αύξηση 90%.
- Για 400 kWh/μήνα, από 30,8 ευρώ, σήμερα πληρώνει 71,8 ευρώ, ήτοι +41 ευρώ ή +133%.
- Για 500 kWh/μήνα, από 38,5 ευρώ, σήμερα πληρώνει 99,703 ευρώ, ήτοι +61 ευρώ ή +157%.
- Για 600 kWh/μήνα, από 46,2 ευρώ, σήμερα πληρώνει 127,44 ευρώ, ήτοι +81 ευρώ ή +174%.
Μικρό καλάθι για άμεσα και ουσιαστικά μέτρα στους αγρότες
Χαμηλός είναι ο πήχυς των προσδοκιών των αγροτών ως προς τη σημερινή συνάντηση εκπροσώπων των μπλόκων με κυβερνητικό κλιμάκιο, στην Αθήνα, για τη λήψη άμεσων και ουσιαστικών μέτρων, που, πρωτίστως, θα απαντούν στο οξύ πρόβλημα της τεράστιας αύξησης του κόστους παραγωγής σταδιακά από το καλοκαίρι.
Ως βασικό “χαρτί” από πλευράς κυβέρνησης εμφανίζεται, εδώ και μέρες, η επέκταση της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο σε περισσότερους δικαιούχους. Στο ρεύμα δεν υπάρχει περίπτωση κατάργησης της ρήτρας που ζητείται. Εξετάζεται μόνο το ύψος της επόμενης επιδότησης, στο πλαίσιο της παροχής των μερικών επιδοτήσεων και στους άλλους καταναλωτές, που ανακοινώνονται με βάση την πορεία της χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος του κάθε μήνα.
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γ. Γεωργαντάς από τη Βουλή έχει αναγγείλει στα προσεχώς εξειδίκευση και διευκρινίσεις για την επιστροφή του ΕΦΚ και για επιδότηση 7% στις ζωοτροφές.
Παράλληλα, αρχές Μαρτίου αναμένεται ειδική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις τιμές στην γεωργία, στα τρόφιμα και στις ζωοτροφές, αλλά και για τα λιπάσματα που συνδέονται με την ακρίβεια στην ενέργεια.
Σημειώνεται ότι τα προσωρινά, βραχυπρόθεσμα μέτρα της “εργαλειοθήκης” της Κομισιόν (που στην Ελλάδα εξαντλούνται σε μερικές, ανεπαρκείς επιδοτήσεις) αφορούν και τον αγροδιατροφικό τομέα για τη μείωση του κόστους εισροών στα περιθώρια των παραγωγών και στις τιμές τροφίμων και μπορούν να διατηρηθού όσο υπάρχει κρίση τιμών.
