Σε μία απολύτως απομονωμένη περιοχή στο Κλειδί του Νομού Σερρών, πίσω από συρματοπλέγματα, εκατοντάδες άνθρωποι περιμένουν εδώ και μήνες να μάθουν τι τους επιφυλάσσει το επόμενο βήμα της ζωής τους. Άνθρωποι που έφτασαν στην Ελλάδα διαφεύγοντας από την κόλαση που ζούσαν σε διάφορες χώρες βρίσκονται εγκλωβισμένοι στην κλειστή δομή κράτησης της Σιντικής σε συνθήκες που δοκιμάζουν καθημερινά τα όρια της επιβίωσης. Υπερπληθυσμός, ελλείψεις σε βασικά αγαθά και στέρηση ελευθεριών είναι η ζοφερή πραγματικότητα, που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη. Το καμπ μετατράπηκε το καλοκαίρι του 2025 από ανοιχτή σε ειδική κλειστή δομή και λειτουργεί ως κέντρο «διοικητικής κράτησης», δηλαδή περιορισμού ελευθερίας χωρίς ποινική καταδίκη, στο πλαίσιο της εξέτασης αιτημάτων ασύλου. Οι περισσότεροι από τους 800 περίπου κρατούμενους έχουν λάβει απορρίψεις ασύλου σε πρώτο βαθμό, ενώ σημαντικό ποσοστό έχει απορριφθεί και σε δεύτερο βαθμό. Η κατάσταση που αντιμετωπίζουν μοιάζει αδιέξοδη: παραμονή υπό κράτηση για αόριστο χρόνο σε άθλιες συνθήκες ή «οικειοθελής αποχώρηση».
Φυλακισμένοι χωρίς έγκλημα
Χάρη στην προσπάθεια συλλογικοτήτων όπως της Ανοιχτής Αντιρατσιστικής Συνέλευσης στη Δυτική Θεσσαλονίκη «Μαχαλάς», η εφιαλτική κατάσταση στη δομή της Σιντικής έχει λάβει δημοσιότητα. Μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, ο Χρήστος Μανούκας, μέλος της συλλογικότητας, θύμισε πως η ειδική δομή της Σιντικής ενεργοποιήθηκε σε μια περίοδο που ήταν σε εξέλιξη «μια τεράστια μιντιακή προπαγάνδα για τους 1.000-2.000 μετανάστες που υποτίθεται ότι κατέκλυσαν την Κρήτη και παρουσιάζονταν ως εισβολείς» και «χρησιμοποιήθηκαν επικοινωνιακά από την κυβέρνηση της Ν.Δ.» για τη μετακίνηση και τον εγκλωβισμό τους σε τέτοιες δομές. Ο ίδιος παρομοιάζει τη δομή με «φυλακή χωρίς ορίζοντα απελευθέρωσης» για εκατοντάδες -άντρες κυρίως- μετανάστες από την Αίγυπτο και το Μπαγκλαντές, αρκετοί εκ των οποίων έχουν χωριστεί από τις οικογένειές τους. «Μιλάμε για ανθρώπους φυλακισμένους στην πραγματικότητα χωρίς να έχουν κάνει κανένα, μα κανένα έγκλημα» λέει χαρακτηριστικά και προσθέτει πως οι συνθήκες διαβίωσης «είναι χειρότερες από τη χειρότερη φυλακή που μπορεί κανείς να φανταστεί στην ελληνική επικράτεια».
Ταπείνωση
Η περιγραφή για τη ζωή στη δομή της Σιντικής είναι σοκαριστική. Σύμφωνα με σχετικές καταγγελίες που συνοδεύονται από φωτογραφικό και βιντεοληπτικό υλικό, οι άνθρωποι είναι διαμοιρασμένοι σε πτέρυγες που χωρίζονται μεταξύ τους με συρματοπλέγματα (όλες κλειστές εκτός από μία, που παραμένει ανοιχτή με 35 άτομα). Η δομή είναι υπερπλήρης και οι κρατούμενοι διαμένουν σε κοντέινερ, όπου φιλοξενούνται πολύ περισσότερα άτομα από τον προβλεπόμενο αριθμό.
Η καθημερινότητα περιγράφεται ως ιδιαίτερα δύσκολη. Αναφέρονται ελλείψεις σε βασικά είδη, όπως στρώματα, κλινοσκεπάσματα, ρουχισμό, είδη υγιεινής και καθαρό νερό, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται λόγος για προβλήματα στις υποδομές, όπως τουαλέτες και ντους, καθώς και για εισροή νερού στα κοντέινερ κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων. Υπάρχουν δε καταγγελίες για αδυναμία πρόσβασης σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και υπολειτουργία της ιατρικής δομής.
Απομόνωση
Η δομή λειτουργεί με αυστηρότατους περιορισμούς στην επικοινωνία των κρατουμένων με τον έξω κόσμο. Δεν δίνεται η δυνατότητα σε αλληλέγγυες ομάδες να τους επισκεφτούν, παρά μόνο σε συγκεκριμένες ΜΚΟ που είναι καταχωρημένες σε μητρώα και έχουν τη δυνατότητα να παραδώσουν στη διοίκηση του καμπ υλικό που συγκεντρώνουν, χωρίς όμως να διασφαλίζεται ότι όντως το υλικό φτάνει στους κρατούμενους. Για δράσεις αλληλεπίδρασης με τον έξω κόσμο, ούτε λόγος. Ενώ ακόμα και η υπηρεσία της διερμηνείας, που είναι ζωτικής σημασίας για τους μετανάστες, παρουσιάζει εξαιρετικά προβλήματα. Εξίσου αυστηρό είναι το πλαίσιο επιτήρησης της καθημερινότητάς τους εντός της δομής, παρουσία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων. Υπάρχει εμπλοκή του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, εκτός από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.
Αγώνας για ζωή με αξιοπρέπεια
Η απελπισία έχει οδηγήσει άτομα σε απόπειρες αυτοκτονίες και δεν λείπουν και οι εντάσεις μεταξύ κρατουμένων. Οι κινητοποιήσεις -από διαμαρτυρίες μέχρι και απεργίες πείνας- είναι επαναλαμβανόμενες και συνδέονται με τις δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης και τις καθυστερήσεις στις διαδικασίες ασύλου. Ωστόσο, οι εκκλήσεις τους για αξιοπρεπή αντιμετώπιση έχουν αγνοηθεί. Τριάντα εξ αυτών, έχοντας δεχτεί όργιο αστυνομικής βίας -όπως καταγγέλθηκε- στη διάρκεια εξέγερσης τον περασμένο Νοέμβριο, συνελήφθησαν, καταδικάστηκαν πρωτόδικα με βαριές ποινές φυλάκισης και διασκορπίστηκαν εν συνεχεία σε διάφορες φυλακές. Στις 26 Ιουνίου έχει προσδιοριστεί η δίκη σε δεύτερο βαθμό στις Σέρρες και ενόψει αυτής υπάρχει κινητοποίηση αλληλέγγυου κόσμου.
Αντιμεταναστευτική πολιτική
Κριτική στην κυβέρνηση για την ασκούμενη πολιτική στο μεταναστευτικό/προσφυγικό ασκεί μιλώντας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής η Μαρία Τοπαλίδου, συντονίστρια του Τμήματος Προσφυγικού/ Μεταναστευτικού της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ενεργό μέλος σε δράσεις αλληλεγγύης στη Θεσσαλονίκη. «Δεν θέλουμε η Ελλάδα να γίνει φυλακή ψυχών. Θέλουμε σωστές συνθήκες γι’ αυτούς τους ανθρώπους που έρχονται εδώ με την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Δυστυχώς, αυτό δεν γίνεται» σχολιάζει. Σημειώνεται πως εντός της εβδομάδας εισήχθη στη Βουλή σχέδιο νόμου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για το άσυλο με νέους περιορισμούς στην ελευθερία και στα δικαιώματα των προσφύγων.
Έχοντας επισκεφτεί τη δομή της Σιντικής για παροχή βοήθειας προς τους μετανάστες με την «Αλληλεγγύη παντού», η ίδια μάς μεταφέρει πως οι προτάσεις που κατατέθηκαν για διοργάνωση δράσεων με τη συμμετοχή μεταναστών του καμπ έλαβαν αρνητική αντιμετώπιση από τη διοίκηση. Ωστόσο, θα επιδιωχθεί νέα επίσκεψη στον χώρο με ταυτόχρονη παράδοση υλικού προς τους μετανάστες που ξεκινά να συγκεντρώνεται.
Έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η δομή στη Σιντική όπως και η επέκταση της δομής στη Μαλακάσα έχουν βρεθεί στο μικροσκόπιο και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων χωρίς διαγωνισμούς εν μέσω πανδημίας και για το πολλαπλάσιο κόστος κατασκευής τους σε σχέση με αντίστοιχα έργα που έχουν επίσης χρηματοδοτηθεί με ευρωπαϊκούς πόρους. Το ζήτημα τέθηκε και στη Βουλή από τον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. με πρωτοβουλία του βουλευτή Γιώργου Ψυχογιού. Με ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων προς το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου ζητά στοιχεία και απαντήσεις για την έρευνα της EPPO, αλλά και για τις συνθήκες λειτουργίας και καταλληλότητας των δομών.
