Ως απαράδεκτο απορρίπτουν οι εστιακοί φοιτητές το τελεσίγραφο που έχει τεθεί για την υπογραφή του νέου πλαισίου διαμονής τους στις φοιτητικές εστίες του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κάνοντας λόγο για εκβιαστικούς όρους. Το δίλημμα «ή υπογράφεις ή απομακρύνεσαι» έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση στο εσωτερικό των εστιών, με τους οικότροφους να περιγράφουν ένα περιβάλλον πλήρους αβεβαιότητας ενόψει της λήξης της προθεσμίας στις 10 Μαΐου.
Φοιτητές και φοιτήτριες που διαμένουν στις εστίες του ΑΠΘ μίλησαν στην ΑΥΓΗ της Κυριακής και περιγράφουν τη συνθήκη που βιώνουν ως ασφυκτική: είτε αποδέχονται τους όρους είτε κινδυνεύουν να χάσουν το δωμάτιό τους. Η απειλή έξωσης, όπως τονίζουν, λειτουργεί ως ισχυρή πίεση, καθώς για πολύ κόσμο η διαμονή στις εστίες αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση των σπουδών.
Τα επίμαχα σημεία του νέου πλαισίου
Στο επίκεντρο της αντίδρασης των εστιακών φοιτητών βρίσκονται συγκεκριμένες προβλέψεις που περιλαμβάνονται στο ιδιωτικό συμφωνητικό που καλούνται να υπογράψουν. Μεταξύ αυτών, η απαγόρευση φιλοξενίας συγγενών ή τρίτων προσώπων, ο περιορισμός των επισκέψεων αποκλειστικά σε κοινόχρηστους χώρους, οι οποίοι στην πλειονότητά τους δεν είναι κατάλληλοι ή λειτουργικοί, όπως σημειώνουν.
Την ίδια στιγμή, προβλέπεται δυνατότητα ελέγχου των δωματίων από τη διοίκηση, κάτι που δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας, σύμφωνα με τους ίδιους, καθώς ο προσωπικός χώρος παύει να θεωρείται απαραβίαστος,
Ιδιαίτερη αντίδραση προκαλεί και η πρόβλεψη ότι οι φοιτητές αποδέχονται εκ των προτέρων οποιαδήποτε μελλοντική τροποποίηση του κανονισμού. «Στην πράξη μάς ζητείται να συμφωνήσουμε με όρους που μπορεί να αλλάξουν οποιαδήποτε στιγμή» επισημαίνουν φοιτητές.
Παράλληλα, αναδεικνύεται το ζήτημα της ευθύνης για φθορές καθώς οι ένοικοι καλούνται να αναλάβουν το κόστος αποκατάστασης, ακόμη και σε περιπτώσεις που σχετίζονται με παλαιότητα ή ελλιπή συντήρηση. Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι συχνά παραλαμβάνουν δωμάτια με ελλείψεις σε βασικό εξοπλισμό ή εμφανείς φθορές, που αναγκάζονται να αποκαταστήσουν με δικά τους μέσα προκειμένου να καταστεί ο χώρος κατοικήσιμος.
Επίσης, σημείο έντονης κριτικής αποτελεί η πρόβλεψη για εφαρμογή συστημάτων ελεγχόμενης εισόδου στο πλαίσιο σχεδίων ασφάλειας του πανεπιστημίου. Οι φοιτητές αντιτείνουν ότι τέτοιες ρυθμίσεις προωθούνται την ώρα που, όπως λένε, οι εστίες στερούνται βασικών μέτρων αντιπυρικής, αντιπλημμυρικής και αντισεισμικής προστασίας.
Η θέση της διοίκησης του ΑΠΘ
Από την πλευρά της διοίκησης υποστηρίζεται ότι η επικαιροποίηση του κανονισμού εκκρεμούσε εδώ και χρόνια και εγκρίθηκε ομόφωνα από τη Σύγκλητο. Όπως επισημαίνεται, το νέο πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με αντίστοιχες πρακτικές άλλων πανεπιστημίων και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των εστιών.
Οι φοιτητές, ωστόσο, απορρίπτουν αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι επιχειρείται να μετακυλιστεί σε αυτούς η ευθύνη για τα προβλήματα των εστιών. Όπως σημειώνουν, «τολμούν να φορτώσουν στις δικές μας πλάτες τα προβλήματα», υπογραμμίζοντας ότι οι δυσλειτουργίες είναι αποτέλεσμα μιας διαχρονικής πολιτικής υποχρηματοδότησης.
Σύμφωνα με την ίδια οπτική, η φοιτητική μέριμνα αντιμετωπίζεται με όρους κόστους-οφέλους, γεγονός που έχει οδηγήσει σε υποβάθμιση των υποδομών και των παροχών. Οι φοιτητές απορρίπτουν την εικόνα ότι οι νέοι κανόνες αποσκοπούν στη βελτίωση της καθημερινότητας και τονίζουν ότι, αντί για ουσιαστική στήριξη, προωθείται ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου.
Η καθημερινότητα στις εστίες
Όπως μας περιγράφουν εστιακοί φοιτητές, η καθημερινότητα που βιώνουν είναι ζοφερή: υποδομές που υπολειτουργούν, κοινόχρηστοι χώροι σε κακή κατάσταση και βασικές παροχές που απουσιάζουν. Ζητήματα όπως η κατάσταση των μπάνιων, η έλλειψη εξοπλισμού και η δυσλειτουργία ανελκυστήρων συνθέτουν ένα περιβάλλον που απέχει από τις ανάγκες αξιοπρεπούς διαβίωσης. Οι φωτογραφίες που διέθεσε στην εφημερίδα μας ο Σύλλογος Οικότροφων Φοιτητικών Εστιών Θεσσαλονίκης είναι αποκαλυπτικές για τη ζωή στις φοιτητικές εστίες.
Στα πάγια αιτήματα των φοιτητών περιλαμβάνονται η πλήρης ανακαίνιση των εγκαταστάσεων, η ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης, η λήψη άμεσων μέτρων προστασίας και η ανέγερση νέων εστιών, χωρίς συμπράξεις με ιδιώτες. Παράλληλα, ζητούν βελτίωση της σίτισης, επαρκή εξοπλισμό και ουσιαστική συντήρηση των υποδομών. «Δεν είμαστε πελάτες και το δηλώνουμε προς πάσα κατεύθυνση. Έχουμε ανάγκη από πραγματική στήριξη» τονίζουν.
Στέγαση ως προϋπόθεση για τις σπουδές
Το κλίμα στις εστίες παραμένει τεταμένο, καθώς για σημαντική μερίδα φοιτητών η διαμονή στις εστίες αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση των σπουδών. Οι διαθέσιμες θέσεις στις φοιτητικές εστίες καλύπτουν μόλις ένα μικρό ποσοστό των αναγκών· σύμφωνα με όσα μας μεταφέρουν, περίπου το 3,5% των φοιτητών που έχουν ανάγκη στέγασης καταφέρνει τελικά να εξασφαλίσει δωμάτιο. Οι υπόλοιποι καλούνται να διαλέξουν ανάμεσα στο υψηλό κόστος ενοικίασης σπιτιού στη Θεσσαλονίκη και στο να εγκαταλείψουν τις σπουδές. Ως εκ τούτου, η απειλή απώλειας θέσης στις εστίες αποκτά ιδιαίτερο βάρος, εντείνοντας την πίεση στους οικότροφους.
Κινητοποιήσεις και επόμενα βήματα
Τις προηγούμενες ημέρες πραγματοποιήθηκε κινητοποίηση στην Πρυτανεία του ΑΠΘ μετά από κάλεσμα του συλλόγου των εστιακών φοιτητών και με αίτημα την απόσυρση του νέου πλαισίου και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου. Άλλωστε, όπως καταγγέλλουν, δεν προηγήθηκε διαβούλευση με τους φοιτητές. Αντίθετα, το σχετικό μήνυμα εστάλη αιφνιδιαστικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και υπάρχουν δικαιούχοι που δεν έλαβαν ακόμη ενημέρωση.
Σε συνάντηση με εκπρόσωπο της διοίκησης -στο περιθώριο της διαμαρτυρίας- τέθηκαν εκ μέρους των φοιτητών οι ενστάσεις και αναδείχθηκαν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Ωστόσο, όπως λένε, δεν υπήρξε σαφής δέσμευση για απόσυρση των επίμαχων ρυθμίσεων, ενώ το θέμα παραπέμφθηκε για περαιτέρω συζήτηση σε επόμενη συνεδρίαση της Συγκλήτου.
Οι εστιακοί φοιτητές δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τις παρεμβάσεις και τις συλλογικές τους δράσεις, επιμένοντας στην ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της φοιτητικής μέριμνας. Όπως τονίζουν, η στέγαση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο, αλλά ως βασική προϋπόθεση για την πρόσβαση στην εκπαίδευση.
