Υπό την πίεση της κρίσιμης κατάστασης στη Λέσβο, τον αφθώδη πυρετό να εξαπλώνεται στις εκτροφές της νήσου αλλά και τους αγρότες μαζί με τις τοπικές κοινωνίες στους δρόμους, που εκφράζουν την απογοήτευση και τη δυσπιστία τους στους κυβερνητικούς χειρισμούς, μετά και την αποτυχημένη διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, η κυβέρνηση σπεύδει να ανακοινώσει μέτρα που προς το παρόν είναι γενικά, δεν καλύπτουν τις τεράστιες απώλειες των πληγέντων και παραπέμπουν στο επόμενο διάστημα.
Σε αυτό το κλίμα και εμφανώς ενοχλημένος από τις κινητοποιήσεις στο νησί το Σαββατοκύριακο, καθώς θεωρεί ότι στην συνάντηση της περασμένης Παρασκευής με κτηνοτρόφους, εκπροσώπους παραγωγικών, πολιτικών και θεσμικών φορέων, υπήρξε θετική συζήτηση και συνεννόηση, ο νέος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μ. Σχοινάς, ανακοίνωσε λίγο νωρίτερα τέσσερις πυλώνες μέτρων οικονομικής στήριξης, χωρίς πάντως να αναφερθεί σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα καταβολών και στα ανεπαρκή (από τα γνωστά λόγω υφιστάμενου πλαισίου από την ευλογιά) ή άγνωστα προς το παρόν ποσά ενισχύσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Λέσβος - Κτηνοτρόφοι / Μπλόκο στο χωριό Μεσότοπος - Κλειστή η είσοδος σε «κτηνιάτρους και σφαγείς»
Όπως τόνισε, «διαχειριζόμαστε μια πολύ δύσκολη κατάσταση όχι απλά σε τοπικό, ούτε καν εθνικό επίπεδο αλλά που μπορεί να έχει και ευρωπαϊκές διαστάσεις, με πολλά και σημαντικά διακυβεύματα και δεν υπάρχουν περιθώρια για λάθη στους χειρισμούς, στις νοοτροπίες, στις συμπεριφορές». Μίλησε για μερικούς που «επιλέγουν να ξεχνούν» όσα ειπώθηκαν στη συνάντηση της Παρασκευής, ενώ αναφέρθηκε και στις ευθύνες που υπάρχουν «για το πώς φτάσαμε ως εδώ, για το πώς επανειλημμένες προειδοποιήσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες αυτού του υπουργείου αγνοήθηκαν σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο». Σημείωσε στη συνέχεια ότι δεν είναι η ώρα για την απόδοση των ευθυνών, τώρα είναι η ώρα της μάχης, της κρίσης και ότι ο ίδιος δεν χάνει χρόνο σε αναλύσεις και ενδοσκοπήσεις αλλά κοιτάει μπροστά, το πρόβλημα. Πρόσθεσε πάντως ότι η απαγόρευση της πρόσβασης των κτηνιάτρων στο νησί εκεί που ήδη εκτιμούν «είναι απαράδεκτη και ποινικά ερευνητέα», ενώ έκανε έκκληση στην τοπική κοινωνία να κατανοήσει ότι βρισκόμαστε στην κορύφωση της διαχείρισης μιας σημαντικής κρίσης με διαστάσεις που ξεπερνούν το νησί και να συμμορφωθεί με τα μέτρα βιοασφάλειας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο νέος υπουργός έβαλε μπροστά και την ευρωπαϊκή προϋπηρεσία του, καθώς υπογράμμισε ότι η Κομισιόν, μέσω του αρμόδιου Επιτρόπου Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των ζώων Ο. Várhelyi -με τον οποίο συναντήθηκε την περασμένη εβδομάδα- «χαιρέτισε τον χειρισμό που κάνει η ελληνική κυβέρνηση της κρίσης του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο και αυτό είναι σημαντικό και δεν πρέπει να το ξεχνάμε». Εξάλλου ανέφερε ότι ο νέος υφυπουργός Θ. Καββαδάς, που από αύριο θα προστεθεί στο δυναμικό του υπουργείου στη θέση του απελθέντος Μ. Λαζαρίδη, θα έχει την αρμοδιότητα για τα θέματα της κτηνοτροφίας.
Η εικόνα της νόσου
Ως προς την επιδημιολογική εικόνα στο νησί ανακοινώθηκαν τα εξής:
- Από την έναρξη της νόσου (15/3) καταγράφονται 43 επιβεβαιωμένα κρούσματα αφθώδους πυρετού, σε 53 προσβεβλημένες εκτροφές, ενώ ήδη 10.000 αιγοπρόβατα και βοοειδή έχουν θανατωθεί
- Σε 426 εκτροφές με πρόβατα (337 εκτροφές), βοοειδή (13), αίγες (12) και μικτές (64) έγινε κλινική επιτήρηση, και εντοπίστηκε ότι το 12,68% των εκτροφών ήταν θετικό, ενώ 5,47% των ζώων ήταν θετικό
- Συνολικά 11.652 ζώα εξετάστηκαν με αιμοληψία και 21.412 δείγματα ελέγχθηκαν εργαστηριακά.
Υπενθυμίζεται ότι τα θανατωθέντα αιγοπρόβατα λόγω της ευλογιάς αγγίζουν σχεδόν το μισό εκατομμύριο.
Όπως επισημάνθηκε από την αρμόδια εκπρόσωπο, Μ. Γιαννιού, της γενικής διεύθυνσης κτηνιατρικής του υπουργείου, ακόμα δεν είναι ώρα για να γίνει ο εμβολιασμός, αλλά η προσπάθεια επικεντρώνεται στο να τελειώσει η επιτήρηση για να δούμε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε. Πάντως, τα νέα δεν είναι θετικά καθώς η νόσος έχει προχωρήσει και σε μια νέα περιοχή ΝΔ της Λέσβου, στον Μεσότοπο, άρα είναι δύσκολα τα πράγματα. Εξήγησε επίσης ότι ο εμβολιασμός δεν σημαίνει το τέλος της νόσου, καθώς η μέθοδος επιλογής εκρίζωσης της νόσου είναι η θανάτωση όλων των ζώων και ο εμβολιασμός λειτουργεί συμπληρωματικά. Σημείωσε δε ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη ποιες είναι οι «καθαρές» περιοχές καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η επιτήρηση, ενώ μια επιπλέον δυσκολία είναι ότι τα αιγοπρόβατα που πλήττονται και είναι τα περισσότερα στο νησί είναι τελείως ασυμπτωματικά ή με πολύ ελαφριά συμπτώματα άρα είναι δύσκολο να διαπιστωθεί με κλινικά συμπτώματα και μόνο -στα βοοειδή είναι πολύ πιο εύκολο και εμφανές. Όλες οι εκτροφές ελέγχονται κλινικά και ορολογικά. Τόνισε επίσης ότι ο αφθώδης πυρετός είναι η πιο σοβαρή ζωονόσος, η πρώτη στον κατάλογο των ασθενειών «Α» της Ε.Ε και του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων, ενώ θεωρείται εξωτικό νόσημα για την Ε.Ε και άρα πρέπει να εκριζώνεται. Επίσης αναφέρθηκε ότι πέρα από τους 10 κτηνιάτρους από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ το υπουργείο Άμυνας θα συνδράμει με άλλους 20 στρατεύσιμους κτηνίατρους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Λέσβος-Κτηνοτρόφοι / Κλιμακώνουν τις κινητοποιήσεις τους - Άκαρπη η συνάντηση στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης
Σε σχέση με το αν υπάρχει μηχανισμός πρόληψης για τα υπόλοιπα νησιά αλλά και για άλλες περιφέρειες, δεδομένου ότι η νόσος έχει γίνει ενδημική στην γειτονική Τουρκία, αναφέρθηκε ότι υπάρχει αυξημένο επίπεδο εγρήγορσης, διαρκής επικοινωνία με όλες τις περιφέρειες και έχουν σταλεί έγκαιρα οδηγίες, κυρίως στον Έβρο, ώστε να βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα.
Τι ανακοινώθηκε
Ο υπουργός αναφέρθηκε σε τέσσερις πυλώνες και συγκεκριμένα:
- Αποζημίωση για τα θανατωμένα ζώα. Αναφέρθηκε σε κάλυψη ανά θανατωμένο ζώο και παρέπεμψε στην ΚΥΑ του Φεβρουαρίου για την ευλογιά, με βάση το άρθρο 8 που αφορά στον υπολογισμό της μέγιστης αγοραίας αξίας των ζώων. Κατά τον υπουργό οι αποζημιώσεις ενεργοποιούνται ανάλογα με την περίπτωση της ευλογιάς: γρήγορα, καθαρά και με ενιαίο πλαίσιο
- Αποζημίωση για την απώλεια εισοδήματος. Αφορά στήριξη των κτηνοτρόφων για το χαμένο εισόδημα μόνο από τα αιγοπρόβατα. Βασίζεται στην ΚΥΑ του Δεκεμβρίου 2025 για την ευλογιά: 70 ευρώ για πρόβατα-αίγες άνω των 6 μηνών, 35 ευρώ για αμνοερίφια έως 6 μηνών, 35 ευρώ για κριούς ή τράγους αναπαραγωγής άνω των 6 μηνών
- Ενίσχυση για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών. Αναφέρθηκε μόνο ότι πρόκειται για χορήγηση ενίσχυσης ήσσονος σημασίας (de minimis) για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών για το σύνολο των κτηνοτρόφων που βρίσκονται εντός των ζωνών περιορισμών. Το πλαίσιο ορίστηκε επίσης με ΚΥΑ για την ευλογιά τον Αύγουστο 2025 και θα πρέπει να τροποποιηθεί ανάλογα για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο
- Σχεδιάζεται πρόσθετη αποζημίωση για το γάλα που καταστρέφεται ή δεν παράγεται λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Κατά τον υπουργό προωθείται σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα συγκεκριμενοποιηθεί το επόμενο διάστημα.
Σημειώνεται ότι, όπως ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα (ΚΥΑ 16/4/2026), θα διατεθούν και 8 εκατ για τις τυροκομικές επιχειρήσεις που πλήττονται λόγω της απαγόρευσης διάθεσης γαλακτοκομικών προϊόντων, μόνο για περίοδο 20 ημερών και συγκεκριμένα 15/3-5/4, μέσω ενισχύσεων de minimis.
Επίσης εξαγγέλθηκε σχέδιο που προετοιμάζει το υπουργείο για τη μερική άρση της απαγόρευσης διακίνησης ώριμου τυριού υπό αυστηρές προϋποθέσεις και προδιαγραφές μέτρων βιοασφάλειας, με έμφαση στη διαδικασία μετακίνησής του προς τις αγορές.
Γενικά, ο Μ. Σχοινάς επισήμανε ότι αν δεν χτίσουμε αυτή την ασπίδα βιοασφάλειας, όλα τα υπόλοιπα μέτρα δεν θα λειτουργήσουν, μιλώντας και για οποιεσδήποτε εκφάνσεις παραβατικότητας που ενδεχομένως εμφανιστούν ή έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται στο νησί και τονίζοντας ότι «η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει με τα λεφτά του έλληνα φορολογούμενου πράξεις παρανομίας». Σε σχέση με το συνολικό κόστος των μέτρων, ο υπουργός ανέφερε ότι δεν θέλαμε να δώσουμε ένα νούμερο στον αέρα αλλά την περιγραφή, τον τύπο των παρεμβάσεων που είμαστε έτοιμοι να καλύψουμε και διαβεβαίωσε ότι δεν θα είναι στο ύψος το πρόβλημα, αλλά η ευχή του είναι να μην υπάρξει πρόβλημα και όλοι να συμμετάσχουν μέσα σε αυτό το πλαίσιο στήριξης μέσα από τους κανόνες νομιμότητας.
