Παρά τη συγκέντρωση 23.214 υπογραφών για τη διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος σχετικά με την ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, η υπόθεση παραμένει σε εκκρεμότητα. Η αρμόδια υπηρεσία του δήμου έκρινε ότι οι υπογραφές δεν πληρούν όλες τις απαιτούμενες νομικές προϋποθέσεις, με αποτέλεσμα η διαδικασία να βρίσκεται στον αέρα. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει νέο γύρο συζήτησης για τον χρόνο, τη διαδικασία και τη δυνατότητα επικαιροποίησης των υπογραφών, ενισχύοντας τον δημόσιο διάλογο για το μέλλον της ΔΕΘ.
Η πρωτοβουλία για τη διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος σχετικά με την ανάπλαση της ΔΕΘ πέτυχε τον στόχο της ύστερα από προσπάθεια 10 μηνών, συγκεντρώνοντας τις απαραίτητες υπογραφές από το 10% των εγγεγραμμένων εκλογέων του Δήμου Θεσσαλονίκης βάσει του άρθρου 134 του Νόμου 4555/2018. Ο φάκελος κατατέθηκε στον δήμο Θεσσαλονίκης από την Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος στις αρχές τις εβδομάδας με σκοπό να δρομολογηθούν τα επόμενα βήματα: έλεγχος των υπογραφών, συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο στις 30 Μαρτίου για την προκήρυξη και τη διατύπωση του ερωτήματος και, εφόσον εγκριθεί, προγραμματισμός της ψηφοφορίας έναν μήνα αργότερα — πιθανότατα στις 26 Απριλίου.
Ωστόσο, όπως έγινε γνωστό το απόγευμα της Τετάρτης, η Διεύθυνση Μητρώου Πολιτών του δήμου σε έγγραφό της επικαλείται το άρθρο 3 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας σύμφωνα με το οποίο οι αιτήσεις πρέπει να περιέχουν τα στοιχεία του αιτούντος και να φέρουν υπογραφή, φυσική ή ψηφιακή. Η αρμόδια Διεύθυνση σημειώνει πως η κατάσταση που επισυνάπτεται στο αίτημα της Οργανωτικής Επιτροπής δεν φέρει τις απαιτούμενες υπογραφές και άρα «δεν πληροί τον τύπο του άρθρου 3 ΚΔΔ, δεν ισοδυναμεί με αίτηση, ούτε με δήλωση βούλησης». «Ελλείψει έγκυρης αίτησης θεωρούμε ότι δεν είναι δυνατή η περαιτέρω επεξεργασία και επαλήθευση των στοιχείων», ξεκαθαρίζει η Διεύθυνση Μητρώου Πολιτών.
Δήμος και αντιπαραθέσεις
Κατά την κατάθεση των υπογραφών πριν από δυο ημέρες, ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης είχε χαιρετήσει τη συλλογή υπογραφών, διαβεβαιώνοντας ότι ο δήμος θα εφαρμόσει «με συνέπεια, αξιοπιστία, αντικειμενικότητα και σεβασμό στις δημοκρατικές ευαισθησίες των πολιτών» τη διαδικασία, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Άφησε αιχμές για το κόστος, το οποίο εκτιμάται στο 1 εκατ. ευρώ και θα επιβαρύνει τον δήμο, σημειώνοντας ότι «θα μπορούσαμε να το είχαμε αποφασίσει εδώ», στο δημοτικό συμβούλιο.
«Η Δημοκρατία δεν κοστολογείται», ήταν η απάντηση της Οργανωτικής Επιτροπής, η οποία σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε το μεσημέρι της Τετάρτης εμφανίστηκε βέβαιη για τη νομιμότητα της διαδικασίας συλλογής των υπογραφών. «Ο νόμος είναι σαφής και δεν αναφέρει πουθενά υπογραφές. Ως υπογραφή νοείται το ονοματεπώνυμο και τα στοιχεία του πολίτη που στηρίζει το αίτημα. Αυτά ζητάει ο νόμος, αυτά παραθέτουμε», ειπώθηκε χαρακτηριστικά.
Η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος έχει επίσης αποδώσει την ανατροπή του αρχικού κυβερνητικού σχεδιασμού —που περιελάμβανε ξενοδοχείο και επιχειρηματικό κέντρο— κυρίως στην πίεση που ασκήθηκε από την κοινωνία. Ο δήμαρχος, από την πλευρά του, έχει υποστηρίξει ότι ο δήμος συνέβαλε καθοριστικά στην εγκατάλειψη του «φαραωνικού» σχεδίου real estate και στη διεκδίκηση Μητροπολιτικού Πάρκου.
Το ερώτημα και η Σίνδος
Κατά την Οργανωτική Επιτροπή, κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η διατύπωση του ερωτήματος του δημοψηφίσματος, το οποίο επιθυμεί να κινείται στο πλαίσιο της πρότασης που τέθηκε στη συλλογή υπογραφών: δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου στον χώρο της ΔΕΘ, διατήρηση των περιπτέρων με ιστορική αξία για ήπιες εκθεσιακές δραστηριότητες και μεταφορά των μεγάλων εκθέσεων στη Σίνδο. Την ευθύνη της τελικής διατύπωσης, ωστόσο, έχει η πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου.
Η αναφορά στη Σίνδο έχει ήδη πυροδοτήσει συζήτηση. Το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, σε έκταση του οποίου προτείνεται να μεταφερθεί μέρος των δραστηριοτήτων, δηλώνει ότι προωθεί εκεί τη δημιουργία φοιτητικών εστιών. Ο πρύτανης έχει επισημάνει επίσης ότι δεν έχει υπάρξει επίσημη συνάντηση με θεσμικούς φορείς για ενδεχόμενη παραχώρηση γης για τη ΔΕΘ. Από την πλευρά της, η Οργανωτική Επιτροπή αφήνει αιχμές για κυβερνητικές πιέσεις στο θέμα.
Πρώτο τοπικό δημοψήφισμα
Σε επίπεδο δημοσίου διαλόγου, είναι αξιοσημείωτο πως επί μήνες μετά την αναδίπλωση της κυβέρνησης στο θέμα της ανάπλασης και την εγκατάλειψη του αρχικού σχεδίου που περιλάμβανε ξενοδοχείο και το επιχειρηματικό κέντρο, δεν υπήρχε καμία αναφορά. Η κινητικότητα που υπάρχει τελευταία με την υπόθεση του δημοψηφίσματος φαίνεται πως έχει κινητοποιήσει τη νέα διοίκηση της ΔΕΘ και το Υπερταμείο, που δηλώνουν το ενδιαφέρον τους για το έργο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν παρουσιάσει αναλυτικά το επικαιροποιημένο σχέδιο.
Σε κάθε περίπτωση η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς —εφόσον πραγματοποιηθεί τελικά— θα πρόκειται για το πρώτο τοπικό δημοψήφισμα στη χώρα. Σε αυτό το στοιχείο έχει σταθεί και η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος η οποία έχει επισημάνει τον ενδεχόμενο κίνδυνο κατάργησης ή περιορισμού της δυνατότητας διεξαγωγής δημοτικών δημοψηφισμάτων στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ετοιμάζει η κυβέρνηση.
